III CZ 63/09

Sygn. akt III CZ 63/09 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 10 grudnia 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Mirosław Bączyk 
SSN Krzysztof Pietrzykowski 
 
 
 
w sprawie z wniosku H.H. 
przy uczestnictwie P.B., J.D., S.G., Skarbu Państwa - Ministra Skarbu Państwa i 
Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta K. 
o zmianę postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku po Z.D., 
po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym 
w dniu 10 grudnia 2009 r., 
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w K. 
z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt [...], 
 
 
 
oddala zażalenie i zasądza od wnioskodawcy na rzecz Skarbu 
Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 120 
(sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania 
zażaleniowego. 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
H.H. wniósł o zmianę postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 21 
września 2000 r., w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłej Z.D. w ten 
sposób, że spadek w połowie uzyskał wnioskodawca H.H., a w połowie P.B. 
 
Sądu Rejonowego w K. postanowieniem z dnia 23 marca 2006 r. wniosek 
oddalił, zaś Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 17 stycznia 2007 r. oddalił 
apelację wnioskodawcy wniesioną od powyższego postanowienia. 
 
Wnioskodawca H.H. w dniu 20 lipca 2009 r. wniósł skargę                 o 
wznowienie postępowania  zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu 
Okręgowego w K. z dnia 17 stycznia 2007 r. Wskazując, jako podstawę wznowienia 
art. 403 § 2 k.p.c. Skarżący wyjaśnił, że w dniu 2 czerwca 2009 r. doszło do 
wykrycia przez wnioskodawcę takich okoliczności faktycznych, z których strona nie 
mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W tym dniu wnioskodawca otrzymał 
pisemną ekspertyzę Nr BE [...] wykonaną w Centrum Badawczo – Szkoleniowym 
Polskiego Towarzystwa Kryminalistycznego sporządzoną w dniu 25 maja 2009 r., z 
której wynika, że podpis testatorki na testamencie Repertorium A. [...] z dnia 
19.09.1991 r. nie pochodzi od Z.D. 
 
Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 30 lipca 2009 r., na podstawie 
art. 410 § 1 k.p.c. odrzucił skargę o wznowienie postępowania wskazując w 
uzasadnieniu, że powołana w skardze podstawa wznowienia w rzeczywistości nie 
istnieje. 
 
Wnioskodawca 
H.H. 
w 
całości 
zaskarżył 
powyższe 
postanowienie 
zarzucając Sądowi Okręgowemu w K. naruszenie art. 403 § 2 k.p.c. przez jego 
błędną wykładnię, a polegającą na wadliwym przyjęciu, że przytoczone              w 
skardze okoliczności faktyczne nie odpowiadają powołanej podstawie prawnej 
skargi i w konsekwencji błędnym przyjęciu, że opisana w skardze podstawa 
wznowienia nie istnieje. Zarzucając powyższe, skarżący wniósł o uchylenie 
w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego 
rozpoznania Sadowi, który wydał zaskarżone postanowienie. 

 
3 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
 
Zaskarżone orzeczenie pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu        
i z tego względu zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Dopuszczalność skargi      
o 
wznowienie 
postępowania 
z 
mocy 
samego 
prawa 
w 
postępowaniu 
nieprocesowym w sposób ogólny reguluje art. 524 § 1 k.p.c., w myśl którego 
uczestnik postępowania może żądać wznowienia postępowania zakończonego 
prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy, jednakże 
wznowienie postępowania nie jest dopuszczalne, jeżeli postanowienie kończące 
postępowanie może być zmienione lub uchylone. 
 
Prawomocne postanowienie w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku 
może zostać uchylone lub zmienione w postępowaniu zainicjowanym na podstawie 
art. 679 k.p.c. Zgodnie z powołanym przepisem, tylko w tym postępowaniu może 
być przeprowadzony dowód, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia 
spadku, nie jest spadkobiercą lub że jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony. 
 
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 listopada 2003 r., III CK 144/02, 
(niepubl.), dokonując wykładni art. 524 k.p.c. i art. 679 k.p.c., trafnie wskazał, 
że  zakaz wznowienia postępowania zawarty w art. 524 § 1 k.p.c. dotyczy jedynie 
pokrywającej się podstawy wznowienia, a w konsekwencji, że wznowienie 
postępowania o stwierdzenie nabycia spadku jest wyłączone jedynie w takim 
zakresie, w jakim dopuszczalna jest na podstawie art. 679 k.p.c. zmiana 
postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Sąd Najwyższy w powołanym 
orzeczeniu zwrócił uwagę na różnicę zakresu przedmiotowego przepisów art. 679 
k.p.c. i art. 524 k.p.c. Wyjaśnił, że art. 679 k.p.c. oparty jest na jednej tylko 
podstawie, którą stanowi wykrycie nowych faktów i dowodów, podczas gdy art. 524 
k.p.c. i znajdujące tu odpowiednie zastosowanie przepisy o wznowieniu 
postępowania w procesie wymieniają inne jeszcze podstawy restytucyjne oraz 
przyczyny nieważności, których art. 679 k.p.c. w ogóle nie zawiera.  
 
Postępowanie zainicjowane wnioskiem, o którym mowa w art. 679 k.p.c. 
może się prawomocnie zakończyć oddaleniem przedmiotowego wniosku, 
a następnie mogą zostać wykryte okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, 
które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których wnioskodawca nie mógł 

 
4 
skorzystać w prawomocnie zakończonym postępowaniu. Wówczas zajdzie 
potrzeba wzruszenia tego orzeczenia i zainicjowania postępowania, w którym 
wnioskodawca będzie mógł wykazać, że osoba, która uzyskała stwierdzenie 
nabycia spadku, nie jest spadkobiercą lub że jej udział w spadku jest inny niż 
stwierdzony. W tej sytuacji nie znajdzie zastosowania art. 523 zd. 2 k.p.c., w myśl 
którego prawomocne postanowienie oddalające wniosek sąd może zmienić w razie 
zmiany okoliczności sprawy, bowiem zgodnie z art. 679 § 1 k.p.c., który w tym 
zakresie jest przepisem szczególnym, „tylko” w postępowaniu zainicjowanym na 
jego podstawie możliwe jest wykazanie, że osoba, która uzyskała stwierdzenie 
nabycia spadku, nie jest spadkobiercą lub że jej udział w spadku jest inny niż 
stwierdzony. Nadto, jak zostało to już powyżej wyjaśnione, w sytuacji w której, 
znajduje zastosowanie art. 679 k.p.c., a zatem również w wypadku prawomocnego 
postanowienia oddalającego wniosek o zmianę postanowienia o stwierdzenie 
nabycia spadku, niedopuszczalna jest skarga o wznowienie postępowania 
(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2002 r., IV CO 7/02, 
(OSNC 2003, nr 10, poz. 139). 
W 
niniejszej 
sprawie 
skarga 
o 
wznowienie 
postępowania 
oparta 
na podstawie wykrycia nowych okoliczności faktycznych została wniesiona 
od prawomocnego postanowienia w przedmiocie oddalenia wniosku o zmianę 
postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku i jako niedopuszczalna z mocy 
samego prawa zasadnie została odrzucona zaskarżonym postanowieniem Sądu 
Okręgowego  w K. 
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. 
w zw. z art. 39814 k.p.c. rozstrzygnął jak w sentencji, orzekając o kosztach 
postępowania zgodnie z art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 99 k.p.c. oraz  art. 108 § 1 k.p.c.