III CZ 54/10

Sygn. akt III CZ 54/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 25 listopada 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący) 
SSN Marian Kocon 
SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) 
 
w sprawie z wniosku S. T. 
1. o wznowienie postępowania,  
w sprawie z powództwa S. T. 
przeciwko Radzie Niepełnosprawnych w K. i Skarbowi Państwa - Naczelnikowi Urzędu 
Skarbowego 
o ustalenie, zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 4 
czerwca 2001 r., sygn. akt II Ca (…) 
2. o wznowienie postępowania, 
w sprawie z wniosku S. T. o wznowienie postępowania zakończonej prawomocnym 
postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt II Ca (…) 
w sprawie z powództwa S. T. przeciwko Radzie Niepełnosprawnych w K. i Skarbowi 
Państwa - Naczelnikowi Urzędu Skarbowego o ustalenie, zakończonej prawomocnym 
wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 4 czerwca 2001 r., sygn. akt II Ca (…) 
3. o wznowienie postępowania, 
w sprawie z wniosku S. T. o wznowienie postępowania zakończonej prawomocnym 
postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt II Ca (…) 
w sprawie z powództwa S. T. przeciwko Radzie Niepełnosprawnych w K. o zapłatę 
zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 15 października 
2009 r., sygn. akt II Ca (…) 
4. o wznowienie postępowania, 

 
2 
w sprawie z powództwa S. T. przeciwko Radzie Niepełnosprawnych w K. o zapłatę 
zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 15 października 
2009 r., sygn. akt II Ca (…); 
5. o wznowienie postępowania, 
w sprawie z wniosku Rady Niepełnosprawnych w K.  
przy uczestnictwie S. T. i M. G. 
o zmianę stwierdzenia nabycia spadku zakończonej prawomocnym postanowieniem 
Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 25 marca 1998 r., sygn. akt II Ca (…) 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 listopada 2010 r., 
zażalenia S. T. 
na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 maja 2010 r., sygn. akt II Ca (…), 
 
1. oddala zażalenie. 
2. przyznaje adwokat M. Ś.-B. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w K. kwotę 
180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej 
udzielonej z urzędu S. T. w postępowaniu zażaleniowym, podlegająca 
podwyższeniu o należny podatek od towarów i usług. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 10 maja 2010 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił skargi S. T. 
o wznowienie postępowania, w tym skargę dotyczącą wznowienia postępowania w 
sprawie z wniosku Rady Niepełnosprawnych w K. przy udziale S. T. i M. G. o zmianę 
stwierdzenia nabycia spadku, zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu 
Wojewódzkiego z dnia 25 marca 1998 r., sygn. akt II Ca (…). 
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że S. T. jako podstawę wznowienia 
postępowania wskazała art. 401 pkt 2 k.p.c. Nie wystarczy jednak – zdaniem Sądu – 
sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawowej podstawie. 
Niezbędne jest także wykazanie, że zachodzą okoliczności uzasadniające powołaną 
podstawę wznowienia postępowania. Tymczasem S. T. nie wykazała, aby została w 
sprawie pozbawiona możliwości działania na skutek naruszenia przepisów prawa. Z akt 
sprawy wynika bowiem, że brała ona udział w postępowaniu i korzystała z 
przysługujących jej środków zaskarżenia. Skarga podlegała zatem odrzuceniu jako 

 
3 
niedopuszczalna, ponieważ nie zachodzi wskazana w niej podstawa wznowienia (art. 
410 § 1 k.p.c.). 
W zażaleniu skarżąca zarzuciła, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z 
naruszeniem art. 401 pkt 2, 410, i 328 § 2 w związku z art. 361 k.p.c. i wniosła o 
uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego 
rozpoznania bądź „o zmianę zaskarżonego postanowienia i pełne uwzględnienie 
stanowiska uczestniczki”. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 401 pkt 2 k.p.c. pozbawienie strony możności działania na skutek 
naruszenia przepisów prawa stanowi samodzielna podstawę wznowienia postępowania. 
Z przytoczonego przepisu wynika wyraźnie, że stanowiące podstawę wznowienia 
postępowania pozbawienie możności działania powinno nastąpić na skutek naruszenia 
przepisów prawa. Powołanie się na tę podstawę wznowienia postępowania wymaga 
zatem – poza przytoczeniem tych przepisów prawa – także wykazania, że zachodzi 
związek przyczynowy między naruszeniem prawa a pozbawieniem strony możności 
działania.  
Tymczasem skarżąca, opierając skargę o wznowienie postępowania na 
omawianej podstawie wznowienia, w ogóle nie wskazała przepisów prawa, które – jej 
zdaniem – spowodowały pozbawienie jej możliwości działania w sprawie. Oczywistą 
konsekwencją tego jest także niewykazanie związku przyczynowego między 
naruszonym przepisem prawa a pozbawieniem możności działania. Zatem już z tego 
powodu nie można było uznać, że zachodzi podniesiona przez skarżącą ustawowa 
podstawa wznowienia postępowania. W tej sytuacji dla oceny trafności zaskarżonego 
postanowienia nie ma istotnego znaczenia podjęta w zażaleniu polemika ze 
stanowiskiem Sądu, że pozbawienie strony możności działania należy rozumieć jako 
niemożność występująca w całej sprawie. Wspomniana kwestia nie ma istotnego 
znaczenia również z tego powodu, że skarżąca nie wykazała, aby pozbawienie jej 
możliwości działania w sprawie na skutek naruszenia przepisów prawa dotyczyło jedynie 
określonego fragmentu postępowania lub istotnych dla sprawy czynności procesowych. 
Zaskarżonego postanowienia nie podważa także podniesiona przez skarżąca 
okoliczność, że „gdyby nie fakt, iż uczestniczka została pozbawiona możności 
skutecznego działania na skutek pozaprawnego współdziałania Izby Skarbowej w K. z 
pełnomocnikiem uprawnionych Sąd orzekający wydałby inne rozstrzygnięcie”. Również 
przytoczona okoliczność powodująca – zdaniem skarżącej – pozbawienie jej możliwości 

 
4 
działania nie zostało bowiem powiązane z naruszeniem konkretnego przepisu prawa, a 
okoliczność, że doszło w sprawie do „pozaprawnego współdziałania Izby Skarbowej z 
pełnomocnikiem uprawnionych” oparta jest jedynie na twierdzeniu skarżącej. 
Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia – wbrew zarzutowi skarżącej – zawiera 
zarówno przytoczenie, jak i wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. 
Z przedstawionych powodów zażalenie podlega oddaleniu jako pozbawione 
uzasadnionych podstaw (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). Podstawę prawną 
przyznania adwokatowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu 
stanowi § 13 ust. 2 pkt 2 w związku z § 9 pkt 2 i § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra 
Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie 
oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej 
z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).