Orzeczenie · 2009-12-10

III CZ 63/09

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2009-12-10
SNCywilneprawo spadkoweWysokanajwyższy
spadektestamentwznowienie postępowanianiedopuszczalność skargidowodypodpisekspertyzaSąd Najwyższy

Wnioskodawca H.H. złożył wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po Z.D., domagając się stwierdzenia, że spadek w połowie nabył on, a w połowie P.B. Podstawą wniosku było odkrycie nowych okoliczności faktycznych, a mianowicie ekspertyzy wskazującej, że podpis testatorki na testamencie nie pochodzi od Z.D. Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że powołana podstawa prawna nie istnieje. Wnioskodawca zaskarżył to postanowienie, zarzucając błędną wykładnię art. 403 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Podkreślił, że dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania w sprawach spadkowych jest ograniczona przepisami szczególnymi, w tym art. 679 k.p.c., który stanowi, że tylko w postępowaniu wszczętym na jego podstawie można wykazać, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, nie jest spadkobiercą lub jej udział jest inny. W związku z tym, skarga o wznowienie postępowania oparta na nowych okolicznościach, wniesiona od prawomocnego postanowienia oddalającego wniosek o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, jest niedopuszczalna. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i zasądził koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ograniczenia dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania w sprawach spadkowych, w szczególności w kontekście art. 524 i 679 k.p.c.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem spadkowym i wznowieniem postępowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na nowych okolicznościach faktycznych, jest dopuszczalna w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem o oddaleniu wniosku o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o wznowienie postępowania w takiej sytuacji jest niedopuszczalna z mocy samego prawa.

Uzasadnienie

Przepisy dotyczące wznowienia postępowania w sprawach spadkowych (art. 524 k.p.c. w zw. z art. 679 k.p.c.) wyłączają dopuszczalność skargi o wznowienie, jeśli prawomocne postanowienie oddalające wniosek o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku nie może być zmienione lub uchylone w innym trybie niż postępowanie oparte na art. 679 k.p.c. Tylko w tym ostatnim można wykazać, że osoba uzyskała stwierdzenie nabycia spadku niesłusznie.

Jaki jest zakres zastosowania art. 524 k.p.c. w kontekście art. 679 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym dotyczącym spadku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zakaz wznowienia postępowania zawarty w art. 524 § 1 k.p.c. dotyczy jedynie pokrywającej się podstawy wznowienia. W sprawach spadkowych, wznowienie jest wyłączone tylko w zakresie, w jakim dopuszczalna jest na podstawie art. 679 k.p.c. zmiana postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.

Uzasadnienie

Art. 679 k.p.c. opiera się na jednej podstawie (nowe fakty i dowody), podczas gdy art. 524 k.p.c. wymienia inne podstawy. Różnica zakresu przedmiotowego tych przepisów oznacza, że wznowienie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku jest wyłączone tylko w tym zakresie, w jakim art. 679 k.p.c. pozwala na zmianę postanowienia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa

Strony

NazwaTypRola
H.H.osoba_fizycznawnioskodawca
P.B.osoba_fizycznauczestnik
J.D.osoba_fizycznauczestnik
S.G.osoba_fizycznauczestnik
Skarb Państwa - Minister Skarbu Państwaorgan_państwowyuczestnik
Skarb Państwa - Prezydent Miasta K.organ_państwowyuczestnik
Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Skarbu Państwaorgan_państwowystrona w postępowaniu o zwrot kosztów

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 524 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy, wskazując, że wznowienie nie jest dopuszczalne, jeżeli postanowienie kończące postępowanie może być zmienione lub uchylone.

k.p.c. art. 679 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stanowi, że tylko w postępowaniu zainicjowanym na jego podstawie można przeprowadzić dowód, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, nie jest spadkobiercą lub że jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony.

Pomocnicze

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wznowienia postępowania wskazana przez wnioskodawcę, dotycząca wykrycia takich okoliczności faktycznych, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna odrzucenia skargi o wznowienie postępowania przez Sąd Okręgowy.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego o zażaleniu.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego o zażaleniu.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o wznowienie postępowania w sprawie spadkowej, oparta na nowych okolicznościach faktycznych, jest niedopuszczalna, jeśli prawomocne postanowienie oddalające wniosek o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku nie może być zmienione lub uchylone w innym trybie niż postępowanie na podstawie art. 679 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Powołana przez wnioskodawcę podstawa wznowienia postępowania (art. 403 § 2 k.p.c.) faktycznie istnieje i pozwala na wzruszenie prawomocnego postanowienia.

Godne uwagi sformułowania

Zaskarżone orzeczenie pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu • Dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania z mocy samego prawa w postępowaniu nieprocesowym w sposób ogólny reguluje art. 524 § 1 k.p.c. • Prawomocne postanowienie w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku może zostać uchylone lub zmienione w postępowaniu zainicjowanym na podstawie art. 679 k.p.c. • „tylko” w postępowaniu zainicjowanym na jego podstawie możliwe jest wykazanie, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, nie jest spadkobiercą lub że jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony.

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Mirosław Bączyk

członek

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ograniczenia dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania w sprawach spadkowych, w szczególności w kontekście art. 524 i 679 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem spadkowym i wznowieniem postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie spadkowym, które może być interesujące dla prawników praktyków, choć nie ma szerokiego oddźwięku społecznego.

Kiedy nie można wznowić postępowania spadkowego? Sąd Najwyższy wyjaśnia ograniczenia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst