III CZ 62/10

Sąd Najwyższy2010-12-21
SAOSCywilneprawo spadkoweŚrednianajwyższy
spadekstwierdzenie nabycia spadkuopłata sądowaapelacjazażalenieKodeks postępowania cywilnegoSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestników postępowania na odrzucenie ich apelacji z powodu nieuiszczenia pełnej opłaty sądowej, potwierdzając stosowanie przepisów o opłatach do spraw wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego.

Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie uczestników postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego, który odrzucił ich apelację od postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku z powodu nieuiszczenia pełnej opłaty sądowej. Uczestnicy zarzucili naruszenie przepisów dotyczących opłat sądowych i nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd Najwyższy uznał, że mimo uchylenia art. 1302 § 3 k.p.c., przepis ten nadal ma zastosowanie do spraw wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji, co uzasadniało odrzucenie apelacji.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestników postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w K., który odrzucił ich apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w O. w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Powodem odrzucenia apelacji było jej nieprawidłowe opłacenie. Uczestnicy wnieśli zażalenie, zarzucając naruszenie art. 1302 § 3 k.p.c. oraz art. 8 ust. 1 ustawy nowelizującej Kodeks postępowania cywilnego. Sąd Najwyższy stwierdził, że postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji, w związku z czym miał zastosowanie art. 1302 § 3 k.p.c., który przewidywał odrzucenie apelacji opłaconej w niepełnej wysokości bez wzywania do uzupełnienia brakującej opłaty. Pomimo uchylenia tego przepisu przez nowelę, jego stosowanie w sprawach wszczętych przed jej wejściem w życie zostało potwierdzone w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W związku z tym zażalenie zostało uznane za bezzasadne i oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 1302 § 3 k.p.c. ma zastosowanie do spraw wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy nowelizującej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, wyjaśnił, że zwrot „wszczęcie postępowania” w art. 8 ust. 1 ustawy nowelizującej oznacza zainicjowanie sprawy w postępowaniu sądowym, a nie w danej instancji. Dlatego przepisy dotyczące opłat sądowych, w tym art. 1302 § 3 k.p.c., nadal obowiązują w sprawach, które zostały zainicjowane przed datą wejścia w życie nowelizacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w K.

Strony

NazwaTypRola
E. K.osoba_fizycznawnioskodawca
S. P.osoba_fizycznauczestnik
W. K.osoba_fizycznauczestnik
T. P.osoba_fizycznauczestnik
E. M.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 1302 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Nakazuje odrzucenie apelacji opłaconej w niepełnej wysokości bez wzywania do uzupełnienia brakującej opłaty. Ma zastosowanie do spraw wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji z dnia 5 grudnia 2008 r.

Dz. U. Nr 234, poz. 1571 art. 8 § ust. 1

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

Stanowi, że nowe przepisy stosuje się do postępowań wszczętych po dniu jej wejścia w życie (po dniu 1 lipca 2009 r.). Sąd Najwyższy zinterpretował 'wszczęcie postępowania' jako zainicjowanie sprawy w sądzie.

Pomocnicze

Dz. U. 2010 r. Nr 90, poz. 594 art. 50 § pkt 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Określa wysokość opłaty stałej od apelacji.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 1302 § 3 k.p.c. do spraw wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 8 ust. 1 ustawy nowelizującej Kodeks postępowania cywilnego, poprzez błędną wykładnię pojęcia 'wszczęcie postępowania'.

Godne uwagi sformułowania

zwrot „wszczęcie postępowania”, bez doprecyzowania w postaci: „w pierwszej instancji „w danej instancji” oznacza zainicjowanie sprawy w postępowaniu sądowym.

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

przewodniczący

Dariusz Zawistowski

sprawozdawca

Maria Szulc

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących opłat sądowych w sprawach cywilnych oraz stosowanie art. 1302 § 3 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy spraw wszczętych przed 1 lipca 2009 r. i kwestii opłat sądowych od apelacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej związanej z opłatami sądowymi i przepisami przejściowymi, co jest istotne dla praktyków, ale niekoniecznie dla szerokiej publiczności.

Nieopłacona apelacja spadkowa – kiedy sąd odrzuci pismo bez wzywania do uzupełnienia opłaty?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 62/10 POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) SSA Maria Szulc w sprawie z wniosku E. K. przy uczestnictwie S. P., W. K., T. P. i E. M. o stwierdzenie nabycia spadku po B. P., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 grudnia 2010 r., zażalenia uczestników na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt II Ca (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 1 września 2010 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił apelację uczestników postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia 19 stycznia 2010 r. w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, gdyż apelacja ta nie została należycie opłacona. Na postanowienie Sądu Okręgowego – odrzucające apelację – uczestnicy postępowania wnieśli zażalenie i zarzucili naruszenie art. 1302 § 3 k.p.c. oraz art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 234, poz. 1571). Sad Najwyższy zważył, co następuje: 2 Niniejsze postępowanie zostało wszczęte na podstawie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku z dnia 21 sierpnia 2008 r. i miał w nim zastosowanie art. 1302 § 3 k.p.c. Z tego względu podlegała odrzuceniu apelacja opłacona w niepełnej wysokości, bez wzywania o uzupełnienie brakującej opłaty. Pierwotnie apelacja została bowiem opłacona w kwocie 50 złotych. Po wezwaniu przez sąd, uczestnicy uzupełnili opłatę stałą do należnej wysokości 100 złotych, zgodnie z art. 50 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. 2010 r. Nr 90, poz. 594, tekst jednolity ze zm.). Wezwanie to nie miało jednak wpływu na prawidłowe opłacenie apelacji. Nowelą z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 234, poz. 1571) uchylono co prawda art. 1302 § 3 k.p.c., jednakże z zastrzeżeniem, iż nowe przepisy stosuje się do postępowań wszczętych po dniu jej wejścia w życie, czyli po dniu 1 lipca 2009 r. (art. 8 ust. 1 ustawy nowelizującej). Podnoszona przez żalących kwestia wykładni art. 8 ust. 1 ustawy nowelizującej została już obszernie wyjaśniona w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Nie budzi wątpliwości, że art. 1302 § 3 k.p.c., mimo uchylenia go przez ustawę nowelizującą, ma zastosowanie nadal w sprawach wszczętych przed wejściem w życie tej ustawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 12 marca 2010 r., III CZ 5/10, niepubl., z dnia 22 kwietnia 2010 r., V CZ 28/10, niepubl., z dnia 19 maja 2010 r., I CZ 15/10, niepubl., z dnia 30 września 2010 r., I CZ 68/10, niepubl.). W powyższych orzeczeniach uznano, że zwrot „wszczęcie postępowania”, bez doprecyzowania w postaci: „w pierwszej instancji", „w danej instancji” oznacza zainicjowanie sprawy w postępowaniu sądowym. Wobec powyższego zażalenie było pozbawione uzasadnionych podstaw i podlegało oddaleniu na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c.