III CZ 63/10

Sąd Najwyższy2010-12-21
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
sąd najwyższyskarga o stwierdzenie niezgodności z prawemzastępstwo procesowepełnomocnik z urzęduodrzucenie skarginieusuwalny brak formalnykoszty zastępstwa procesowego

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku, wskazując na obowiązek zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego przed SN.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę M. W. o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku, ponieważ została ona wniesiona osobiście, z naruszeniem obowiązku zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego przed Sądem Najwyższym. Powódka wniosła zażalenie, argumentując, że jej pismo powinno być najpierw rozpatrzone pod kątem wniosku o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne, potwierdzając, że brak profesjonalnego pełnomocnika jest nieusuwalny i prowadzi do odrzucenia skargi.

Sprawa dotyczyła skargi M. W. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 17 czerwca 2008 r. Sąd Okręgowy w K., postanowieniem z dnia 30 czerwca 2010 r., odrzucił tę skargę, ponieważ została ona wniesiona osobiście przez powódkę, co stanowi naruszenie obowiązku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym oraz w czynnościach podejmowanych przed sądem niższej instancji w związku z tym postępowaniem. Sąd Okręgowy uznał, że wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu złożony wraz ze skargą nie sanował tego braku, który był nieusuwalny. Powódka złożyła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. przez pominięcie faktu, że jej pismo powinno być najpierw rozpatrzone pod kątem wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, oddalił je, stwierdzając, że zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. strona musi być zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika przed Sądem Najwyższym. Brak takiego pełnomocnika przy wniesieniu skargi jest nieusuwalny i prowadzi do jej odrzucenia na podstawie art. 424^6 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie usuwa braku zdolności postulacyjnej strony w sytuacji, gdy skarga została wniesiona samodzielnie. Rozstrzygnięcie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej nastąpiło na podstawie odpowiednich przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie sanuje braku profesjonalnego zastępstwa procesowego przy wnoszeniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku, który jest wymogiem nieusuwalnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone stanowisko, stwierdził, że brak profesjonalnego pełnomocnika przy wnoszeniu skargi do Sądu Najwyższego jest brakiem nieusuwalnym, który prowadzi do odrzucenia skargi. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie wpływa na dopuszczalność samej skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w K.

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznaskarżąca
Sąd Okręgowy w K.instytucjapozwana
A. S.osoba_fizycznapełnomocnik z urzędu

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 871 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu przed Sądem Najwyższym strona musi być zastępowana przez adwokata lub radcę prawnego.

k.p.c. art. 424^6 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga wniesiona z naruszeniem obowiązku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.

Pomocnicze

k.p.c. art. 130 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy braków formalnych pisma procesowego i możliwości ich uzupełnienia.

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozpoznania zażalenia na postanowienie odrzucające skargę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego przed Sądem Najwyższym jest bezwzględny. Brak profesjonalnego pełnomocnika przy wnoszeniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku jest brakiem nieusuwalnym. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie sanuje braku zdolności postulacyjnej strony.

Odrzucone argumenty

Pismo procesowe zawierające skargę i wnioski o zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu powinno być najpierw rozpoznane w zakresie wniosków formalnych. Doręczenie zaskarżonego postanowienia pełnomocnikowi z urzędu wskazuje, że sąd potraktował pismo przede wszystkim jako wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika.

Godne uwagi sformułowania

brak jest podstaw do uznania, by wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu sanował brak pisma procesowego w zakresie zdolności postulacyjnej strony Skarga wniesiona samodzielnie przez powódkę była, więc dotknięta nieusuwalnym brakiem, uniemożliwiającym jej merytoryczne rozpoznanie.

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

przewodniczący

Dariusz Zawistowski

członek

Maria Szulc

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu profesjonalnego zastępstwa procesowego przed Sądem Najwyższym w sprawach o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku oraz skutków jego braku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i wymogów formalnych związanych z Sądem Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy istotnego wymogu formalnego w postępowaniu cywilnym przed Sądem Najwyższym, ale jej stan faktyczny jest rutynowy i nie zawiera elementów zaskoczenia.

Brak profesjonalnego pełnomocnika przed Sądem Najwyższym? Skarga odrzucona!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 63/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 21 grudnia 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) 
SSN Dariusz Zawistowski 
SSA Maria Szulc (sprawozdawca) 
 
w sprawie ze skargi M. W. 
o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 17 
czerwca 2008 r. sygn. akt II Ca (…) 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 grudnia 2010 r., 
zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 30 czerwca 
2010 r., sygn. akt II Ca (…), 
 
1) 
oddala zażalenie, 
2) 
przyznaje adwokatowi A. S. od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w K. 
wynagrodzenie w kwocie 450 złotych podwyższone o stawkę podatku VAT 
tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w postępowaniu 
zażaleniowym przed Sądem Najwyższym. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2010 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargę 
powódki M. W. o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku tego sądu z dnia 17 
czerwca 2008 r. Podstawą tego rozstrzygnięcia było sporządzenie skargi osobiście 
przez powódkę, z naruszeniem obowiązku zastępowania strony przez adwokata lub 
radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym oraz czynnościach 
podejmowanych w związku z tym postępowaniem przed sądem niższej instancji. Jak 

 
2 
stwierdził Sąd Okręgowy, wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, jaki powódka 
złożyła równocześnie z wnoszoną skargą nie miał znaczenia dla oceny prawidłowości 
wniesienia skargi, a brak w tym zakresie był nieusuwalny i prowadził do jej odrzucenia. 
W zażaleniu z dnia 20 września 2010 r. powódka zarzuciła temu postanowieniu 
naruszenie art. 871 § 2 k.p.c. w zw. z art. 130 § 1 k.p.c. przez pominięcie faktu, że pismo 
zatytułowane jako „skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
wyroku” powinno zostać rozpoznane w pierwszej kolejności w zakresie wniosku o 
zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, a dopiero 
następnie w odniesieniu do samej skargi. Powódka wskazała także, iż zaskarżone 
postanowienie zostało doręczone bezpośrednio pełnomocnikowi ustanowionemu dla niej 
z urzędu, co wskazywałoby, że Sąd Okręgowy potraktował jej pismo przede wszystkim 
jako wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. 
Na tej podstawie powódka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz 
zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie jest bezzasadne. 
Stosownie do art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym 
strona musi być zastępowana przez adwokata lub radcę prawnego. Skarżąca nie 
dopełniła tego obowiązku, wnosząc samodzielnie skargę do Sądu Okręgowego, co na 
podstawie art. 4246 § 3 k.p.c. prowadziło do jej odrzucenia jako niedopuszczalnej. 
Dla sprawy bez znaczenia pozostaje fakt połączenia przez skarżącą w jednym 
piśmie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z 
urzędu „do czynności wniesienia i skonkretyzowania profesjonalnego skargi” ze skargą 
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Zgodnie z utrwalonym 
stanowiskiem Sądu Najwyższego, brak jest podstaw do uznania, by wniosek o 
ustanowienie pełnomocnika z urzędu sanował brak pisma procesowego w zakresie 
zdolności postulacyjnej strony (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: dnia 23 
maja 2001 r., V CZ 52/01, niepubl. oraz z dnia 16 czerwca 2004 r., I CZ 55/04, niepubl.). 
Skarga wniesiona samodzielnie przez powódkę była, więc dotknięta nieusuwalnym 
brakiem, uniemożliwiającym jej merytoryczne rozpoznanie. Nie zamyka to drogi do 
rozpoznania dodatkowych wniosków zawartych w tym samym piśmie procesowym, 
jednak rozstrzygnięcie w tym zakresie nie ma wpływu na dopuszczalność skargi o 
stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. 

 
3 
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. 
orzeczono jak na wstępie. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej rozstrzygnięto 
zgodnie z § 6 pkt 3, § 13 ust 2 pkt 2 w zw. z § 19 i 20 rozporządzenia Ministra 
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie 
oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej 
z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).