III Cz 540/15

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2015-11-03
SAOSRodzinnewładza rodzicielskaŚredniaokręgowy
władza rodzicielskakoszty postępowanianieprocesowezażaleniesytuacja materialnakoszty sądowe

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie o kosztach postępowania w sprawie o ograniczenie władzy rodzicielskiej, uznając, że zasady rozliczania kosztów w sprawach nieprocesowych nie pozwalają na odstąpienie od reguły ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika.

Wnioskodawczyni złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego o obciążeniu jej kosztami postępowania w sprawie o ograniczenie władzy rodzicielskiej. Zarzuciła naruszenie przepisów o kosztach, domagając się obciążenia nimi uczestnika lub odstąpienia od obciążenia jej z uwagi na sytuację materialną. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, wskazując, że w sprawach nieprocesowych obowiązuje zasada ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika, a sytuacja materialna wnioskodawczyni nie uzasadnia odstąpienia od tej reguły.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni K. P. na postanowienie Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej dotyczące kosztów postępowania w sprawie o ograniczenie władzy rodzicielskiej nad małoletnią Maleną Z. Sąd Rejonowy nakazał pobranie od wnioskodawczyni kwoty 303,26 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa, opierając się na art. 520 § 1 k.p.c. oraz przepisach o kosztach sądowych. Wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie art. 520 § 2 k.p.c., domagając się obciążenia kosztami uczestnika lub odstąpienia od obciążenia jej z uwagi na trudną sytuację materialną. Sąd Okręgowy uznał jednak, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że w sprawach nieprocesowych, takich jak sprawa o ograniczenie władzy rodzicielskiej, obowiązuje zasada, iż każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, a koszty te co do zasady nie podlegają wzajemnemu rozliczeniu. Sąd podkreślił, że odstąpienie od tej zasady na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. jest możliwe tylko w szczególnych przypadkach, gdy interesy stron nie są wspólne lub nie są w równym stopniu wspólne. W niniejszej sprawie strony zajęły wspólne stanowisko, co wykluczało zastosowanie § 2. Ponadto, Sąd Okręgowy stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. (zasada słuszności), wskazując, że sama sytuacja materialna nie jest wystarczająca do zwolnienia z kosztów, a wnioskodawczyni posiada stały dochód. W konsekwencji, Sąd Okręgowy oddalił zażalenie jako bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, w sprawach nieprocesowych, w których strony mają wspólny interes, sąd co do zasady nie może odstąpić od reguły, że każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie i nie podlegają one wzajemnemu rozliczeniu.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na art. 520 § 1 k.p.c., który stanowi, że każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie w postępowaniu nieprocesowym. Wyjątki określone w § 2 dotyczą sytuacji, gdy interesy stron nie są wspólne lub nie są w równym stopniu wspólne, co nie miało miejsca w tej sprawie. Zasada ta odnosi się również do nieuiszczonych kosztów sądowych na mocy art. 113 ustawy o kosztach sądowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
K. P.osoba_fizycznawnioskodawczyni
M. Z.osoba_fizycznauczestnik postępowania
Malena Z.osoba_fizycznamałoletnia

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu nieprocesowym każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie i co do zasady koszty te nie podlegają wzajemnemu rozliczeniu między uczestnikami.

u.k.s.c. art. 113 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Do ponoszenia nieuiszczonych kosztów sądowych stosuje się odpowiednio przepisy k.p.c. o kosztach procesu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może odstąpić od zasady z § 1, gdy interesy stron nie są wspólne lub nie są w równym stopniu wspólne, i orzec o stosunkowym rozdzieleniu lub obciążeniu jednego z uczestników.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może w wypadkach szczególnie uzasadnionych zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące kosztów procesu stosuje się odpowiednio do kosztów w innych postępowaniach.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala apelację w razie jej bezzasadności.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Do zażalenia stosuje się przepisy o apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

W sprawach nieprocesowych obowiązuje zasada ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika. Sytuacja materialna strony nie jest wystarczającą przesłanką do odstąpienia od obciążenia jej kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 520 § 2 k.p.c. przez niezastosowanie go mimo sprzeczności interesów stron. Obciążenie kosztami uczestnika postępowania. Odstąpienie od obciążenia wnioskodawczyni kosztami z uwagi na sytuację materialną.

Godne uwagi sformułowania

koszty związane z ich udziałem, odmiennie niż w procesie, nie podlegają wzajemnemu rozliczeniu między uczestnikami Sama sytuacja materialna nie jest wystarczająca do zastosowania tej regulacji. Koniecznym jest występowanie także innych okoliczności jak charakter sprawy czy przebieg postępowania.

Skład orzekający

Teresa Kołeczko - Wacławik

przewodniczący

Magdalena Balion - Hajduk

sprawozdawca

Roman Troll

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad ponoszenia kosztów w postępowaniu nieprocesowym (art. 520 k.p.c.) oraz stosowania art. 102 k.p.c. w kontekście sytuacji materialnej strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań nieprocesowych i konkretnych przepisów o kosztach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami postępowania w sprawie rodzinnej, co jest istotne dla prawników praktyków, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kto płaci za koszty w sprawach rodzinnych? Sąd Okręgowy wyjaśnia zasady.

Dane finansowe

wydatki tymczasowo poniesione przez Skarb Państwa: 303,26 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Cz 540/15 POSTANOWIENIE Dnia 3 listopada 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący-Sędzia: SO Teresa Kołeczko - Wacławik Sędziowie: SO Magdalena Balion - Hajduk (spr.) SR (del.) Roman Troll po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2015 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. P. z udziałem M. Z. o ograniczenie władzy rodzicielskiej nad małoletnią Maleną Z. na skutek zażalenia wnioskodawczyni na rozstrzygnięcie o kosztach zawarte w punkcie 2 postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt III Nsm 1188/13 postanawia: oddalić zażalenie. SSR (del.) Roman Troll SSO Teresa Kołeczko – Wacławik SSO Magdalena Balion - Hajduk Sygn. III Cz 540/2015 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 stycznia 2015r. Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej nakazał pobrać od wnioskodawczyni na rzecz Skarbu Państwa kwotę 303,26 zł tytułem wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa, orzekając o kosztach postępowania na mocy art. 520 § 1 k.p.c. oraz art. 83 ust 2 i art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Koszty te stanowią zwrot kosztów podróży i utraconego zarobku świadka. Orzeczenie zaskarżyła wnioskodawczyni, zarzucając naruszenie art. 520 § 2 k.p.c. przez jego niezastosowanie pomimo sprzeczności interesów obu stron i wniosła o obciążenie kosztami uczestnika postępowania ewentualnie o odstąpienie od obciążenia jej kosztami postępowania z uwagi na sytuację materialną. Sąd Okręgowy zważył co następuje : Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Niniejsza sprawa dotyczyła ograniczenia władzy rodzicielskiej. W toku postępowania wnioskodawczyni i uczestnik postępowania zajęli wspólne stanowisko, wnosząc o przyznanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką wnioskodawczyni. Zasady orzekania o kosztach postępowania nieprocesowego zostały uregulowane w regulacji art. 520 k.p.c. stosownie do której każdy uczestnik postępowania ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie i co do zasady koszty poniesione przez uczestników, związane z ich udziałem w sprawie, odmiennie niż w procesie, nie podlegają wzajemnemu rozliczeniu między uczestnikami. Zasada ta nie doznaje wyjątków, gdy uczestnicy są w równym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania lub chociaż nie są w równym stopniu zainteresowani, ich interesy są wspólne. W pozostałych wypadkach sąd może od tej zasady odstąpić i orzec stosownie do reguł określonych w art. 520 § 2 k.p.c. i stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości (to samo dotyczy zwrotu kosztów postępowania wyłożonych przez uczestników).W niniejszej sprawie brak było okoliczności przemawiających za odstąpieniem od zasady wyrażonej w art. 520 § 1 k.p.c. , która z mocy regulacji art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz.U. 2010r. nr 90, poz. 594, z późniejszymi zmianami) odnosi się również do zasad ponoszenia nieuiszczonych kosztów sądowych – w konsekwencji czego w sprawie brak jest podstaw do rozliczenia kosztów postępowania i nieuiszczonych kosztów sądowych w oparciu regulację art. 520 § 2 k.p.c. Brak także przesłanek z art. 102 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. do odstąpienia do obciążenia wnioskodawczyni kosztami postępowania. Zgodnie z tą regulacją Sąd może w wypadkach szczególnie uzasadnionych zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Sama sytuacja materialna nie jest wystarczająca do zastosowania tej regulacji. Koniecznym jest występowanie także innych okoliczności jak charakter sprawy czy przebieg postępowania. W przypadku wnioskodawczyni, jak wynika z akt sprawy wnioskodawczyni pracuje, ma stały dochód w wysokości 2900 zł, także jej sytuacja materialna nie uzasadnia nieobciążania jej kosztami postępowania. Sąd Okręgowy uznał zatem, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i dlatego zażalenie wnioskodawczyni jako bezzasadne oddalono w oparciu o przepis art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI