III Cz 597/18

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2018-09-11
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
doręczenie zastępczeopłata sądowazażaleniekpcsąd okręgowysąd rejonowywyłączenie sędziegoterminy procesowe

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powodów na postanowienie o odrzuceniu ich wcześniejszego zażalenia z powodu nieuiszczenia opłaty, uznając doręczenie zastępcze za skuteczne.

Sąd Rejonowy odrzucił zażalenie powodów na postanowienie o wyłączeniu sędziego z powodu nieopłacenia go. Powodowie wnieśli zażalenie, twierdząc, że nie otrzymali wezwania do uiszczenia opłaty. Sąd Okręgowy uznał jednak, że doręczenie zastępcze (per aviso) zarządzenia o opłacie było skuteczne, ponieważ przesyłka została dwukrotnie awizowana i nieodebrana. W związku z tym, termin na opłacenie zażalenia upłynął bezskutecznie, a jego odrzucenie przez sąd pierwszej instancji było zasadne.

Sprawa dotyczyła zażalenia powodów S. S. i A. S. na postanowienie Sądu Rejonowego w (...) z dnia 16 lutego 2018r., które odrzuciło ich wcześniejsze zażalenie na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego. Powodem odrzucenia było nieopłacenie zażalenia. Powodowie twierdzili, że nie otrzymali wezwania do uiszczenia opłaty, które miało być im doręczone w dniach 21 i 22 grudnia 2017r. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając zażalenie powodów, oddalił je. Uzasadnienie opierało się na tym, że odpis zarządzenia zobowiązującego do uiszczenia opłaty od zażalenia w kwocie 40 zł został uznany za doręczony powodom w dniach 21 i 22 grudnia 2017r. poprzez zastosowanie doręczenia zastępczego (per aviso). Sąd szczegółowo omówił przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 139 § 1 k.p.c.) oraz rozporządzeń wykonawczych regulujących tryb doręczeń zastępczych, w tym podwójne awizowanie przesyłki. Wskazał, że w niniejszej sprawie rygory te zostały dochowane – przesyłka była dwukrotnie awizowana w odstępach 7 dni, a mimo to nie została odebrana. Wobec tego zastosowano fikcję prawną doręczenia, uznając, że nastąpiło ono 21 i 22 grudnia 2017r. Od tych dat rozpoczął bieg termin do uiszczenia opłaty, który upłynął bezskutecznie. W konsekwencji, odrzucenie zażalenia przez Sąd Rejonowy było zasadne. Sąd Okręgowy powołał się również na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego dotyczące dopuszczalności i skutków doręczenia zastępczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie zastępcze jest skuteczne, jeśli zostały dochowane wszystkie rygory proceduralne, w tym podwójne awizowanie i upływ terminu do odbioru.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że doręczenie zastępcze zarządzenia o opłacie było prawidłowe, ponieważ przesyłka została dwukrotnie awizowana zgodnie z przepisami k.p.c. i rozporządzeń wykonawczych, a powodowie nie odebrali jej w wyznaczonym terminie. Wobec tego nastąpiła fikcja prawna doręczenia, a termin na opłacenie zażalenia rozpoczął bieg od daty uznania doręczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

Gmina R.

Strony

NazwaTypRola
S. S.osoba_fizycznapowód
A. S.osoba_fizycznapowód
Gmina R.instytucjapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 139 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady doręczenia zastępczego (per aviso) poprzez pozostawienie pisma w placówce pocztowej lub urzędzie gminy po uprzednim zawiadomieniu adresata.

Prawo pocztowe

Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym

Określa szczegółowy tryb dokonywania doręczenia zastępczego, w tym sposób sporządzania i pozostawiania zawiadomień oraz przechowywania przesyłek.

Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 2003r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie zastępcze zarządzenia o opłacie było skuteczne, ponieważ zostały dochowane wszystkie wymogi proceduralne (podwójne awizo, nieodebranie przesyłki). Termin na opłacenie zażalenia rozpoczął bieg od daty uznania doręczenia zastępczego. Nieuiszczenie opłaty w terminie skutkuje odrzuceniem zażalenia.

Odrzucone argumenty

Powodowie nie otrzymali wezwania do uiszczenia opłaty. Doręczenie zastępcze nie było skuteczne.

Godne uwagi sformułowania

doręczenie zastępcze (tzw. per aviso) wzruszalnym domniemaniem prawnym, że doręczane pismo dotarło do rąk adresata w żaden sposób nie prowadzi ono do naruszenia konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu jego skuteczność jest uzależniona od rygorystycznego dochowania wszystkich wymagań dla tego sposobu doręczenia zastosować fikcję prawną doręczenia

Skład orzekający

Andrzej Dyrda

przewodniczący-sprawozdawca

Henryk Brzyżkiewicz

sędzia

Roman Troll

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Skuteczność doręczenia zastępczego w postępowaniu cywilnym, wymogi proceduralne przy doręczeniach zastępczych, konsekwencje nieopłacenia pisma sądowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieopłacenia zażalenia i zastosowania doręczenia zastępczego. Interpretacja przepisów o doręczeniach zastępczych jest utrwalona w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia praktyki prawniczej zagadnienia doręczeń zastępczych i ich skutków, co jest istotne dla zrozumienia procedury cywilnej.

Uważaj na awizo! Jak sądowe doręczenie zastępcze może zamknąć Ci drogę do sądu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Cz 597/18 POSTANOWIENIE Dnia 11 września 2018 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący-Sędzia: SSO Andrzej Dyrda (spr.) Sędziowie: SSO Henryk Brzyżkiewicz SSO Roman Troll po rozpoznaniu w dniu 11 września 2018r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa S. S. i A. S. przeciwko Gminie R. na odrzucenie zażalenia na postanowienie o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego na skutek zażalenia powodów od rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1 postanowienia Sądu Rejonowego w (...) z dnia 16 lutego 2018r., sygn. akt I C 900/16 postanawia: oddalić zażalenie. SSO Roman Troll SSO Andrzej Dyrda SSO Henryk Brzyżkiewicz Sygn. akt III Cz 597/18 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w (...) postanowieniem z dnia 16 lutego 2018r. odrzucił zażalenie powodów z dnia 21 lutego 2017r. na punkt 1 postanowienia z dnia 26 stycznia 2017r. w oparciu o art. 397 § 2 k.p.c. w związku z art. 370 k.p.c. , a to wobec nieopłacenia zażalenia. Zażalenie na to postanowienie wniósł powód podnosząc, że nie otrzymali wezwania do uiszczenia opłaty, które miało im zostać doręczone w dniu 21 grudnia 2017r. oraz 22 grudnia 2017r. w związku z czym nie mieli możliwości uiszczenia opłaty od zażalenia. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie nie mogło odnieść skutku. Wskazać należy, że odpis zarządzenia zobowiązującego powoda do usunięcia braku fiskalnego zażalenia w postaci uiszczenia opłaty w kwocie 40 zł został uznany doręczony powodom w dniu 21 grudnia 2017 roku i 22 grudnia 2017r. (k. 100-102) poprzez zastosowanie doręczenia zastępczego (tzw. per aviso). Zgodnie z art. 139 § 1 k.p.c. , w razie niemożności doręczenia w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających, pismo przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe należy złożyć w placówce pocztowej tego operatora, a doręczane w inny sposób - w urzędzie właściwej gminy, umieszczając zawiadomienie o tym w drzwiach mieszkania adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej ze wskazaniem gdzie i kiedy pismo pozostawiono, oraz z pouczeniem, że należy je odebrać w terminie siedmiu dni od dnia umieszczenia zawiadomienia. W przypadku bezskutecznego upływu tego terminu, czynność zawiadomienia należy powtórzyć. Szczegółowy tryb dokonywania doręczenia określony został natomiast rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (tekst jednolity: Dz.U. z 2013r. poz. 1350) oraz wymogom dotyczącym korespondencji sądowej określonej w zarządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 2003r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej (Dz.Urz. MS z 2003r. Nr 5, poz. 22 z późniejszymi zmianami). Zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (tekst jednolity: Dz.U. z 2013r. poz. 1350) przewidziane w art. 139 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego zawiadomienie dla adresata o pozostawieniu przesyłki sporządza doręczający, wskazując w nim placówkę pocztową operatora lub urząd gminy, z którego przesyłkę należy odebrać w ciągu siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia; zawiadomienie pozostawia w drzwiach mieszkania adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej. Po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy doręczający: dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis oraz oddaje przesyłkę niezwłocznie do właściwej placówki pocztowej operatora lub właściwego urzędu gminy. Placówka pocztowa operatora lub urząd gminy potwierdza przyjęcie od doręczającego awizowanej przesyłki przez umieszczenie na przesyłce odcisku datownika i podpisu przyjmującego pracownika. Awizowaną przesyłkę przechowuje się w placówce pocztowej operatora lub urzędzie gminy przez siedem kolejnych dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia, o którym mowa w § 6 . (§ 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości) Jeżeli osoba uprawniona nie zgłosi się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora w tym terminie, placówka pocztowa operatora sporządza, według wzoru, powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie kolejnych siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia, które doręczający niezwłocznie pozostawia w drzwiach adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej. (§ 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości) Przesyłkę niepodjętą placówka pocztowa operatora opatruje na stronie adresowej adnotacją "nie podjęto w terminie" oraz odciskiem datownika i wraz z formularzem potwierdzenia odbioru odsyła sądowi wysyłającemu niezwłocznie po upływie ostatniego dnia do odbioru przesyłki. (§ 10 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości). Na podstawie przywołanych regulacji prawnej, dokonywane jest tzw. doręczenie zastępcze ( per aviso ) opierające się na wzruszalnym domniemaniu prawnym, że doręczane pismo dotarło do rąk adresata. Domniemanie to może być obalone przez wykazanie niepodobieństwa zaistnienia tego skutku (porównaj: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2014r., I CZ 90/14). Pomimo, iż z punktu widzenia uczestnika procesu narażonego na negatywne skutki prawne tego domniemania, przyjęte domniemanie może budzić wątpliwości natury konstytucyjnej, należy w tym miejscu wskazać, że w żaden sposób nie prowadzi ono do naruszenia konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu z art. 45 Konstytucji RP , co stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia z dnia 15 października 2002r. (SK 6/02). Niemniej jednak, biorąc pod uwagę skutki prawne, jego skuteczność jest uzależniona od rygorystycznego dochowania wszystkich wymagań dla tego sposobu doręczenia. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2004r., III CK 226/02, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2008r., IV CZ 51/08; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2005r., IV CZ 216/04). W niniejszym postępowaniu powyższe rygory zostały dochowane. Przesyłka (odpis zarządzenia z dnia 27 listopada 2017 roku) była podwójnie awizowana, w odstępie kolejnych 7 dni tj.: 6 grudnia 2017 roku i 14 grudnia 2017 roku (w odniesieniu do powódki A. S. , k. 100) oraz 7 grudnia 2017 roku i 15 grudnia 2017 roku (w odniesieniu do powoda S. S. , k. 101). Wobec nieodebrania przesyłki, pomimo powtórnego awizo, z upływem siedmiodniowego terminu należało zastosować fikcję prawną doręczenia i uznać, że nastąpiło ono 21 grudnia 2017 roku (w odniesieniu do powódki A. S. , k. 102) i 22 grudnia 2017 roku (w odniesieniu do powoda S. S. , k. 102). Od tej daty zaczął swój bieg terminu do uiszczenia opłaty od zażalenia, który upłynął odpowiednio 28 grudnia 2017 roku i 29 grudnia 2017 roku. Wobec stwierdzenia, że powodowie w przepisanym terminie opłaty od zażalenia nie uiścili, zasadne było odrzucenie ich zażalenia w oparciu o art. 397 § 2 k.p.c. w związku z art. 370 k.p.c. Z tych też względów, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. , orzekł jak w sentencji. SSO Roman Troll SSO Andrzej Dyrda SSO Henryk Brzyżkiewicz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI