III CZ 59/10

Sygn. akt III CZ 59/10 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
 
Dnia 17 grudnia 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) 
SSN Marta Romańska (sprawozdawca) 
SSA Anna Kozłowska 
 
 
w sprawie z powództwa M. i K. K. 
przeciwko P. O. 
o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, 
po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym 
w dniu 17 grudnia 2010 r., 
zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego […] 
z dnia 26 sierpnia 2010 r.,  
 
 
oddala zażalenie i zasądza od pozwanego na rzecz powódek 
120 (sto dwadzieścia) zł tytułem kosztów postępowania 
zażaleniowego. 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
 
Postanowieniem z 26 sierpnia 2010 r. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie na 
postanowienie tego Sądu z 10 sierpnia 2010 r. o nadaniu klauzuli wykonalności 
tytułowi egzekucyjnemu – wyrokowi Sądu Apelacyjnego z  13 maja 2009 r., w 
zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1.1. tego wyroku. Sąd wskazał, że 
zażalenie na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności przysługuje jedynie 
wówczas, gdy wydaje je sąd pierwszej instancji. W przypadku orzeczenia w tym 
przedmiocie przez sąd drugiej instancji, zażalenie do Sądu Najwyższego nie jest 
dopuszczalne, gdyż postanowienie to nie kończy postępowania w sprawie. 
W zażaleniu na postanowienie z 26 sierpnia 2010 r. skarżący zarzucił, że 
zostało ono wydane z naruszeniem: - art. 795 § 1 k.p.c., zgodnie z którym na 
postanowienie sądu co do nadania klauzuli wykonalności przysługuje zażalenie, 
niezależnie od wydania go przez sąd pierwszej lub drugiej instancji; - art. 3941 § 1 
k.p.c. przez nieuzasadnione przyjęcie, że postanowienie o nadaniu klauzuli 
wykonalności nie kończy postępowania w sprawie. Dodatkowo, w uzupełniającym 
piśmie z 30 listopada 2010 r. skarżący wskazał, że postanowieniem z 25 listopada 
2010 r. Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego zezwalające 
powódkom na złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego przez 
oddalenie ich wniosku w tym zakresie. Zdaniem skarżącego, powoduje to 
bezzasadność 
postanowienia 
Sądu 
Apelacyjnego 
o 
nadaniu 
tytułowi 
egzekucyjnemu klauzuli wykonalności, w którym stwierdzono, że powódki dokonały 
złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego, gdyż z chwilą uchylenia 
postanowienia Sądu Rejonowego złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu 
sądowego należy uznać za niebyłe. Z uwagi na powyższe, skarżący wniósł o 
uchylenie zaskarżonego postanowienia i  zasądzenie na jego rzecz kosztów 
postępowania zażaleniowego. 
W odpowiedzi na zażalenie z 30 września 2010 r. powódki wniosły o jego 
odrzucenie lub oddalenie oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 

 
3 
Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, trafnie powołanym przez Sąd 
Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, nie jest możliwe 
wniesienie zażalenia od orzeczenia sądu drugiej instancji w przedmiocie nadania 
klauzuli wykonalności, wydanego na podstawie art. 781 § 1 k.p.c. (por. m.in. 
postanowienia Sądu Najwyższego z 15 czerwca 1966 r., I CZ 55/66, Biul. SN 1966, 
nr 10, poz. 143 oraz z 27 stycznia 2006 r., III CZ 107/05, OSP 2006, nr 8, poz. 70). 
Wbrew stanowisku skarżącego, art. 795 § 1 k.p.c. nie stanowi podstawy dla 
zaskarżenia zażaleniem postanowienia Sądu Apelacyjnego, działającego w tym 
wypadku jako sąd drugiej instancji (por. postanowienie Sądu Najwyższego 
z  2  października 2007 r., II Cz 73/07, OSN-ZD 2008, nr 3, poz. 76). 
Z art. 3941 § 2 k.p.c. wynika, że zażalenie do Sądu Najwyższego może być 
wniesione w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna na postanowienie 
sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, za wyjątkiem 
postanowień zaskarżalnych skargą kasacyjną i wydanych w wyniku rozpoznania 
zażalenia. Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie, za postanowienie 
kończące postępowanie w sprawie może być uznane tylko takie postanowienie, 
które orzekają o całości sprawy poddanej pod osąd. Ugruntowane w doktrynie 
i  orzecznictwie jest stanowisko, że postanowienie sądu co do nadania klauzuli 
wykonalności nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie 
w  rozumieniu art. 3941 § 1 k.p.c. Zapada ono bowiem w postępowaniu 
przygotowawczym do właściwego postępowania egzekucyjnego i finalizuje jedynie 
określony fragment sprawy, nie kończąc postępowania jako całości (por. m.in. 
uchwała Sądu Najwyższego z 9 listopada 1994 r., III CZP 143/94, OSNC 1995, 
nr  3, poz. 46 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z 14 listopada 1996 r., I CKN 
7/96, OSNC 1997, nr 3, poz. 31, z 27 sierpnia 1996 r., I PKN 5/96, OSNAPUS 
1997, nr 5, poz. 72, z 9 marca 2000 r., III CZP 39/00, OSNC 2000, nr 7-8, 
poz. 150). Postanowienie sądu drugiej instancji nadające wyrokowi klauzulę 
wykonalności nie podlega zatem zaskarżeniu także zażaleniem (por. postanowienie 
Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2001 r., V CZ 253/01, nie publ. oraz 
z  2  lutego 2005 r., IV CZ 204/04, nie publ.). 
Uzasadnione jest zatem stanowisko Sądu Apelacyjnego, że postanowienie 
o  nadaniu 
klauzuli 
wykonalności 
tytułowi 
egzekucyjnemu, 
w 
warunkach 

 
4 
określonych w art. 1047 § 2 k.p.c., nie kończy postępowania w sprawie (tak m.in. 
Sąd Najwyższy w postanowieniu z 12 października 2006 r., I BU 5/06, niepubl.). 
W  braku szczególnego przepisu zezwalającego na wnoszenie do Sądu 
Najwyższego zażaleń na postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie 
nadania klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu pochodzącemu od sądu, 
zażalenie wniesione przez pozwanego do Sądu Najwyższego na postanowienie 
z  było niedopuszczalne, o czym trafnie orzekł Sąd Apelacyjny. 
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. 3941 § 3 
k.p.c. orzeczono jak na wstępie, a o kosztach postępowania – na podstawie art. 98 
§ 1 i 3 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. oraz § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra 
Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców 
prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy 
prawnej udzielonej z urzędu, Dz. U. 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
md