III Cz 55/16

Sygn. akt III Cz 55/16 POSTANOWIENIE Dnia 20 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Magdalena Hupa – Dębska Sędziowie SO Lucyna Morys – Magiera SO Roman Troll (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2016 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. i M. M. z udziałem Spółki (...) Spółki Akcyjnej w B. , T. C. , M. C. , A. G. , K. G. , S. K. , T. K. (1) , M. G. , W. G. , J. N. , U. S. , Z. S. , R. K. (1) , R. K. (2) , T. K. (2) , R. G. ( G. ), J. P. , E. P. , Wspólnoty Mieszkaniowej (...) w Z. przy ul. (...) , E. F. , A. K. , P. W. , K. D. , E. D. , D. R. , P. P. , P. K. i Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta Z. na skutek zażalenia wnioskodawców oraz uczestników postępowania A. G. i K. G. na postanowienie Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt I Ns 509/11 postanawia: I. zmienić zaskarżone postanowienie: 1) w punkcie 1 o tyle, że: a) obniżyć biegłemu wynagrodzenie za sporządzenie pisemnej opinii z kwoty 1903,79 zł do kwoty 1275,87 zł (tysiąc dwieście siedemdziesiąt pięć złotych i osiemdziesiąt siedem gorszy), w tym podatek od towarów i usług w wysokości 238,58 zł (dwieście trzydzieści osiem złotych i pięćdziesiąt osiem groszy), b) oddalić wniosek biegłego o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie pisemnej opinii w pozostałej części, 2) w punkcie 2 w ten sposób, że polecić Oddziałowi Finansowemu Sądu Rejonowego w Zabrzu, aby wypłacił biegłemu sądowemu J. S. kwotę 1335,87 zł (tysiąc trzysta trzydzieści pięć złotych i osiemdziesiąt siedem groszy) z zaliczki zaksięgowanej pod pozycją 264/2014, II. oddalić zażalenie w pozostałej części. SSO Roman Troll SSO Magdalena Hupa – Dębska SSO Lucyna Morys – Magiera Sygn. akt III Cz 55/16 UZASADNIENIE Postanowieniem z 9 kwietnia 2015 roku Sąd Rejonowy w Zabrzu przyznał biegłemu sądowemu J. S. wynagrodzenie za sporządzenie pisemnej opinii w wysokości 1903,79 zł, w tym podatek VAT oraz 60 zł tytułem zwrotu kosztów podróży. W uzasadnieniu wskazał, że biegły sporządził pisemna opinię, przedłożył kartę pracy i fakturę opiewającą na wyżej wymienioną kwotę, a stawka godzinowa wyliczona przez niego wynosi 30,03 zł i jest zgodna z obowiązującymi przepisami, zaś podana przez biegłego ilość godzin przeznaczona na poszczególne czynności nie budzi wątpliwości. Orzeczenie to zapadło na podstawie art. 89 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz art. 288 k.p.c. Zażalenie na to postanowienie złożyli wnioskodawcy oraz uczestnicy postępowania A. G. i K. G. zaskarżając je w części dotyczącej ilości czasu potrzebnego biegłemu na sporządzenie opinii wskazując, że wystarczające na jej sporządzenie było 10 godzin, bo jest ona uboga w treść, zawiera jedynie ogólnikową analizę stanu faktycznego i nie daje odpowiedzi na kluczowe dla sprawy pytania. Nie kwestionowali wysokości wydatków biegłego oraz kosztów diet i podróży. Przy tak postawionych zarzutach wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie biegłemu wynagrodzenia w wysokości 369,30 zł oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu wskazali, że biegły nie przedstawił ostatecznie propozycji podziału nieruchomości i nie ustosunkował się do propozycji podziału wskazanej przez wnioskodawców oraz do opinii biegłej z zakresu wyceny nieruchomości. Podkreślili także, że biegła B. R. na wydanie opinii przeznaczyła 11 godzin, zaś nakład pracy biegłego nie był tak znaczny, by uzasadniał przyznanie wynagrodzenia w takiej wysokości. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Do ustalenia wysokości wynagrodzenia biegłego i jego wydatków należy brać pod uwagę art. 89 ust. 1 – 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1025 ze zm.), a także art. 288 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. i przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu udokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 518). Dlatego też wysokość wynagrodzenia biegłego określa się biorąc pod uwagę jego kwalifikacje oraz potrzebny do wydania opinii czas i nakład pracy, bierze się pod uwagę także wysokość wydatków biegłego koniecznych do wykonania czynności. Zgłoszony w zażaleniu zarzut względem wynagrodzenia przyznanego biegłemu jest bardzo ogólnikowy. Dodatkowo postawiony on został w porównaniu do czasu wydania opinii przez biegłą do spraw budowlanych wskazując, że potrzebowała ona na jej wydanie 11 godzin, podczas gdy biegła na wydanie opinii (drugiej sporządzonej przez nią w tej sprawie) potrzebowała 22 godziny, co wynika z zestawienia czasu dokonywanych przez nią czynności (/k. 463/ – jest tam oczywista omyłka rachunkowa w zsumowaniu ilości godzin (biegła podała 21), w karcie pracy biegłej jest jednak wskazane prawidłowo 22 godziny /k. 462/). Referendarz sądowy w przywołanym w zażaleniu postanowieniu również wskazał, że ilość godzin pracy biegłej to w sumie 22 (8+3+11). Niezasadnie więc w zażaleniu podnosi się, że biegła B. R. na sporządzenie opinii potrzebowała tylko 11 godzin, taką ilość czasu potrzebowała na wydanie pierwszej opinii (por. uzasadnienie postanowienia z 14 maja 2012 roku k. 302). Biegły geodeta w swojej karcie pracy /koperta na k. 763/ wskazał, że na wydanie opinii potrzebował w sumie 50 godzin, w tym na zapoznanie się z aktami – 6 godzin, na pozyskanie materiałów mapowych – 6 godzin, na dwa wywiady terenowe – 6 godzin, na analizę całości materiału znajdującego się w aktach sprawy z wynikami wywiadu terenowego – 8 godzin, a opracowanie opinii geodezyjnej zajęło mu 14 godzin, zaś opracowanie dokumentacji mapowej – 5 godzin, poza tym wydruk opinii geodezyjnej i mapy w 16 egzemplarzach zajął mu 5 godzin. Biegły także wskazał daty, w których dokonywał czynności i miejsca ich dokonywania. Była to w zasadzie pracownia geodezyjna poza wywiadem terenowym i pozyskaniem materiałów mapowych. Biegły rzeczywiście nie odpowiedział na zadane mu przez sąd pytanie, albowiem nie przedstawił projektu podziału. Natomiast wyraźnie podkreślił, że do wydania przez niego opinii w zakresie podziału konieczna jest wpierw szczegółowa inwentaryzacja budowlana budynków, bowiem ściana przebiegająca pomiędzy segmentami oznaczonymi numerami 13a i 13c nie przebiega w miejscu uwidocznionym na mapie. Sporządzając opinię musiał także zapoznać się z aktami sprawy (III tomy), w których znajdują się 2 opinie biegłej ds. budowlanych, a także opinia kominiarza. Opinie biegłej ds. budowlanych nie są obszerniejsze od opinii biegłego geodety, a zajęły w sumie biegłej 33 godziny pracy, co nie było kwestionowane w toku postępowania. Dodatkowo biegły geodeta naniósł na mapę przebieg ściany działowej pomiędzy budynkami 13a i 13c na działce nr (...) . W opinii wskazał również, że segmenty 13a i 13c posiadają otwory okienne zwrócone do siebie, co ma wpływ na sposób podziału (z każdej strony nowo projektowanych działek znajdują się otwory okienne). Czas potrzebny na dokonanie poszczególnych oznaczonych przez biegłego czynności podlega ocenie sądu. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia należało odnieść się do poszczególnych wskazanych przez biegłego w karcie pracy czynności i przeznaczonego na nie czasu. Ocena Sądu Rejonowego jest w tym zakresie nieprawidłowa, gdyż tylko ogólnie zauważył on, że ilość godzin przeznaczona na poszczególne czynności nie budzi wątpliwości. Oceniając czas pracy konieczny na sporządzenie opinii trzeba brać także pod uwagę to, że biegły musiał zapoznać się z aktami, a dopiero w takcie analizy materiału po pierwszej wizji i konieczności przeprowadzenia drugiej wizji (co wynika z karty jego pracy) ustalił, że przebieg ściany działowej jest niezgodny z dokumentacją. Dlatego też zasadne było przeznaczenie na zapoznanie się biegłego z aktami 6 godzin i wykonanie dwóch wizji przez łącznie 6 godzin. Natomiast pozostały czas na poszczególne wskazane w karcie pracy czynności należało ograniczyć z uwagi na jego jaskrawe wygórowanie, gdyż pozyskanie materiałów geodezyjnych (arkusza mapy zasadniczej i kopii materiału zasobu w postaci nieelektronicznej) nie wymagało 6 godzin, lecz wystarczyły na to 2 godziny (te dokumenty biegły miał zamówić i odebrać), zaś analizę całości materiału znajdującego się w aktach sprawy z wynikami wywiadu terenowego oraz opracowanie opinii, która nie jest końcową w sprawie, ponieważ biegły nie posiadał wszystkich informacji, wystarczające jest 14 godzin, a nie jak biegły wskazuje 22 godziny (8+14), ponadto na opracowanie dokumentacji mapowej wystarczało 2 godziny zamiast 5 (biegły naniósł na mapie tylko linię dotyczącą przebiegu ściany działowej), zaś na wydruk opinii geodezyjnej i mapy w 16 egzemplarzach wystarczały 3 godziny zamiast 5. Nie można tracić z pola widzenia, że opinia ostatecznie nie odpowiedziała na zadane pytania, ale zostało to spowodowane odmiennością stanu faktycznego od tego uwidocznionego na mapie, który biegły dopiero ustalił w toku prowadzonych prac. W takiej sytuacji nie można zasadnie podnosić, że na sporządzenie opinii biegłemu powinno wystarczyć 10 godzin. Przecież dopiero przeprowadzona przez niego analiza całości materiałów spowodowała ujawnienie konieczności przeprowadzenia szczegółowej inwentaryzacji budynków. Bez tej inwentaryzacji nie można bowiem ustalić sposobu podziału. Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że w opinii z 2 kwietnia 2012 roku biegła ds. budowlanych widziała już konieczność inwentaryzacji kominów przez kominiarza (taka opinia jest już w aktach). Brak jest natomiast szczegółowej inwentaryzacji budynków. Skoro takiej inwentaryzacji brak, to nie można biegłemu postawić skutecznie zarzutu nieprzedstawienia projektu podziału nieruchomości zabudowanej. Natomiast konieczne było zapoznanie się przez niego z aktami, pobranie materiałów geodezyjnych, wywiady terenowe, analiza całego zagadnienia oraz sporządzenie opinii, opracowanie dokumentacji mapowej i wydruk. Dlatego też czas poświecony na wydanie opinii w sumie wynoszący 33 godziny jest uzasadniony, natomiast wskazany w karcie pracy czas wynoszący 50 godzin jest wygórowany zgodnie z przytoczonymi powyżej uwagami i dlatego należało ten czas ograniczyć. Wysokość wynagrodzenia za sporządzenie opinii wynosić więc powinna 1218,92 zł (w tym 227,93 zł podatku od towarów i usług), natomiast kwota jest ta powiększona o 56,95 zł (w tym 10,65 zł podatku od towarów i usług), która nie była kwestionowana w zażaleniu – są to wydatki biegłego. Do tego należy doliczyć także niekwestionowane wydatki w kwocie 60 zł. Kwotę bazową na rok 2015 przyjęto prawidłowo w wysokości 1766,46 zł (w takiej samej wysokości była w latach poprzednich od 2011 roku), a godzinowa stawka w wysokości 31,97 zł stanowi maksymalną, którą można było biegłemu przyznać. Dlatego stawka godzinowa wskazana przez biegłego i powielona przez Sąd Rejonowy w wysokości 30,03 zł za godzinę pracy jest prawidłowa. Należy zauważyć, że biegłemu przyznano wynagrodzenie, w skład którego wchodzą także koszty sporządzenia opinii (wydatki biegłego). Ustalenie wysokości tych wydatków wraz z podatkiem od towarów i usług nie było kwestionowane w żaden sposób, gdyż skarżący nie zgadzali się tylko z nakładem pracy biegłego. Nie jest więc to objęte zakresem zaskarżenia. Dlatego też zażalenie okazało się zasadne jedynie w części, a w pozostałym zakresie zarzuty zażalenia są bezzasadne. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 386 § 1 k.p.c. w związku z art. 397 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 13 § 2 k.p.c. , należało orzec jak w punkcie 1 sentencji. W pozostałej części zażalenie oddalono zgodnie z art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 13 § 2 k.p.c. , wobec jego bezzasadności w tym zakresie (punkt 2 sentencji). Natomiast rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego zapadnie w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie zgodnie z art. 108 § 1 k.p.c. związku z art. 13 § 2 k.p.c. SSO Roman Troll SSO Magdalena Hupa – Dębska SSO Lucyna Morys – Magiera