IV P 309/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego o odrzuceniu sprzeciwu od wyroku zaocznego, stwierdzając wadliwość doręczenia pozwanemu pism sądowych.
Sąd Rejonowy odrzucił sprzeciw pozwanego od wyroku zaocznego, uznając za prawidłowe doręczenie pism sądowych na wskazany przez niego adres i oddalając wniosek o przywrócenie terminu. Pozwany złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów o doręczeniach i błędne ustalenia faktyczne. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że pozwanemu nie doręczono prawidłowo wyroku zaocznego, a tym samym nie rozpoczął biegu terminu do wniesienia sprzeciwu.
Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanego A. M. na postanowienie Sądu Rejonowego w Legnicy, które stwierdziło prawidłowość doręczenia mu odpisu pozwu i wyroku zaocznego, oddaliło wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu i odrzuciło ten sprzeciw. Sąd Rejonowy uznał, że pozwany sam spowodował wysyłanie pism na wskazany przez siebie adres i miał możliwość ich odbioru, a wnosząc sprzeciw po terminie, nie uprawdopodobnił braku winy. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd Okręgowy wskazał, że doręczenie zastępcze w trybie art. 139 § 1 kpc opiera się na domniemaniu, które pozwany może obalić. Pozwany wykazał, że jego rzeczywistym adresem zamieszkania jest inny adres niż ten wskazany w pozwie, na który wysyłano pisma. Sąd Okręgowy uznał, że adres wskazany w pozwie nie był adresem zamieszkania pozwanego i powód nie wykazał skutecznie, że doręczenie na ten adres było prawidłowe. Brak prawidłowego doręczenia wyroku zaocznego oznaczał, że nie rozpoczął biegu terminu do wniesienia sprzeciwu. Sąd Okręgowy uznał, że sprzeciw wniesiony przez pozwanego, który dowiedział się o wyroku z akt sprawy, należy potraktować jako skuteczny, mimo braku dowodu na prawidłowe doręczenie wyroku zaocznego. W związku z tym uchylono postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie w trybie art. 139 § 1 kpc jest skuteczne tylko wtedy, gdy adres osoby, do której pismo jest kierowane, jest prawidłowy i nie budzi wątpliwości co do miejsca zamieszkania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że pozwany skutecznie obalił domniemanie prawidłowości doręczenia zastępczego, przedstawiając dowody na to, że jego rzeczywistym adresem zamieszkania jest inny adres niż wskazany w pozwie. Powód nie wykazał skutecznie, że doręczenie na wskazany adres było prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
pozwany A. M.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| A. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 139 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Doręczenie zastępcze jest skuteczne tylko wtedy, gdy adres jest prawidłowy i nie budzi wątpliwości co do miejsca zamieszkania adresata. Domniemanie prawidłowości doręczenia może być obalone przez adresata.
k.p.c. art. 344 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwany może złożyć sprzeciw od wyroku zaocznego w ciągu dwóch tygodni od doręczenia mu wyroku.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa wydania orzeczenia w przedmiocie uchylenia postanowienia.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia postanowienia w postępowaniu zażaleniowym.
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
Definicja miejsca zamieszkania osoby fizycznej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 344 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sprzeciw złożony po terminie sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym.
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwany wniósł o dokonanie oceny instancyjnej również rozstrzygnięć zawartych w punktach I i II postanowienia.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przepisów o swobodnej ocenie dowodów.
k.p.c. art. 135 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut niezastosowania przepisu dotyczącego doręczeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany wykazał, że adres wskazany w pozwie nie był jego adresem zamieszkania, co podważa skuteczność doręczenia zastępczego. Brak prawidłowego doręczenia wyroku zaocznego skutkuje tym, że termin do wniesienia sprzeciwu nie rozpoczął biegu. Sprzeciw wniesiony po dowiedzeniu się o wyroku z akt sprawy powinien być traktowany jako skuteczny.
Odrzucone argumenty
Twierdzenia pozwanego, iż zamieszkiwał pod innym adresem, były przyjęte jedynie na użytek postępowania o przywrócenie terminu i nie zasługiwały na wiarę (argument Sądu Rejonowego).
Godne uwagi sformułowania
Doręczenie w tym trybie jest skuteczne, gdy miejsce zamieszkania adresata nie budzi wątpliwości. Pozwany zatem płynące z art. 139 §1 kpc domniemanie prawidłowego doręczenia przesyłki może kwestionować. Brak prawidłowego doręczenia uniemożliwia postawienie zarzutu jego wniesienia z opóźnieniem.
Skład orzekający
Jacek Wilga
przewodniczący-sprawozdawca
Krzysztof Główczyński
sędzia
Teresa Przybyłko
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących doręczeń zastępczych (art. 139 kpc) i skutków braku prawidłowego doręczenia wyroku zaocznego dla biegu terminu do wniesienia sprzeciwu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której pozwany kwestionuje adres wskazany w pozwie i wykazuje rzeczywiste miejsce zamieszkania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe doręczanie pism sądowych i jak pozwany może skutecznie obronić się przed skutkami wadliwego doręczenia, nawet po upływie terminu.
“Ważne orzeczenie: Jak obalić fikcję doręczenia i uratować swój sprzeciw od wyroku zaocznego?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt VPz 14/13 POSTANOWIENIE Dnia 23 kwietnia 2013 roku Sąd Okręgowy w Legnicy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Jacek Wilga (spr.) Sędziowie: SSO Krzysztof Główczyński SSO Teresa Przybyłko po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2013 roku w Legnicy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa D. Z. przeciwko A. M. o wynagrodzenie na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy z dnia 5 marca 2013 roku sygn. akt IV P 309/12 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 marca 2013 roku Sąd Rejonowy w Legnicy stwierdził prawidłowość doręczenia pozwanemu A. M. odpisu pozwu i wyroku zaocznego, oddalił wniosek pozwanego o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od wyroku zaocznego oraz odrzucił sprzeciw pozwanego od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Legnicy z dnia 6 września 2012 roku. W uzasadnieniu wskazał, iż twierdzenia pozwanego, iż przez cały okres zamieszkiwał w L. przy ul. (...) są przyjęte jedynie na użytek postępowania o przywrócenie terminu i w świetle informacji i dokumentów zgromadzonych w postępowaniu nie zasługują na wiarę. Pozwany sam spowodował, że pisma sądowe wysyłane były na adres (...) , (...) . Taki adres bowiem wskazywał w oficjalnych kontaktach. Miał więc, zdaniem Sądu, możliwość odbioru kierowanych do niego z Sądu na ten adres pism, a wnosząc sprzeciw od wyroku zaocznego po terminie nie uprawdopodobnił, że uczynił to bez własnej winy. Mając powyższe na uwadze, Sąd Rejonowy stwierdził prawidłowość doręczenia pozwanemu odpisu pozwu i wyroku zaocznego, a jego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu jako niezasadny oddalił, o czym orzekł w pkt I i II postanowienia. Konsekwencją powyższego było odrzucenie sprzeciwu A. M. od wyroku zaocznego. Zgodnie bowiem z treścią art. 344 § 1 kpc pozwany, przeciwko któremu zapadł wyrok zaoczny, może złożyć sprzeciw w ciągu dwóch tygodni od doręczenia mu wyroku. Sprzeciw złożony po terminie sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym ( art. 344 §3 kpc ). Odpis pozwu oraz wyroku zaocznego został pozwanemu doręczony na skutek zasadnego przyjęcia fikcji doręczenia ( art. 139 kpc ) ze skutkiem na 25.09.2012 roku (k.20). Składając zatem sprzeciw od wyroku zaocznego 23.01.2013 roku pozwany uchybił wskazanemu wyżej ustawowemu terminowi do jego wniesienia, co skutkowało odrzuceniem sprzeciwu jako wniesionego po terminie. Mając na uwadze powyższe Sąd Rejonowy orzekł jak w sentencji. Postanowienie powyższe zaskarżył zażaleniem pozwany w zakresie jego punktu III. Skarżący zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - naruszenie przepisu art. 233 k.p.c. wyrażającego zasadę swobodnej oceny dowodów poprzez dokonane oceny dowodów z wizytówki, akt postępowania przygotowawczego o sygn. 4 Ds. 5/13 w sprawie oszustwa na szkodę D. Z. i innych pokrzywdzonych, w szczególności znajdujących się w tych aktach protokołów przesłuchania pozwanego oraz dowodu z przesłuchania pozwanego, w sposób dowolny, powierzchowny, wbrew zasadom doświadczenia życiowego; - naruszenie przepisu art. 135 § l k.p.c. polegające na jego niezastosowaniu, a w konsekwencji przyjęciu, że prawidłowo odpis pozwu wraz z załącznikami oraz odpis wyroku zaocznego pozostawione zostały w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia w sytuacji gdy prawidłowe zastosowanie ww. przepisu wskazuje, że niemożliwym było zastosowanie względem pozwanego fikcji doręczenia, albowiem pozew wraz z załącznikami, a następnie odpis wyroku zaocznego nie zostały doręczone pozwanemu na jego adres zamieszkania; 2) błąd w ustaleniach faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy polegający na błędnym przyjęciu, że pozwany nie dokonał w terminie czynności ze swojej winy, tj. nie wniósł w terminie sprzeciwu od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Legnicy Wydziału IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt IV P 309/12. Nadto pozwany wniósł z powołaniem się na art. 380 kpc o dokonanie oceny instancyjnej również rozstrzygnięć zawartych w punkcie I i II postanowienia z dnia 5 marca 2013 roku wskazując, iż miały one wpływ na decyzję Sądu I instancji o odrzuceniu sprzeciwu. Wskazał również, iż w sprawie IVP 568/12 Sąd I instancji w tym samym składzie uznał, iż pozwany mieszkał w L. przy ul. (...) co legło u podstaw wydanego postanowienia o zawieszeniu rygoru natychmiastowej wykonalności nadanemu wyrokowi zaocznemu. Sąd Okręgowy zważył: W rozpoznawanej sprawie odpis pozwu, zawiadomienie o terminie rozprawy oraz odpisu wyroku zaocznego doręczone zostały pozwanemu w trybie art. 139 §1 kpc . Doręczenie w tym trybie oparte jest na domniemaniu, że pismo sądowe dotarło do rąk adresata i że w ten sposób doręczenie dokonane zostało prawidłowo. Domniemanie to może być przez stronę obalone. Adresat może bowiem dowodzić, że pisma nie otrzymał. Skuteczność doręczenia zastępczego przewidzianego w art. 139 §1 kpc uzależniona jest od podstawowego warunku, jakiemu powinno odpowiadać pismo sądowe, a mianowicie, że adres osoby, do której je skierowano jest prawidłowy. Przepis ten bowiem zakłada, że adresat mieszka pod wskazanym adresem, a jedynie zachodzi nieważność doręczenia mu pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzednich (orzeczenie SN z 1 lipca 1967 roku, IIIPR 47/67). Doręczenie w tym trybie jest skuteczne, gdy miejsce zamieszkania adresata nie budzi wątpliwości (postanowienie SN z 22 marca 1995 roku, IIICRN 4/95). Pozwany zatem płynące z art. 139 §1 kpc domniemanie prawidłowego doręczenia przesyłki może kwestionować. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania A. M. kroki takie podjął. Wykazywał kserokopią dowodu osobistego oraz kserokopią innej kierowanej do niego i odbieranej korespondencji – w tym również z sądu przed którym sprawa zawisła – iż zamieszkuje w L. przy ul. (...) . Nie mieszka zaś pod adresem wskazanym w sprawie w pozwie. Ten ostatni zaś adres nie jest adresem jego zamieszkania. Przedstawione przez pozwanego dowody pozwalają na przyjęcie, w przekonaniu Sądu Okręgowego, iż adres w L. ul. (...) pozostawał rzeczywistym adresem zamieszkania pozwanego. Fakt nieudostępniania tego adresu powodowi i posługiwanie się w kontaktach z nim adresem (...) dla oceny tej okoliczności jest obojętny. W sprawach wszczynanych przed sądem obowiązek wskazania prawidłowego adresu pozwanego spoczywa na powodzie, a w razie sporu, czy pod wskazanym adresem pozwany rzeczywiście mieszka ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na powodzie twierdzącym, iż dokonane na ten adres doręczenie w trybie art. 139 §1 kpc było prawidłowe. Okoliczności tej powód skutecznie nie wykazał. Jego dowody wskazują jedynie na (...) jako miejsce siedziby firmy i prowadzenia działalności. Tym samym niezasadnie przyjął Sąd I instancji, iż pozwanemu prawidłowo doręczono na adres (...) odpis wyroku zaocznego z dnia 18.09.2012 roku. Brak prawidłowego doręczenia nie spowodował w konsekwencji rozpoczęcia dla pozwanego biegu terminu do wniesienia sprzeciwu przewidzianego w art. 344 §1 kpc . Orzekanie o jego przywróceniu było więc zbędne. Brak prawidłowego doręczenia odpisu wyroku zaocznego nie stanowił jednak, w przekonaniu Sądu Okręgowego, prawnej przeszkody do skutecznego wniesienia sprzeciwu. Sprzeciw wniesiony przez pozwanego skarży wcześniej wydany przeciwko niemu wyrok zaoczny stanowiący przedmiot sprzeciwu. O jego treści pozwany dowiedział się z akt sprawy. Brak jest racjonalnego uzasadnienia, aby do wniesienia sprzeciwu – szczególnie w sytuacji powstałego sporu co do skuteczności dokonanych na adres (...) doręczeń – musiał się wstrzymać, aż do prawidłowego, jego zdaniem, otrzymania odpisu wyroku, ryzykując tym samym zarzutem spóźnienia. Mimo zatem braku, do chwili obecnej, dowodu na prawidłowe doręczenie pozwanemu odpisu wyroku zaocznego wniesiony sprzeciw należało potraktować jako skuteczny bez konieczności ponawiania procedury doręczenia wyroku zaocznego. Doręczenie to pełni bowiem funkcję informującą pozwanego nieobecnego na rozprawie o fakcie wydania wyroku zaocznego i jego treści. Na obecnym etapie postępowania funkcja ta została już zrealizowana poprzez aktywne działanie pełnomocnika pozwanego. Jednakże fakt niedokonania zgodnego z prawem doręczenia pozwanemu wyroku zaocznego uniemożliwia postawienie zarzutu jego wniesienia z opóźnieniem. Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonego, a zawartego w punkcie III postanowienia z dnia 5 marca 2013 roku rozstrzygnięcia. Podstawą wydania orzeczenia w tym przedmiocie jest przepis art. 397 §2 w zw. z art. 386 §1 kpc . W postępowaniu zażaleniowym Sąd II instancji nie przeprowadził dowodów wskazanych we wniosku dowodowym powoda z dnia 18.04.2013 roku. Na obecnym etapie postępowania było to zbędne. Zgodnie z przepisami art. 25 kc miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której ona przebywa z zamiarem stałego pobytu. Ustalenia zamiaru stałego pobytu dokonuje się w oparciu o obiektywne kryteria. Można o nim mówić, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej dorosłej osoby fizycznej. Wykazane w sprawie przez pozwanego odbieranie kierowanej do niego na adres w L. korespondencji potwierdza, iż właśnie tam znajdowało się jego centrum życiowe. To w L. pozwany przebywał z zamiarem stałego pobytu niezależnie od tego jakie informacje i z jakiego źródła dotarły w tym zakresie do powoda. Mając powyższe na względzie orzeczono jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI