III CZ 52/15

Sąd Najwyższy2015-12-03
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnapostępowanie cywilnesąd najwyższyomylka pisarskaodrzucenie skargiformalizm procesowyzniesienie współwłasności

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając je za przejaw skrajnego formalizmu w sytuacji, gdy błąd w dacie zaskarżonego orzeczenia był oczywistą omyłką pisarską.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną uczestnika postępowania z powodu błędnego oznaczenia daty zaskarżonego postanowienia. Uczestnik w zażaleniu argumentował, że błąd ten był oczywistą omyłką pisarską, a pozostałe dane pozwalały na jednoznaczną identyfikację orzeczenia. Sąd Najwyższy przychylił się do tego stanowiska, uchylając postanowienie sądu okręgowego i uznając odrzucenie skargi za przejaw nadmiernego formalizmu.

Sprawa dotyczyła zażalenia uczestnika M. S. na postanowienie Sądu Okręgowego w K., który odrzucił jego skargę kasacyjną. Powodem odrzucenia było nieprawidłowe oznaczenie daty zaskarżonego orzeczenia, co sąd okręgowy uznał za brak konstrukcyjny uniemożliwiający identyfikację. Uczestnik w zażaleniu podniósł, że błąd w dacie był jedynie oczywistą omyłką pisarską, a pozostałe elementy skargi (sąd, sygnatura, strony) pozwalały na jednoznaczną identyfikację zaskarżonego postanowienia z dnia 26 maja 2015 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał, że skarga kasacyjna powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia pozwalające na jego jednoznaczną identyfikację. W tym przypadku, mimo błędnej daty, identyfikacja była możliwa na podstawie pozostałych danych. Sąd Najwyższy podkreślił, że błędne wskazanie daty stanowiło oczywistą omyłkę pisarską, która nie powinna negatywnie wpływać na skutki procesowe pisma. Stwierdził, że odrzucenie skargi kasacyjnej w tych okolicznościach było wyrazem skrajnego formalizmu i sankcją nieadekwatną do popełnionego uchybienia. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli pozostałe elementy skargi pozwalają na jednoznaczną identyfikację orzeczenia, a błąd jest oczywistą omyłką pisarską.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że mimo błędnej daty, skarga kasacyjna pozwalała na jednoznaczną identyfikację zaskarżonego postanowienia. Błąd ten był oczywistą omyłką pisarską, która nie powinna skutkować odrzuceniem skargi, gdyż stanowiłoby to przejaw nadmiernego formalizmu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

M. S.

Strony

NazwaTypRola
J. B.osoba_fizycznawnioskodawca
M. B.-Z.osoba_fizycznauczestnik
T. B.osoba_fizycznauczestnik
J. S.osoba_fizycznauczestnik
W. S.osoba_fizycznauczestnik
M. S.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 398^4 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia wraz z wskazaniem zakresu zaskarżenia, pod rygorem odrzucenia bez wzywania do uzupełnienia.

k.p.c. art. 398^15 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy może uchylić zaskarżone orzeczenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który je wydał, lub innemu sądowi równorzędnemu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^6 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków, jeżeli zawiera braki konstrukcyjne.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania w sprawach cywilnych stosuje się odpowiednio do innych spraw, w których kodeks przewiduje możliwość rozpoznania sprawy przez sąd.

k.p.c. art. 126 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pisma procesowe powinny zawierać oznaczenie sądu, imiona i nazwiska lub nazwy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, oznaczenie rodzaju pisma i jego uzasadnienie, podpisy stron lub ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz wymienienie dowodów na poparcie twierdzeń.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji stosuje się odpowiednio do rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w tym zakresie bada również z urzędu naruszenie prawa materialnego.

k.p.c. art. 398^13 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia i podstaw.

k.p.c. art. 130 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pisma procesowe należy składać na urzędowym formularzu. Pisma nie odpowiadające wymaganiom formalnym, które można usunąć w drodze uzupełnienia, należy zwracać w celu poprawienia lub uzupełnienia w terminie tygodniowym.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Na postanowienia sądu pierwszej instancji, od których przysługuje zażalenie, oraz na postanowienia sądu drugiej instancji, od których nie przysługuje środek zaskarżenia, zażalenie przysługuje stronom.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Na postanowienia sądu pierwszej instancji, od których przysługuje zażalenie, oraz na postanowienia sądu drugiej instancji, od których nie przysługuje środek zaskarżenia, zażalenie przysługuje stronom.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błąd w dacie zaskarżonego orzeczenia był oczywistą omyłką pisarską. Pozostałe elementy skargi kasacyjnej pozwalały na jednoznaczną identyfikację zaskarżonego orzeczenia. Odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu oczywistej omyłki pisarskiej stanowi przejaw skrajnego formalizmu.

Godne uwagi sformułowania

niepodlegający usunięciu brak konstrukcyjny oczywista omyłka pisarska wyrazem skrajnego formalizmu sankcję całkowicie nieadekwatną do popełnionego uchybienia

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

przewodniczący

Mirosław Bączyk

członek

Kazimierz Zawada

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymogów formalnych skargi kasacyjnej, dopuszczalność korygowania oczywistych omyłek pisarskich i unikanie nadmiernego formalizmu w postępowaniu sądowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędu w dacie orzeczenia w skardze kasacyjnej; ogólne zasady stosowania przepisów o postępowaniu cywilnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie pokazuje, jak Sąd Najwyższy walczy z nadmiernym formalizmem sądów niższych instancji, co jest istotne dla praktyków prawa i może być interesujące dla szerszej publiczności jako przykład dążenia do sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy: Omyłka w dacie nie przekreśla skargi kasacyjnej – koniec ze skrajnym formalizmem?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 52/15
POSTANOWIENIE
Dnia 3 grudnia 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)
‎
SSN Mirosław Bączyk
‎
SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca)
w sprawie z wniosku J. B.
‎
przy uczestnictwie M. B.-Z., T. B., J. S., W. S. i M. S.
‎
o zniesienie współwłasności,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 3 grudnia 2015 r.,
‎
zażalenia uczestnika M. S.
na postanowienie Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 16 września 2015 r.,
uchyla zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Dnia 26 maja 2015 r. Sąd Okręgowy w K. wydał postanowienie częściowe w sprawie z wniosku J. B. o zniesienie współwłasności.
W dniu 7 września 2015 r. do Sądu Okręgowego w K. wpłynęła skarga kasacyjna uczestnika tego postępowania M. S. „od postanowienia częściowego Sądu Okręgowego w K. z dnia 11 marca 2010 r. (...) doręczonego wraz z uzasadnieniem pełnomocnikowi uczestnika w dniu 10 lipca 2015 r.”. W skardze uczestnik wniósł „o uchylenie postanowienia z dnia 26 maja 2015 r. w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w  K.”.
Postanowieniem z dnia 16 września 2015 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił tę skargę. W uzasadnieniu wyjaśnił, że skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 398
6
§ 2 w związku z art. 398
4
§ 1 pkt 1 k.p.c. ze względu na niepodlegający usunięciu brak konstrukcyjny: nieoznaczenie zaskarżonego orzeczenia w sposób wymagany w art. 398
4
§ 1 pkt 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. wskutek błędnego wskazania jego daty.
W zażaleniu na to postanowienie uczestnik podniósł, że wynikające z  oczywistej omyłki pisarskiej błędne oznaczenie jednego elementu zaskarżonego orzeczenia - jego daty - przy prawidłowym oznaczeniu pozostałych elementów: sądu, który wydał orzeczenie, sygnatury akt sprawy, uczestników postępowania - identyfikujących dostatecznie to orzeczenie, nie dawało podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 398
4
§ 1 k.p.c., skarga kasacyjna powinna zawierać pod rygorem odrzucenie bez wzywania do uzupełnienia (art. 398
6
§ 2 k.p.c.) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia wraz z wskazaniem zakresu zaskarżenia. Chodzi o wskazanie danych pozwalających na jednoznaczną identyfikację zaskarżonego orzeczenia oraz określenie granic rozpoznania kasacyjnego (por. art. 126 § 1 w związku z art. 398
21
i 391 § 1 k.p.c. oraz art. 398
13
§ 1 k.p.c., a także postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 60/05 i 13 listopada 2003 r., I CK 373/03).
W sprawie mimo błędnego wskazania daty jednoznaczna identyfikacja zaskarżonego orzeczenia była możliwa. Z pozostałej treści skargi, w szczególności z wniosku kasacyjnego wynikało w sposób niebudzący wątpliwości, że skarga uczestnika dotyczy postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 maja 2015 r. Błędne wskazanie w skardze daty zaskarżonego orzeczenia stanowiło jedynie oczywistą omyłkę pisarską, a takie omyłki nie powinny negatywnie wpływać na możliwość wywołania przez pismo procesowe właściwych skutków, związanych z jego wniesieniem (art. 130 § 1 k.p.c., por. też postanowienie Sądu Najwyższego z  18 lutego 2005 r., V CZ 185/04). Od sądu wymaga się starannej interpretacji i      oceny prawidłowości wnoszonych do niego pism procesowych (zob.  postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2014 r., II CSK 410/13 i  5 marca 2015 r., V CNP 14/14). Odrzucenie w rozpatrywanych okolicznościach skargi kasacyjnej uczestnika przez Sąd Okręgowy było wyrazem skrajnego formalizmu, stanowiłoby sankcję całkowicie nieadekwatną do popełnionego uchybienia.
Z przedstawionych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
15
§ 1 w  związku z art. 394
1
§ 1 i 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
eb

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI