III CZ 53/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na odrzucenie apelacji, potwierdzając, że osoba, której prawa nie są ujawnione w księdze wieczystej, nie jest uczestnikiem postępowania wieczystoksięgowego.
Sąd Okręgowy odrzucił apelację W. W.-S. od postanowienia o wpisie do księgi wieczystej, uznając, że skarżąca nie jest uczestnikiem postępowania, gdyż jej prawa nie zostały ujawnione, wykreślone ani obciążone. Sąd Najwyższy utrzymał to postanowienie w mocy, podkreślając, że krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego jest ściśle określony w art. 6261 § 2 k.p.c. i nie obejmuje osób, których prawa nie są wpisane w danej księdze.
Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie W. W.-S. na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego. Sąd Rejonowy utrzymał w mocy wpis do księgi wieczystej dokonany przez referendarza sądowego. Sąd Okręgowy uznał, że skarżąca nie jest uczestnikiem postępowania wieczystoksięgowego zgodnie z art. 6261 § 2 k.p.c., ponieważ jej prawa nie zostały ujawnione, wykreślone ani obciążone w spornych księgach, ani też wpis nie nastąpił na jej rzecz. Skarżąca argumentowała, że jej prawo własności budynku, częściowo posadowionego na nieruchomości objętej wpisem, zostało naruszone, co uzasadnia jej udział w postępowaniu. Sąd Najwyższy, powołując się na ustaloną linię orzecznictwa, potwierdził, że art. 6261 § 2 k.p.c. wyczerpująco określa krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego. Stwierdzono, że w analizowanych księgach wieczystych nie ujawniono żadnych praw skarżącej, ani nie zostały one wykreślone czy obciążone. Sąd podkreślił, że ewentualne naruszenie praw skarżącej przez dokonany wpis powinno być dochodzone na drodze procesowej, a nie w postępowaniu wieczystoksięgowym, którego kognicja jest ograniczona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Uczestnikami postępowania wieczystoksięgowego są oprócz wnioskodawcy tylko te osoby, których prawa zostały wykreślone lub obciążone, bądź na rzecz których wpis ma nastąpić.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 6261 § 2 k.p.c. jest przepisem szczególnym, który wyczerpująco reguluje krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego. Użycie słowa „tylko” oznacza zawężenie tego kręgu do podmiotów w nim wymienionych. Osoba, której prawa nie są ujawnione w księdze wieczystej, nie może być uznana za uczestnika postępowania, nawet jeśli potencjalnie może być zainteresowana jego wynikiem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy (utrzymanie w mocy postanowienia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. N.-W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Spółdzielnia Mieszkaniowa "N." | spółka | uczestnik |
| W. W.-S. | osoba_fizyczna | skarżący |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 6261 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten wyczerpująco reguluje krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego, ograniczając go do wnioskodawcy oraz osób, których prawa zostały wykreślone lub obciążone, bądź na rzecz których wpis ma nastąpić.
Pomocnicze
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 510
Kodeks postępowania cywilnego
Art. 6261 § 2 k.p.c. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 510 k.p.c.
k.c. art. 235 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 151
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 46 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 6261 § 2 k.p.c. wyczerpująco określa krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego. Uczestnikiem postępowania wieczystoksięgowego jest tylko osoba, której prawo jest ujawnione w księdze wieczystej, w której dokonuje się wpisu. Naruszenie praw właściciela budynku posadowionego na nieruchomości objętej wpisem nie czyni go automatycznie uczestnikiem postępowania wieczystoksięgowego, jeśli jego prawa nie są ujawnione w księdze.
Odrzucone argumenty
Skarżąca jest właścicielką budynku częściowo posadowionego na nieruchomości objętej wpisem, co uzasadnia jej udział w postępowaniu. Nieważność umowy sprzedaży prawa wieczystego użytkowania nieruchomości, która dotyczy również części budynku skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
„tylko” oznacza zawężenie kręgu uprawnionych podmiotów przepis ten wyczerpująco reguluje krąg uczestników postępowania Rozstrzygnięcie kwestii związanych z własnością budynku posadowionego na dwóch nieruchomościach oraz ocena, czy umowa sprzedaży użytkowania wieczystego nieruchomości byłaby zawarta bez przeniesienia własności znajdującej na niej części budynku przekracza kognicję sądu wieczystoksięgowego.
Skład orzekający
Dariusz Zawistowski
przewodniczący
Maria Szulc
sprawozdawca
Andrzej Niedużak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu uczestników postępowania wieczystoksięgowego i ograniczonej kognicji sądu w tym postępowaniu."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowań wieczystoksięgowych i ściśle określonych przepisów k.p.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla prawników zajmujących się nieruchomościami – kto faktycznie może brać udział w postępowaniu wieczystoksięgowym. Wyjaśnia granice kognicji sądu w tym zakresie.
“Kto może kwestionować wpis do księgi wieczystej? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice uczestnictwa.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CZ 53/12 POSTANOWIENIE Dnia 8 sierpnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Maria Szulc (sprawozdawca) SSA Andrzej Niedużak w sprawie z wniosku M. N.-W., A. S. i J. S. przy uczestnictwie Spółdzielni Mieszkaniowej "N. " z siedzibą w K. o wpis w księdze wieczystej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 sierpnia 2012 r., zażalenia W. W.-S. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 26 stycznia 2012 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił na podstawie art. 373 k.p.c. apelację W. W. – S. od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 31 sierpnia 2011 r. utrzymującego w mocy wpis do dwóch ksiąg wieczystych dokonany przez referendarza sądowego. Uznał, że apelująca nie należy do kręgu uczestników postępowania wymienionych w art. 6261 § 2 k.p.c., ponieważ jej prawa w żadnej z ksiąg objętych wpisem nie zostały ujawnione, ani wykreślone lub obciążone, jak również nie jest osobą, na rzecz której wpis ma nastąpić. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6261 § 2 k.p.c. w zw. z art. 235 § 1 k.c. w zw. z art. 151 k.c. oraz art. 46 § 1 k.p.c., a w konsekwencji przyjęcie, że nie jest uczestnikiem postępowania i wniosła o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzuty zażalenia zostały uzasadnione twierdzeniem, że wobec faktu, że skarżąca jest właścicielką budynku położonego na działkach nr 308/61 i 308/62, który częściowo swym obrysem wkracza na nieruchomość sąsiednią nr 347/13, nieważna jest umowa sprzedaży prawa wieczystego użytkowania nieruchomości nr 347/13 wraz z częścią budynku (pawilonu) stanowiącego jej własność w całości, a w konsekwencji wpis dotyczy jej prawa własności, co uzasadnia jej udział w toczącym się postępowaniu wieczystoksięgowym. Zgodnie z art. 6261 § 2 k.p.c. uczestnikami postępowania wieczystoksięgowego są oprócz wnioskodawcy tylko te osoby, których prawa zostały wykreślone lub obciążone, bądź na rzecz których wpis ma nastąpić. W świetle ustalonej linii orzecznictwa Sądu Najwyższego uzasadniony jest pogląd, że art. 6261 § 2 k.p.c. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 510 k.p.c. Przepis ten wyczerpująco reguluje krąg uczestników postępowania i w konsekwencji w postępowaniu wieczystoksięgowym legitymację do wystąpienia z wnioskiem oraz uczestniczenia w postępowaniu mają jedynie podmioty w nim wymienione. Na taką wykładnię wskazuje użycie słowa „tylko”, bowiem oznacza to zawężenie kręgu uprawnionych podmiotów (patrz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 września 2008 r., IV CZ 72/08, niepubl. 3 i z dnia 14 stycznia 2011 r., II CSK 241/10, niepubl., uchwała z dnia 7 lipca 2010 r., III CZP 45/10, publ. OSNCP 2010, nr 12, poz. 162). Z tego punktu widzenia istotne jest dokonanie oceny, czy w księgach wieczystych, których dotyczy postępowanie są ujawnione prawa skarżącej, które zostały wykreślone albo czy pojęciem „obciążenie praw” należy objąć sytuację przez nią wskazaną. Wpisy zostały dokonane w dwóch księgach wieczystych. W księdze wieczystej nr […] obejmującej działkę nr 424/2, w dziale III dokonano na rzecz wnioskodawców wpisu prawa służebności osobistej przechodu i przejazdu od działki nr 347/13 do najbliższej drogi publicznej. W księdze wieczystej nr […] obejmującej działkę nr 347/13, w dziale I - O dokonano wpisu działki nr 373/13, w dziale II wpisu właściciela Gminy K. oraz wnioskodawców jako użytkowników wieczystych. Bezsporne jest, że w żadnej z tych ksiąg nie było ujawnione żadne prawo skarżącej i żadne jej prawo nie zostało wykreślone. Nie zostało dokonanymi wpisami również obciążone żadne prawo żalącej. Uzasadnienie zażalenia wskazuje, że skarżąca upatruje jako skutek wpisów naruszenie jej prawa własności do budynku, który częściowo jest położony na działce objętej wpisem użytkowania wieczystego na rzecz wnioskodawców. Jednakże uczestnikiem postępowania wieczystoksięgowego jest osoba, której prawo jest ujawnione w księdze wieczystej, w której dokonywany jest wpis. Tylko takie prawo wpisane na rzecz konkretnej osoby może zostać wykreślone lub obciążone. Tak więc, mimo, że skarżąca może być zainteresowana wynikiem postępowania wieczystoksięgowego o wpis praw wnioskodawców, nie należy do grona uczestników tego postępowania. Jeżeli w jej ocenie dokonanie wpisu powoduje niezgodność rzeczywistego stanu prawnego ze stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej, lub umowa stanowiąca podstawę wpisu jest nieważna, może poszukiwać ochrony na drodze procesowej. Rozstrzygnięcie kwestii związanych z własnością budynku posadowionego na dwóch nieruchomościach oraz ocena, czy umowa sprzedaży użytkowania wieczystego nieruchomości byłaby zawarta bez przeniesienia własności znajdującej na niej części budynku przekracza kognicję sądu wieczystoksięgowego. 4 Mając na uwadze powyższe należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 39814 w zw. z art. 394 § 3 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI