III CZ 6/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie odrzucające wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, podkreślając obowiązek należytej staranności stron w dotrzymywaniu terminów procesowych.
Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego, które odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i odrzuciło ten wniosek. Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię dopuszczalności zażalenia na takie postanowienie, stwierdzając, że jest ono kwestionowalne, jeśli miało wpływ na rozstrzygnięcie. Następnie Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis o przywróceniu terminu nie może być interpretowany rozszerzająco, a strony mają obowiązek zachowania należytej staranności, której miernikiem jest obiektywna staranność wymagana od osoby dbającej o swoje interesy procesowe.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie S. K. i K. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 31 października 2012 r., którym odmówiono im przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu postanowienia z uzasadnieniem oraz odrzucono ich wniosek o sporządzenie tego uzasadnienia. Sąd Okręgowy uznał, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia został złożony z uchybieniem terminu, a wniosek o przywrócenie terminu był bezzasadny. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 168 § 1 k.p.c. przez odmowę przywrócenia terminu i art. 328 § 1 k.p.c. przez nienależyte umotywowanie. Sąd Najwyższy stwierdził, że postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie orzeczenia, choć zazwyczaj nie jest kończące postępowanie, może być skutecznie kwestionowane w zażaleniu, jeśli miało wpływ na rozstrzygnięcie. Sąd podkreślił, że art. 168 § 1 k.p.c. nie może być interpretowany rozszerzająco, a strony ponoszą odpowiedzialność za niedochowanie terminów, nawet jeśli uchybienie wynika z działania pełnomocnika. Sąd uznał, że trudna sytuacja zdrowotna nie usprawiedliwiała uchybienia terminowi, gdyż nie wykazano nadzwyczajnych zdarzeń uniemożliwiających dochowanie terminu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zazwyczaj nie jest to orzeczenie kończące postępowanie i nie przysługuje od niego zażalenie. Jednakże na wniosek strony, zgłoszony w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu wniosku o doręczenie odpisu wyroku (postanowienia co do istoty sprawy) z uzasadnieniem, postanowienie sądu drugiej instancji odmawiające przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej może być skutecznie kwestionowane w tym zażaleniu, jeżeli miało wpływ na rozstrzygnięcie w nim zawarte.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że choć postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia zazwyczaj nie kończy postępowania, to w sytuacji, gdy miało wpływ na dalsze rozstrzygnięcie (np. odrzucenie wniosku o doręczenie uzasadnienia), może być przedmiotem zażalenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy w K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. K. | inne | skarżący |
| A. M.-B. | inne | wnioskodawca |
| D. M. | inne | wnioskodawca |
| M. B. | inne | uczestnik |
| K. K. | inne | uczestnik |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 168 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nie może być interpretowany rozszerzająco; strona ma obowiązek zachowania należytej staranności w celu dotrzymania terminu.
k.p.c. art. 394 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 328 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 94 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek pełnomocnika do działania za stronę po wypowiedzeniu pełnomocnictwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku (postanowienia co do istoty sprawy) wraz z uzasadnieniem może być skutecznie kwestionowane w zażaleniu, jeżeli miało wpływ na rozstrzygnięcie w nim zawarte. Art. 168 § 1 k.p.c. nie może być interpretowany w sposób rozszerzający. Na stronie ciąży obowiązek zachowania należytej staranności w celu dotrzymania terminu, której miernikiem jest obiektywnie oceniana staranność. Niezachowanie terminu przez pełnomocnika procesowego musi być traktowane jako zaniechanie samej strony. Trudna sytuacja zdrowotna i względy humanitarne nie przemawiały za przywróceniem terminu, gdyż nie wykazano nadzwyczajnych zdarzeń uniemożliwiających dochowanie terminu.
Odrzucone argumenty
Postanowienie Sądu Okręgowego z 31 października 2012 r. zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 168 § 1 k.p.c. przez odmowę przywrócenia im terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie orzeczenia i w konsekwencji przez odrzucenie wniosku o doręczenie im odpisu postanowienia z uzasadnieniem; art. 328 § 1 k.p.c. przez nienależyte umotywowanie przez Sąd Okręgowy zajętego stanowiska.
Godne uwagi sformułowania
zasadą jest, że czynności procesowe powinny być dokonywane w terminie miernikiem jest obiektywnie oceniana staranność, jakiej można wymagać od osoby właściwie dbającej o swoje interesy procesowe nawet lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym niedokonaniu czynności w terminie niezależnie od poglądu pełnomocnika, strona powinna zachować zapobiegliwość i należytą staranność w prowadzeniu własnych spraw
Skład orzekający
Marta Romańska
przewodniczący-sprawozdawca
Krzysztof Pietrzykowski
członek
Agnieszka Piotrowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu procesowego, obowiązek należytej staranności stron i pełnomocników, dopuszczalność zażalenia na postanowienia dotyczące uzasadnienia orzeczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania cywilnego dotyczące terminów i staranności, co jest istotne dla praktyków. Podkreśla odpowiedzialność strony za działania pełnomocnika.
“Nawet lekkie niedbalstwo pełnomocnika może kosztować Cię utratę terminu – Sąd Najwyższy wyjaśnia, kto odpowiada za błędy w postępowaniu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CZ 6/13 POSTANOWIENIE Dnia 28 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marta Romańska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie ze skargi S. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 17 marca 1995 r., z wniosku A. M.-B. i D. M. przy uczestnictwie M. B. i in. , o zasiedzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 lutego 2013 r., zażalenia skarżącego S. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 31 października 2012 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z 31 października 2012 r. Sąd Okręgowy w K. odmówił uczestnikom S. K. i K. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie 2 i doręczenie im odpisu postanowienia Sądu Okręgowego w K. z 12 lipca 2012 r. z uzasadnieniem oraz odrzucił ich wniosek o sporządzenie i doręczenie im uzasadnienia tego postanowienia. Sąd wskazał, że wniosek uczestników S. K. i K. K. o sporządzenie uzasadnienia postanowienia z 12 lipca 2012 r. został złożony z uchybieniem terminowi, a ich wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej był bezzasadny. W zażaleniu na postanowienie z 31 października 2012 r. S. K. i K. K. zarzucili, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 168 § 1 k.p.c. przez odmowę przywrócenia im terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie orzeczenia i w konsekwencji przez odrzucenie wniosku o doręczenie im odpisu postanowienia z uzasadnieniem; - art. 328 § 1 k.p.c. przez nienależyte umotywowanie przez Sąd Okręgowy zajętego stanowiska. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku (postanowienia co do istoty sprawy) wraz z uzasadnieniem nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie i nie przysługuje od niego zażalenie do Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z 20 maja 2002 r., I PZ 38/02, OSNP - wkł., 2002, nr 20, poz. 11). Jednakże na wniosek strony, zgłoszony w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu wniosku o doręczenie odpisu wyroku (postanowienia co do istoty sprawy) z uzasadnieniem, postanowienie sądu drugiej instancji odmawiające przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej może być skutecznie kwestionowane w tym zażaleniu, jeżeli miało wpływ na rozstrzygnięcie w nim zawarte (zob.: postanowienie Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 2008 r., II UZ 28/07, OSNP 2009, nr 15–16, poz. 214). Skarżący taki wniosek zgłosili, a oddalenie ich wniosku o przywrócenie terminu miało bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie odrzucenia wniosku o doręczenie odpisu postanowienia z uzasadnieniem. Artykuł 168 § 1 k.p.c. dotyczący przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej nie może być interpretowany w sposób rozszerzający, 3 ponieważ zasadą jest, że czynności procesowe powinny być dokonywane w terminie (postanowienia Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 2010 r., III CZ 1/10, niepubl.; z 5 maja 2009 r., I UO 3/08, niepubl.). Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, na stronie zobowiązanej do dokonania czynności procesowej w określonym terminie ciąży obowiązek zachowania należytej staranności w celu jego dotrzymania, której miernikiem jest obiektywnie oceniana staranność, jakiej można wymagać od osoby właściwie dbającej o swoje interesy procesowe. Uchybienie w tym względzie, spowodowane nawet lekkim niedbalstwem, narusza obiektywny miernik staranności i stanowi podstawę do oddalenia wniosku o przywrócenie terminu, skoro nawet lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym niedokonaniu czynności w terminie (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 23 listopada 2005 r., II CZ 103/05, niepubl.; z 26 kwietnia 2007 r., III CZ 22/07, niepubl.). W doktrynie i judykaturze ustalone jest stanowisko, że niezachowanie terminu przez przedstawiciela ustawowego i pełnomocnika procesowego musi być traktowane jako zaniechanie samej strony, która nie może twierdzić, że za działanie tych osób nie ponosi odpowiedzialności (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 27 października 2009 r., II UZ 35/09, Lex nr 564801; z 30 maja 2007 r., II CSK 167/07, Lex nr 346193). Pełnomocnik, który wypowiedział pełnomocnictwo na mocy art. 94 § 2 k.p.c. obowiązany jest działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie, chyba że mocodawca zwolni go od tego obowiązku. Złożenie skarżącym przez ich pełnomocnika oświadczenia o bezzasadności składania w sprawie skargi kasacyjnej nie zwalniało ich z zapobiegliwości i należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Pogląd pełnomocnika mogli skonsultować z inną osobą. Zasadnie też Sąd Okręgowy przyjął, że trudna sytuacja zdrowotna uczestniczki i względy humanitarne nie przemawiały za przywróceniem terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie orzeczenia. Skarżący nie powołali się na jakieś nadzwyczajne zdarzenia związane ze stanem zdrowia uczestniczki w okresie biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia, które by uniemożliwiły dochowanie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia. 4 Zważywszy na powyższe, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., orzeczono jak w sentencji. db
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI