III CZ 6/09

Sygn. akt III CZ 6/09 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 12 lutego 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący) 
SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote 
 
 
w sprawie ze skargi W.U. 
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu 
Apelacyjnego z dnia 21 listopada 2007 r.   
w sprawie z powództwa B.T. 
przeciwko W.U. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 12 lutego 2009 r., 
zażalenia pozwanej  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 2 września 2008 r., sygn. akt [...], 
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie w punkcie 1 (pierwszym), 
a w pozostałym zakresie odrzuca zażalenie. 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 września 2008 r. Sąd Apelacyjny 
odrzucił skargę pozwanej W.U. o wznowienie postępowania zakończonego 
prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 21 listopada 2007 r., którym to wyrokiem 
oddalona została jej apelacja od  wyrok  Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 maja 
2007 r. zasądzającego  na  rzecz powoda B.T. kwotę 614.189,52 zł z  ustawowymi 
odsetkami tytułem naprawienia szkody mającej postać utraconych korzyści. 
Zaskarżonym  postanowieniem Sąd odwoławczy ponadto oddalił wniosek pozwanej 
o  zwolnienie od kosztów sądowych oraz o wstrzymanie wykonania wyroku z dnia 
z  dnia 23 maja 2007 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Sąd Apelacyjny 
stwierdził, że skarga pozwanej nie została oparta na ustawowej podstawie 
wznowienia (art. 410 § 1 k.p.c.). Zdaniem Sądu, okoliczności faktyczne, na które w 
skardze pozwana się powołała, nie mogły być ocenione jako nowe w  rozumieniu 
art. 403 § 2 k.p.c. Jedynie bowiem fakty, które dla strony w zakończonym już 
postępowaniu były „nieujawnialne”, a więc niemożliwe dla niej do wykrycia, mogą 
uchodzić za te, o których mowa we wskazanym art. 403 § 2 k.p.c. W sprawie 
skarżąca wskazała, że o chorobie powoda, powodującej jego niezdolność do pracy 
i prowadzenia działalności piekarniczej, a więc okoliczności mogącej - jej zdaniem - 
mieć wpływ na wynik sprawy, dowiedziała się ona dopiero po prawomocnym 
zakończeniu procesu. Tymczasem - według Sądu Apelacyjnego - powód już w 
pozwie podniósł,  że znajduje się na rencie inwalidzkiej III grupy, co  oznacza, że 
schorzenie powoda wskazane w skardze o wznowienie postępowania nie było 
okolicznością nową. Pozwana miała - zdaniem Sądu odwoławczego - obiektywną 
możliwość powołania się  na  nią  w toku  postępowania  przed  sądami  obu  
instancji.   
W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie 
postępowania pozwana kwestionowała stanowisko Sądu, że fakt choroby powoda, 
był dla niej znany lub „ujawnialny”. Zdaniem pozwanej, to, że powód ujawnił 
w pozwie, iż pozostawał inwalidą III grupy w czasie, gdy został pozbawiony - jego 
 

 
3 
zdaniem - możliwości uzyskania korzyści, których zasądzenia równowartości 
dochodził w niniejszym procesie, nie oznacza, iż pozwana wiedziała bądź              
mogła dowiedzieć się o jego chorobie wykluczającej zdolność prowadzenia 
działalności gospodarczej. Zdaniem pozwanej, inwalidztwo III grupy oznacza  
jedynie lekki stopień niepełnosprawności powoda i nie świadczy o braku zdolności 
do wykonywania przez niego zawodu. Wiedza o inwalidztwie powoda oraz o jego 
chorobie zawodowej nie mogą być - według skarżącej - utożsamiane. 
Okoliczność  ta przemawia za brakiem obiektywnej możliwości powzięcia wcześniej 
wiadomości o tym, że powód z uwagi na swą chorobę nie był zdolny do 
prowadzenia piekarni i osiągania zysków z tego tytułu.   
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie w części zasługuje na uwzględnienie. Sąd Apelacyjny niezasadnie 
bowiem odrzucił skargę pozwanej o wznowienie postępowania. 
Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c., można żądać wznowienia postępowania                
w przypadku późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych bądź środków 
dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik zakończonej sprawy, a z których 
strona nie mogła w poprzednim postępowaniu skorzystać. Należało zatem ocenić, 
czy przesłanki wskazane w tym przepisie rzeczywiście - jak twierdzi  skarżąca  -  
w  sprawie  wystąpiły.  
Okoliczność, że powód ze względu na rodzaj choroby, na którą cierpi,                
nie mógł wykonywać zawodu piekarza nie powinna budzić wątpliwości. 
Choć między wykonywaniem osobiście zawodu piekarza, a prowadzeniem 
działalności gospodarczej polegającej na produkcji wyrobów piekarniczych 
zachodzi różnica, nie zmienia to jednak faktu, że schorzenie strony powodowej 
ze względu na jego charakterystykę i nasilenie mogło mieć istotny wpływ na 
zdolność prowadzenia wskazanej działalności oraz jej zakres, a w konsekwencji na 
możliwość uzyskiwania z niej określonych korzyści majątkowych. Nie zachodzą 
zatem podstawy do przyjęcia, że schorzenie powoda pozostawało okolicznością              
obojętną dla rozstrzygnięcia zakończonej sprawy. Prowadzi to do wniosku,                
że jedna z dwóch zasadniczych przesłanek uzasadniających wznowienie 
postępowania, o której mowa w wymienionym przepisie, w sprawie występuje. 

 
4 
Pozostało zatem ocenić, czy zasadnie skarżąca kwestionowała prawidłowość 
stanowiska Sądu odwoławczego, który przyjął, że okoliczność, na którą się ona              
w skardze powołała, nie miała charakteru okoliczności „nowej” w rozumieniu art. 
403 § 2 k.p.c. W tym celu konieczne było wyjaśnienie, czy strona pozwana nie 
wiedziała o niej w czasie zakończonego już postępowania oraz czy o istnieniu tej 
okoliczności nie powinna się była dowiedzieć (por. postanowienie SN z dnia 
4 marca 2005 r., III CZ 134/04, niepubl.). Na tak postawione pytanie należało, 
biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy, udzielić odpowiedzi przeczącej. 
Słusznie bowiem strona skarżąca zauważyła, że zaliczenie powoda do III grupy 
inwalidzkiej nie wskazywało bezpośrednio na to, iż nie mógł on wykonywać 
wyuczonego zawodu i prowadzić działalności w zakresie produkcji piekarniczej. Nie 
można zatem przyjąć, tak jak uczynił to Sąd drugiej instancji, że skarżąca posiadała 
wiedzę o  szczegółach stanu zdrowia powoda, które mogły mieć zasadnicze 
znaczenie dla wyniku zakończonego procesu. Wiedza o zaliczeniu powoda do 
trzeciej grupy inwalidzkiej nie przesądzała o tym, że strona pozwana miała 
świadomość utraty przez powoda zdolności do konkretnej aktywności zawodowej 
i to w określonym zakresie (por. art. 24 ust. 2 uchylonej ustawy z dnia 14 grudnia 
1982 r. o  zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin - Dz. U. Nr 40, poz. 
267). Zważyć ponadto należy, że stwierdzenie powoda o zaliczeniu go do III grupy 
inwalidzkiej, zważywszy na szeroki zakres tego pojęcia oraz okoliczności 
zakończonej sprawy, nie mogło być ocenione jako wystarczający sygnał dla       
strony pozwanej do podjęcia stosownej inicjatywy procesowej w celu bliższego 
wyjaśnienia stanu zdrowia powoda. Obiektywnie rzecz biorąc, oczekiwanie od 
strony skarżącej aktywności w tym zakresie w zaistniałej sytuacji nie mogłoby                
zatem  być  ocenione  jako  uzasadnione. 
Wobec powyższego, mając na względzie, że szczegółowa informacja 
o  chorobie powoda, mającej wpływ na jego aktywność zawodową, dotarła do 
strony pozwanej dopiero po zakończeniu procesu, a jednocześnie, iż wskazana 
w skardze nowa okoliczność może nie pozostawać bez wpływu na ostateczny 
wynik zakończonej sprawy, zażalenie pozwanej w części dotyczącej odrzucenia jej             
skargi o wznowienie postępowania należało uwzględnić i w tym zakresie               
uchylić zaskarżone postanowienie Sądu odwoławczego na podstawie art. 39815                

 
5 
§ 1 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.  
W pozostałej części zażalenie pozwanej, jako niedopuszczalne, podlegało 
odrzuceniu na podstawie do art. 373 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i art. 3941              
§ 3 k.p.c.  Postanowienie Sądu drugiej instancji w przedmiocie oddalenia wniosku            
o zwolnienie od kosztów sądowych oraz wstrzymania wykonania wyroku Sądu 
Okręgowego w K. z dnia 23 maja 2007 r. jest niezaskarżalne. Zażalenie na 
postanowienie w tym przedmiocie stronie nie przysługuje, gdyż nie zalicza się ono 
do orzeczeń mających charakter kończących postępowanie w sprawie, o których 
mowa w art. 3941 § 2 k.p.c.