V CZ 45/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie strony powodowej na postanowienie o odrzuceniu zażalenia, uznając, że nieuiszczenie opłaty podstawowej od środka odwoławczego przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych skutkuje jego odrzuceniem.
Strona powodowa wniosła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu jej zażalenia, zarzucając naruszenie przepisów o kosztach sądowych. Sąd Najwyższy rozważył zastosowanie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z 2005 r. i uznał, że postępowanie apelacyjne zakończyło się z chwilą odrzucenia apelacji. W związku z tym, opłata podstawowa od zażalenia była wymagana, a jej nieuiszczenie przez pełnomocnika strony zwolnionej od kosztów skutkowało odrzuceniem zażalenia. Sąd oddalił również wniosek o zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu z uwagi na nienależyte wykonanie zlecenia.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło zażalenie strony powodowej na wcześniejsze postanowienie o odrzuceniu zażalenia. Główną przyczyną odrzucenia zażalenia przez Sąd Apelacyjny było nieuiszczenie opłaty podstawowej w kwocie 30 zł, mimo że strona powodowa była zwolniona od kosztów sądowych. Strona powodowa w zażaleniu do Sądu Najwyższego podniosła zarzut naruszenia przepisów ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd Najwyższy odwołał się do zasady bezpośredniego działania ustawy nowej, wskazując jednocześnie na wyjątek przewidziany w art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, który stanowi, że w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się dotychczasowe przepisy o kosztach do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Sąd uznał, że postępowanie apelacyjne zakończyło się z chwilą odrzucenia apelacji strony powodowej w dniu 22 grudnia 2006 r., a od tego dnia zastosowanie miała nowa ustawa. Zgodnie z art. 14 ust. 2 tej ustawy, opłata podstawowa jest pobierana także od pism wnoszonych przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych, chyba że ustawa stanowi inaczej. Apelacja i zażalenie należą do pism, od których pobiera się opłatę podstawową. Sąd Najwyższy powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym opłata podstawowa jest opłatą stałą, a wniesienie środka odwoławczego przez profesjonalnego pełnomocnika strony zwolnionej od kosztów bez uiszczenia tej opłaty skutkuje jego odrzuceniem bez wezwania. W związku z tym, pełnomocnik strony powodowej miał obowiązek uiścić opłatę, czego nie uczynił, co skutkowało odrzuceniem zażalenia. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 39814 i art. 3941 § 3 k.p.c. Ponadto, Sąd Najwyższy oddalił wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego z urzędu, argumentując, że pomoc prawna powinna być udzielana profesjonalnie, a sporządzenie i wniesienie zażalenia, które nie spełniało wymagań, nie uzasadniało przyznania zwrotu kosztów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, strona zwolniona od kosztów sądowych, wnosząca środek odwoławczy po wejściu w życie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jest zobowiązana do uiszczenia opłaty podstawowej, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Uzasadnienie
Postępowanie apelacyjne zakończyło się z chwilą odrzucenia apelacji, co oznacza, że od tego momentu zastosowanie miała nowa ustawa o kosztach sądowych. Zgodnie z art. 14 ust. 2 tej ustawy, opłata podstawowa jest pobierana także od pism wnoszonych przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych. Opłata ta jest opłatą stałą, a jej nieuiszczenie przez profesjonalnego pełnomocnika skutkuje odrzuceniem środka odwoławczego bez wezwania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
strona przeciwna (pozwanemu)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| "K." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji | spółka | powód |
| "P." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | pozwany |
| in. | inne | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
u.k.s.c. art. 14 § 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Opłatę podstawową pobiera się także od podlegających opłacie pism, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy, wnoszonych przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych, chyba że ustawa stanowi inaczej.
k.p.c. art. 1302 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Opłata stała w rozumieniu tego przepisu.
Pomocnicze
u.k.s.c. art. 149 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
W sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych.
u.k.s.c. art. 14 § 3
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Określa wysokość opłaty podstawowej.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3941 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
rozp. MS art. 15
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych do zażalenia wniesionego po zakończeniu postępowania apelacyjnego. Obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej od zażalenia przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych. Odrzucenie zażalenia bez wezwania w przypadku braku opłaty stałej.
Odrzucone argumenty
Strona powodowa była zwolniona od kosztów sądowych i nie miała obowiązku ich uiszczania.
Godne uwagi sformułowania
Podstawową zasadą prawa międzyczasowego w dziedzinie procesu cywilnego jest zasada bezpośredniego działania ustawy nowej. Zakończenie postępowania w danej instancji w rozumieniu tego przepisu następuje z chwilą wydania orzeczenia kończącego merytorycznie lub niemerytorycznie postępowanie w sprawie w danej instancji. Pomoc prawna powinna być udzielana zgodnie z wymaganiami stawianymi profesjonaliście.
Skład orzekający
Lech Walentynowicz
przewodniczący, sprawozdawca
Grzegorz Misiurek
członek
Krzysztof Strzelczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz zasad dotyczących opłat od środków odwoławczych wnoszonych przez strony zwolnione od kosztów sądowych. Zasady przyznawania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w przypadku nienależytego wykonania zlecenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wejściem w życie ustawy o kosztach sądowych i zakończeniem postępowania w instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy istotnych kwestii proceduralnych związanych z kosztami sądowymi i pomocą prawną z urzędu, co jest ważne dla praktyków prawa, choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć.
“Czy zwolnienie z kosztów sądowych zwalnia z opłat od zażalenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CZ 45/07 POSTANOWIENIE Dnia 29 maja 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Grzegorz Misiurek SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa "K." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji w W. przeciwko "P." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. i in. , o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 maja 2007 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 31 stycznia 2007 r., 1.) oddala zażalenie; 2.) oddala wniosek pełnomocnika strony powodowej o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego ustanowionego z urzędu. 2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 stycznia 2007 r. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie strony powodowej na postanowienie z dnia 22 grudnia 2006 r. o odrzuceniu zażalenia. Przyczyną odrzucenia zażalenia było nieuiszczenie przy jego wnoszeniu opłaty podstawowej w kwocie 30 zł przez pełnomocnika strony powodowej zwolnionej od kosztów sądowych. W zażaleniu do Sądu Najwyższego strona powodowa wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, zarzucając - jak się wydaje - naruszenie art. 149 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Skarżąca podniosła, że była zwolniona od kosztów sądowych na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 4 listopada 2004 r. i w związku z tym nie ma obowiązku ich uiszczania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podstawową zasadą prawa międzyczasowego w dziedzinie procesu cywilnego jest zasada bezpośredniego działania ustawy nowej. Zasada ta znajduje również zastosowanie w odniesieniu do przepisów ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.), mających charakter przepisów prawa procesowego, która weszła w życie z dniem 2 marca 2006 r. Istotny wyjątek od zasady bezpośredniego działania ustawy nowej przewidziany został w art. 149 ust. 1 powołanej ustawy. Przepis ten stanowi, że w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych. Zakończenie postępowania w danej instancji w rozumieniu tego przepisu następuje z chwilą wydania orzeczenia kończącego merytorycznie lub niemerytorycznie postępowanie w sprawie w danej instancji (zob. postanowienie SN z 25 października 2006 r., III CZP 73/06, niepubl.). Postępowanie apelacyjne w niniejszej sprawie zostało zakończone odrzuceniem apelacji strony powodowej w dniu 22 grudnia 2006 r. Od tego dnia w zakresie kosztów sądowych zastosowanie miała ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. 3 o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. W myśl art. 14 ust. 2 tej ustawy, opłatę podstawową pobiera się także od podlegających opłacie pism, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy, wnoszonych przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych, chyba że ustawa stanowi inaczej. Wśród pism wymienionych w art. 3 ust. 2 powołanej ustawy mieści się apelacja i zażalenie. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 30 maja 2006 r., I CZ 23/06 oraz w uchwale z dnia 21 listopada 2006 r. III CZP 109/06 (niepubl.) opłata podstawowa określona w art. 14 ust. 3 ustawy jest opłatą w wysokości stałej w rozumieniu art. 1302 § 3 k.p.c. Oznacza to, że wniesienie przez adwokata lub radcę prawnego strony zwolnionej od kosztów sądowych środka odwoławczego bez uiszczenia opłaty podstawowej skutkuje odrzuceniem tego środka wprost, bez wzywania o uiszczenie tej opłaty (porównaj postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 października 2006 r. V CSK 325/06 nie publ.). Pełnomocnik powodów składając zażalenie miał w świetle art. 1302 § 3 k.p.c. obowiązek uiszczenia stosownej opłaty w wysokości przewidzianej w art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r., którego to obowiązku nie dopełnił. Z podanych względów, na podstawie art. 39814 i art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy oddalił zażalenie. Sąd Najwyższy oddalił wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu. Pomoc prawna powinna być udzielana zgodnie z wymaganiami stawianymi profesjonaliście. W niniejszej sprawie "pomoc prawna" udzielona stronie powodowej polegała na sporządzeniu i wniesieniu zażalenia nie spełniającego wymagań stawianych temu środkowi. W związku z tym brak przesłanek, by na podstawie § 15 i n. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349), przyznać zwrot tych kosztów (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 1999 r., l CKN 1046/97 - Biuletyn SN 1999, nr 5, s. 10). jz
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI