I ACz 1533/15

Sąd Apelacyjny w KrakowieKraków2015-09-21
SAOSCywilnepostępowanie zabezpieczająceŚredniaapelacyjny
zabezpieczenieskarga pauliańskabezskuteczność czynności prawnychupadłośćnieruchomościzażalenieinteres prawnydopuszczalność środka zaskarżenia

Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie pozwanej A. P. na postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia, uznając brak jej interesu prawnego w zaskarżeniu.

Sąd Okręgowy udzielił zabezpieczenia roszczenia syndyka masy upadłości o uznanie za bezskuteczną umowy darowizny nieruchomości, zakazując jej zbywania przez pozwanego S. P. Pozwana A. P. złożyła zażalenie, kwestionując zasadność zabezpieczenia. Sąd Apelacyjny odrzucił jednak zażalenie, stwierdzając, że postanowienie o zabezpieczeniu nie dotyczy praw i obowiązków pozwanej A. P., a jedynie pozwanego S. P., co skutkuje brakiem jej interesu prawnego w zaskarżeniu.

Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanej A. P. na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie, które udzieliło zabezpieczenia roszczenia syndyka masy upadłości (...) spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej. Zabezpieczenie dotyczyło umowy darowizny z dnia 25 lutego 2014 r. nieruchomości, poprzez zakazanie pozwanemu S. P. zbywania i obciążania tych nieruchomości. Sąd Okręgowy uznał, że powód uprawdopodobnił roszczenie oparte na art. 527 § 1 k.c. oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia w stosunku do umowy darowizny, ale nie w stosunku do wcześniejszych umów sprzedaży. Pozwana A. P. zaskarżyła postanowienie w części dotyczącej zabezpieczenia, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. poprzez błędne przyjęcie uprawdopodobnienia roszczenia i interesu prawnego oraz nieadekwatny sposób zabezpieczenia. Sąd Apelacyjny uznał jednak zażalenie za niedopuszczalne, stwierdzając, że pozwana A. P. nie ma interesu prawnego w jego zaskarżeniu. Sąd wskazał, że postanowienie o zabezpieczeniu w zaskarżonej części dotyczy wyłącznie praw i obowiązków pozwanego S. P., który jest aktualnym właścicielem nieruchomości, a nie pozwanej A. P. Brak pokrzywdzenia orzeczeniem (gravamen) wyklucza dopuszczalność środka zaskarżenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, pozwana nie posiada interesu prawnego do zaskarżenia postanowienia, gdyż postanowienie to dotyczy wyłącznie praw i obowiązków innego pozwanego, a nie jej własnych.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny odwołał się do ugruntowanego stanowiska judykatury, zgodnie z którym pokrzywdzenie orzeczeniem (gravamen) jest podstawową przesłanką dopuszczalności środka zaskarżenia. W analizowanej sprawie postanowienie o zabezpieczeniu skierowane było wyłącznie do pozwanego S. P. jako aktualnego właściciela nieruchomości, nie dotykając praw ani obowiązków pozwanej A. P.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucić zażalenie

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny (wobec pozwanej A.P.)

Strony

NazwaTypRola
Syndyk masy upadłości (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w K.innepowód
A. P.osoba_fizycznapozwana
S. P.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 730 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 755

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 527 § 1

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie o zabezpieczeniu nie dotyczy praw i obowiązków pozwanej A. P., a jedynie pozwanego S. P. Pozwana A. P. nie wykazała pokrzywdzenia orzeczeniem (gravamen), co jest podstawową przesłanką dopuszczalności zażalenia.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 730 § 1 i 2 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie uprawdopodobnienia roszczenia i interesu prawnego. Zarzut naruszenia art. 755 k.p.c. poprzez udzielenie zabezpieczenia w sposób nieadekwatny do roszczenia paulińskiego.

Godne uwagi sformułowania

Pozwana nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 26 stycznia 2015 r. o udzieleniu zabezpieczenia. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie I postanowienia z dnia 26 stycznia 2015 r. dotyka wyłącznie praw i obowiązków pozwanego S. P. Wspomniane orzeczenie w ogóle nie odnosi się do praw i obowiązków pozwanej A. P., co skutkuje brakiem po jej stronie gravamen w jego zaskarżeniu. Pokrzywdzenie orzeczeniem (gravamen) jest podstawową przesłanką dopuszczalności środka zaskarżenia.

Skład orzekający

Jan Kremer

przewodniczący-sprawozdawca

Teresa Rak

sędzia

Władysław Pawlak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że brak interesu prawnego (gravamen) w zaskarżeniu orzeczenia skutkuje odrzuceniem środka zaskarżenia, nawet w postępowaniu zabezpieczającym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z zażaleniem na postanowienie o zabezpieczeniu w sprawie ze skargi pauliańskiej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię procesową dotyczącą interesu prawnego w zaskarżeniu, co jest istotne dla praktyków prawa, choć samo rozstrzygnięcie jest proceduralne.

Czy możesz zaskarżyć postanowienie, które Cię nie dotyczy? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I ACz 1533/15 POSTANOWIENIE Dnia 21 września 2015 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie, Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Jan Kremer (spr.) Sędziowie: SSA Teresa Rak SSA Władysław Pawlak po rozpoznaniu w dniu 21 września 2015 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Syndyka masy upadłości (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w K. przeciwko A. P. i S. P. o uznanie czynności prawnych za bezskuteczne na skutek zażalenia pozwanej A. P. na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 26 stycznia 2015 roku, sygn. akt I C 84/15 postanawia: odrzucić zażalenie. SSA Teresa Rak SSA Jan Kremer SSA Władysław Pawlak Sygn. akt I ACz 1533/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 stycznia 2015 r. Sąd Okręgowy w Krakowie w punkcie I udzielił zabezpieczenia roszczenia powoda Syndyka masy upadłości (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w K. o uznanie za bezskuteczną w stosunku do powoda umowy darowizny z dnia 25 lutego 2014 r. dotyczącej lokalu mieszkalnego nr (...) objętego księgą wieczystą nr (...) oraz lokalu mieszkalnego nr (...) objętego księgą wieczystą nr (...) poprzez zakazanie pozwanemu S. P. zbywania i obciążania nieruchomości, dla których Sąd Rejonowy dla (...) w K. Wydział (...) Ksiąg Wieczystych prowadzi księgi wieczyste nr (...) . W punkcie II wzmiankowanego postanowienia Sąd Okręgowy oddalił w pozostałym zakresie wniosek powoda o udzielenie zabezpieczenia. Jak wynika z pisemnego uzasadnienia wydanego postanowienia, powód Syndyk masy upadłości (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w K. w pozwie skierowanym przeciwno A. P. i S. P. domaga się uznania za bezskuteczne w stosunku do masy upadłości (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w K. następujących czynności prawnych: a) umowy sprzedaży z dnia 12 kwietnia 2010 r. i b) umowy sprzedaży z dnia 12 kwietnia 2010 r. - zawartych w formie aktu notarialnego pomiędzy dłużnikiem tj. spółką (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. a pozwaną A. P. , których przedmiotem było przeniesienie własności dwóch nieruchomości położonych w K. objętych księgami wieczystymi nr (...) , jako dokonanych z pokrzywdzeniem wierzycieli masy upadłości spółki (...) sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w K. ; 2. uznanie za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości spółki (...) sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w K. czynności prawnej w postaci umowy darowizny z dnia 25 lutego 2014 r. – zawartej w formie aktu notarialnego pomiędzy pozwaną A. P. a pozwanym S. P. , której przedmiotem było przeniesienie własności obydwu w/w nieruchomości, jako dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli masy upadłości spółki (...) sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w K. . W pozwie powód zawarł wniosek o udzielenie zabezpieczenia dochodzonych roszczeń poprzez zakazanie zbywania i obciążania przedmiotowych nieruchomości, ewentualnie wpisanie w działach (...) ksiąg wieczystych obejmujących te nieruchomości ostrzeżeń o toczącym się postępowaniu. W rozważaniach prawnych Sąd Okręgowy, odwołując się do treści art. 730 k.p.c. i art. 730 1 k.p.c. uznał, że powód uprawdopodobnił, że przysługują mu roszczenia o uznanie za bezskuteczne względem masy upadłości czynności prawnych w postaci dwóch umów sprzedaży z dnia 12 kwietnia 2010 r. i umowy darowizny z dnia 25 lutego 2014 r., których przedmiotem było przeniesienie własności dwóch nieruchomości położonych w K. objętych księgami wieczystymi nr (...) , jako dokonanych z pokrzywdzeniem wierzycieli masy upadłości. Przedstawione przez powoda okoliczności oraz przedłożone dokumenty uzasadniają przyjęcie domniemań prawnych wskazanych w przepisie art. 527 § 1 k.c. W ocenie Sądu Okręgowego powód częściowo uprawdopodobnił istnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, tj. jedynie w stosunku do zgłoszonego roszczenia o uznanie za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości umowy darowizny z dnia 25 lutego 2014 r. zawartej pomiędzy pozwanymi. Powód nie uprawdopodobnił interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia w stosunku do roszczenia o uznanie za bezskuteczne dwóch umów sprzedaży z dnia 12 kwietnia 2010 r. zawartych pomiędzy (...) Spółką z o.o. a pozwaną A. P. , uznając, że pozwana nie może rozporz skoro pozwana nie może rozporządzać przedmiotowymi nieruchomościami, gdyż nie jest już ich właścicielką. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła pozwana A. P. , wskazując, że działa imieniem własnym. Wydane postanowienie zaskarżyła w części tj. w zakresie punktu I. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. a/ art. 730 par 1 i par 2 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że w okolicznościach sprawy powód uprawdopodobnił roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, b/ art. 755 k.p.c. poprzez udzielenie zabezpieczenia w sposób, który nie pozostaje w adekwatnym związany z roszczenie paulińskim. W konkluzji pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i oddalenie wniosku powoda o udzielenie zabezpieczenia w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sadowi I instancji do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na zażalenie powód wniósł o oddalenie zażalenia pozwanej oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie pozwanej A. P. podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalne. Pozwana nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 26 stycznia 2015 r. o udzieleniu zabezpieczenia. Treść postanowienia w zaskarżonym przez pozwaną zakresie tj. w punkcie 1, wyraźnie bowiem wskazuje na podmiot, do którego Sąd I instancji, stosując instytucję zabezpieczenia roszczenia, skierował zakaz zbywania i obciążania wymienionych tam szczegółowo nieruchomości. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie I postanowienia z dnia 26 stycznia 2015 r. dotyka wyłącznie praw i obowiązków pozwanego S. P. tj. aktualnego właściciela nieruchomości objętych zakazem zbywania i obciążania. Jedynie pozwany S. P. jest adresatem dyspozycji zawartej w punkcie 1 sentencji postanowienia z dnia 26 stycznia 2015 r. Wspomniane orzeczenie w ogóle nie odnosi się do praw i obowiązków pozwanej A. P. , co skutkuje brakiem po jej stronie gravamen w jego zaskarżeniu. W judykaturze ugruntowane jest stanowisko, że pokrzywdzenie orzeczeniem (gravamen) jest podstawową przesłanką dopuszczalności środka zaskarżenia, chyba że interes publiczny lub przepis prawa wymaga merytorycznego rozpoznania tego środka (zob. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2014 r., sygn. III CZP 88/13). Każdy ze skarżących mógł więc wnieść zażalenie w zakresie jakim orzeczenie dotyczy jego własnego prawa lub obowiązku. Z powyższych względów Sąd Apelacyjny na podstawie art. 373 k.p.c. oraz art. 397 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji. SSA Teresa Rak SSA Jan Kremer SSA Władysław Pawlak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI