III CZ 59/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego uchylające wyrok Sądu Okręgowego i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji było uzasadnione.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które uchyliło wyrok Sądu Okręgowego i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy. Sąd Apelacyjny uznał, że sąd pierwszej instancji nie zbadał wszystkich przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje orzecznictwo, uznał, że nierozpoznanie istoty sprawy może polegać na zaniechaniu zbadania materialnej podstawy żądania lub merytorycznych zarzutów strony. W tej konkretnej sprawie, sąd pierwszej instancji skupił się jedynie na zakresie związania wyrokiem w sprawie o bezpodstawne wzbogacenie, pomijając analizę przesłanek odpowiedzialności na podstawie art. 415 k.c. W związku z tym, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako niezasadne.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wniesione przez S. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2023 r., które uchyliło wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2023 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Powodem uchylenia było nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Okręgowy, który nie zbadał wszystkich przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego Banku S.A. w W. Sąd Apelacyjny uznał, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał jednej z kluczowych przesłanek odpowiedzialności. Sąd Najwyższy, analizując zażalenie, odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z którym nierozpoznanie istoty sprawy następuje, gdy sąd pierwszej instancji nie odnosi się do przedmiotu sprawy, zaniecha zbadania materialnej podstawy żądania lub merytorycznych zarzutów strony, lub bezpodstawnie przyjmuje istnienie przesłanki unicestwiającej roszczenie. W przypadku odpowiedzialności odszkodowawczej, nierozpoznanie istoty sprawy może również polegać na błędnej wykładni przepisu, która z góry niweczy roszczenie. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił, iż Sąd Okręgowy nie rozważył wszystkich przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie art. 415 k.c., koncentrując się jedynie na zakresie związania wyrokiem w innej sprawie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako niezasadne, a orzeczenie o kosztach pozostawił sądowi kończącemu postępowanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, nierozpoznanie istoty sprawy, w tym zaniechanie zbadania materialnej podstawy żądania lub merytorycznych zarzutów strony, uzasadnia uchylenie wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nierozpoznanie istoty sprawy następuje, gdy sąd pierwszej instancji nie odnosi się do przedmiotu sprawy, zaniecha zbadania materialnej podstawy żądania lub merytorycznych zarzutów strony, lub bezpodstawnie przyjmuje istnienie przesłanki unicestwiającej roszczenie. W przypadku odpowiedzialności odszkodowawczej, sąd musi rozważyć wszystkie przesłanki określone w art. 415 k.c., a nie tylko ograniczyć się do kwestii związania wyrokiem w innej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Bank spółka akcyjna w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | powód |
| Bank spółce akcyjnej w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji uzasadnia uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia zażalenia przez Sąd Najwyższy.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności odszkodowawczej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia zażalenia przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił, że Sąd Okręgowy nierozpoznał istoty sprawy, nie badając wszystkich przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej.
Odrzucone argumenty
Zażalenie S. spółki z o.o. na postanowienie Sądu Apelacyjnego uchylające wyrok Sądu Okręgowego.
Godne uwagi sformułowania
do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wówczas, gdy rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, gdy zaniechał on zbadania materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony, bezpodstawnie przyjmując, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie
Skład orzekający
Mariusz Załucki
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'nierozpoznania istoty sprawy' w kontekście odpowiedzialności odszkodowawczej, zwłaszcza gdy sąd pierwszej instancji skupia się na kwestiach proceduralnych lub związaniu wyrokiem w innej sprawie, pomijając merytoryczną analizę przesłanek roszczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd pierwszej instancji nie zbadał wszystkich przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego - nierozpoznania istoty sprawy - które ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego przebiegu postępowania cywilnego i może prowadzić do uchylenia wyroku. Interpretacja Sądu Najwyższego jest pomocna dla prawników w ocenie prawidłowości rozstrzygnięć sądów niższych instancji.
“Czy sąd może uchylić wyrok, bo nie zbadał wszystkich dowodów? Sąd Najwyższy wyjaśnia pojęcie 'nierozpoznania istoty sprawy'.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III CZ 59/24 POSTANOWIENIE 21 sierpnia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 21 sierpnia 2024 r. w Warszawie zażalenia S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 23 listopada 2023 r., VII AGa 863/23, w sprawie z powództwa S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W. o zapłatę, oddala zażalenie. UZASADNIENIE Wyrokiem z 23 listopada 2023 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 20 kwietnia 2023 r. i przekazał sprawę z powództwa S. sp. z o.o. z siedzibą w K. przeciwko Bankowi w W. S.A. o zapłatę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny uzasadnił swe rozstrzygnięcie nierozpoznaniem istoty sprawy przez Sąd I instancji (art. 386 § 4 k.p.c.), polegającym na nierozpoznaniu jednej z przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego. Powód zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego zażaleniem, w którym zarzucił naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. poprzez nieuzasadnione zastosowanie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z powtarzającym się orzecznictwem Sądu Najwyższego do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wówczas, gdy rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, gdy zaniechał on zbadania materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony, bezpodstawnie przyjmując, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie, w szczególności w razie oddalenia powództwa z uwagi na przyjęcie braku legitymacji procesowej po którejś ze stron (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 9 listopada 2012 r., IV CZ 156/12; z 6 grudnia 2013 r., I CZ 90/13). W przypadku odpowiedzialności odszkodowawczej nierozpoznanie istoty sprawy może polegac również na sytuacji, w której sąd w taki sposób wyłożył mający zastosowanie w sprawie przepis, że zniweczył roszczenie a limine, zanim ustalił jego ustawowe przesłanki (zob. np. postanowienia SN z 16 września 2021 r., V CZ 51/21 oraz z 11 maja 2022 r., III CZ 148/22). W niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny szczegółowo wykazał, że Sąd I instancji nie rozważył poszczególnych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej, koncentrując się wyłacznie na zakresie związania prawomocnym wyrokiem wydanym w sprawie o bezpodstawne wzbogacenie. Żądanie sformułowane w niniejszej sprawie zostało oparte na art. 415 k.c., a zatem do rozpoznania istoty sprawy konieczne było rozważenie wszystkich przesłanek tego rodzaju odpowiedzialności. Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w zw. z art. 394 1 3 k.p.c. oddalił zażalenie, orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawiając, zgodnie z art. 108 § 2 w zw. z art. 398 21 i art. 394 1 § 3 k.p.c., sądowi który wyda orzeczenie kończące postępowanie w sprawie. [SOP] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI