III CZ 58/09

Sygn. akt III CZ 58/09 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 4 grudnia 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote 
SSN Kazimierz Zawada 
 
 
w sprawie z powództwa Z.K. 
przeciwko Z.W. i A.W. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 4 grudnia 2009 r., 
zażalenia pozwanych  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego 
z dnia 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt [...], 
 
oddala zażalenie i zasądza od pozwanych na rzecz powoda po 
900 (dziewięćset) zł kosztów postępowania zażaleniowego. 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną 
pozwanych i oddalił ich wniosek o zwolnienie od należnej od niej opłaty sądowej.  
 
Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 
5 maja 2009 r. oddalił apelację pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu 
Gospodarczego w K., którym zasądzono na rzecz powoda od każdego z 
pozwanych po 67 411,82 zł z tytułu zobowiązania regresowego, powstałego na 
skutek zaspokojenia przez powoda należnych od spółki cywilnej zobowiązań 
podatkowych. W skardze kasacyjnej pozwani oznaczyli wartość przedmiotu 
zaskarżenia na kwotę 134 824 zł, stanowiącą sumę wartości zasądzonych 
roszczeń.  
 
Sąd 
drugiej 
instancji 
uznał, 
że 
zachodzące 
między 
pozwanym 
współuczestnictwo 
procesowe 
nie 
jest 
współuczestnictwem 
materialnym. 
To oznacza, że roszczenie każdego ze współuczestników procesowych podlega 
oddzielnej opłacie sądowej i oddzielnej ocenie co do dopuszczalności skargi 
kasacyjnej. W konsekwencji skarga kasacyjna podlega odrzuceniu, ponieważ 
wartość przedmiotu zaskarżenia, ze względu na niepodlegającą zliczeniu wartość 
roszczeń, jest niższa niż siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych (art. 3986 § 2 
w związku z art. 3982 § 1 k.p.c.). Wniosek o zwolnienie od opłaty sądowej od skargi 
kasacyjnej podlega natomiast oddaleniu, albowiem pozwanych – z powodu 
odrzucenia skargi – nie obciąża obowiązek uiszczenia opłaty.  
 
Postanowienie zaskarżyli w całości pozwani. W zażaleniu zarzucili 
naruszenie art. 72 § 1 pkt 1 k.p.c. oraz art. 102 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych 
w sprawach cywilnych i wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia 
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.  
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Nie ulega wątpliwości, że będący wspólnikami spółki cywilnej powód 
i pozwani ponosili odpowiedzialność solidarna za zobowiązania podatkowe spółki 
(art. 874 k.c.). Przyjmuje się zgodnie w literaturze i orzecznictwie, że w wypadku 

 
3 
odpowiedzialności solidarnej zachodzi współuczestnictwo materialne w sporze 
(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 17 lutego 1964 r., II CZ 6/64, OSNC 
1964, nr 12, poz. 267 i z dnia 23 marca 2006 r., II CZ 17/06, niepubl.). Solidarność 
w zobowiązaniu – co trafnie podkreśla się w piśmiennictwie - trwa jednak tylko do 
chwili jego wykonania i nie istnieje w zobowiązaniach regresowych. Dochodzone 
zatem przez powoda roszczenie regresowe, z tytułu spełnienia obciążającego także 
pozwanych solidarnego zobowiązania podatkowego spółki, jest zatem roszczeniem 
opartym nie – jak twierdzą skarżący – na wspólnym ich obowiązku w rozumieniu 
art. 72 § 1 pkt 1 k.p.c., ale na jednakowej – w myśl art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c. – 
podstawie faktycznej i prawnej. Z chwilą spełnienia przez powoda solidarnego 
zobowiązania podatkowego powstało bowiem przysługujące mu przewidziane 
w  art. 376 § 1 k.c. roszczenie o zwrot przez każdego ze współdłużników 
odpowiedniej części spełnionego świadczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego 
z dnia 12 października 2001 r., V CKN 500/00, OSNC 2002, nr 7-8, poz. 90). 
Między pozwanymi zachodzi zatem formalne współuczestnictwo w sporze (art. 72 
§ 1 pkt 2 k.p.c.). W takiej zaś sytuacji – jak trafnie przyjął Sąd Apelacyjny – 
o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia 
oznaczona oddzielnie dla roszczenia dochodzonego od każdego z pozwanych 
(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 22 marca 2002 r., I CZ 11/02, 
niepubl. i z dnia 12  stycznia 2004 r., I PZ 109/03, OSNP 2004, nr 2-3, poz. 405). 
Taki sam sposób oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej ze względu na wartość 
przedmiotu zaskarżenia dotyczy także sytuacji, w której po stronie skarżących 
zachodzi współuczestnictwo materialne oparte na tej samej podstawie faktycznej 
i prawnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 17 stycznia 1997 r., I PKN 
65/96, OSNP 1997, nr 17, poz. 317, i z dnia 21 marca 1997 r., I PKN 61/97, OSNP 
1998, nr 1, poz. 16). 
Reasumując, zarzut naruszenia art. 72 § 1 pkt 1 k.p.c. należało uznać za 
nieuzasadniony. W konsekwencji chybiony jest także zarzut naruszenia art. 102 
ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, albowiem – jak trafnie 
uznał Sąd Apelacyjny – z powodu odrzucenia skargi kasacyjnej bezprzedmiotowy 
stał się wniosek pozwanych o zwolnienie ich od uiszczenia należnej od skargi 
opłaty sądowej. 

 
4 
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji 
postanowienia (art. 39814 i 105 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).