III CZ 52/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy zmienił postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, nie obciążając powódki kosztami z uwagi na szczególnie uzasadnione wypadki, w tym kontekst sprawy o naruszenie dóbr osobistych i znęcanie się.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, które zasądziło od niej kwotę 3321 zł na rzecz pozwanego. Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie, nie obciążając powódki kosztami, powołując się na art. 102 k.p.c. i szczególnie uzasadnione wypadki, biorąc pod uwagę kontekst sprawy – skazanie pozwanego za znęcanie się nad powódką i dochodzenie przez nią zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie powódki K. P. na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 21 marca 2012 r. Sąd Apelacyjny zasądził od powódki na rzecz pozwanego J. Ś. kwotę 3321 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, opierając się na art. 100 zd. 2 k.p.c. Powódka wniosła o zmianę tego postanowienia, domagając się odstąpienia od obciążania jej kosztami. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, odwołał się do art. 102 k.p.c., który przewiduje możliwość odstąpienia od zasady odpowiedzialności za wynik procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Sąd podkreślił, że ocena tych wypadków powinna uwzględniać nie tylko sytuację majątkową, ale także życiową strony oraz okoliczności wystąpienia o ochronę prawną. W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy uznał, że istniały podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c., biorąc pod uwagę, że pozwany został skazany za znęcanie się nad powódką, a powódka dochodziła zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych. W związku z tym Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie, nie obciążając powódki kosztami postępowania apelacyjnego. Przyznano również wynagrodzenie pełnomocnikom z urzędu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c. i odstąpienia od obciążenia powódki kosztami postępowania apelacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że fakt skazania pozwanego za znęcanie się nad powódką oraz dochodzenie przez nią zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych stanowi szczególnie uzasadniony wypadek w rozumieniu art. 102 k.p.c., uzasadniający odstąpienie od obciążania powódki kosztami postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia o kosztach
Strona wygrywająca
powódka (w zakresie kosztów)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| J. Ś. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Przewiduje możliwość odstąpienia od zasady odpowiedzialności za wynik procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach, uwzględniając sytuację majątkową, życiową strony oraz okoliczności wystąpienia o ochronę prawną.
Pomocnicze
k.p.c. art. 100 § zd. 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania od strony przegrywającej.
k.p.c. art. 394¹ § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zaskarżenia postanowienia o kosztach postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 398¹⁶
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy.
Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm. art. § 13 ust. 2 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości
Podstawa do ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Szczególnie uzasadnione wypadki w rozumieniu art. 102 k.p.c. ze względu na kontekst sprawy (znęcanie, naruszenie dóbr osobistych).
Godne uwagi sformułowania
„w szczególnie uzasadnionych wypadkach” Fakt ich nastąpienia (bądź braku) podlega indywidualnej ocenie sądu orzekającego, przy uwzględnieniu całokształtu rozpoznawanej sprawy. Oceniając istnienie podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. sąd powinien wziąć pod uwagę nie tylko sytuację majątkową strony, lecz także jej sytuację życiową oraz okoliczności, w jakich strona wystąpiła o udzielenie jej ochrony sądowej.
Skład orzekający
Dariusz Zawistowski
przewodniczący, sprawozdawca
Maria Szulc
członek
Andrzej Niedużak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zastosowania art. 102 k.p.c. w sprawach dotyczących naruszenia dóbr osobistych i przemocy domowej, gdzie kontekst sprawy uzasadnia odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania."
Ograniczenia: Zastosowanie art. 102 k.p.c. zawsze zależy od indywidualnej oceny sądu i konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może uwzględnić trudną sytuację życiową strony i kontekst sprawy (przemoc domowa) przy orzekaniu o kosztach, co jest istotne z perspektywy sprawiedliwości.
“Sąd Najwyższy: Nawet przegrana sprawa może oznaczać brak kosztów, gdy w tle jest przemoc domowa.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania: 3321 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CZ 52/12 POSTANOWIENIE Dnia 8 sierpnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Szulc SSA Andrzej Niedużak w sprawie z powództwa K. P. przeciwko J. Ś. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 sierpnia 2012 r., zażalenia powódki na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 21 marca 2012 r., 1. zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że nie obciąża powódki kosztami postępowania apelacyjnego na rzecz pozwanego, 2. przyznaje radcy prawnemu J. B. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 2700 zł (dwa tysiące siedemset), powiększoną o stawkę podatku VAT, tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu w postępowaniu apelacyjnym, 3. nie obciąża pozwanego kosztami postępowania zażaleniowego, 4. przyznaje adwokat K. K. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 300 zł (trzysta), powiększoną o stawkę podatku VAT, tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. Uzasadnienie 2 Postanowieniem zawartym w punkcie 3 wyroku z dnia 21 marca 2012 r. Sąd Apelacyjny zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 3321 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Swoje rozstrzygnięcie oparł na treści art. 100 zd. 2 k.p.c. W zażaleniu na to postanowienie powódka wniosła o jego zmianę poprzez odstąpienie od obciążania jej kosztami postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Artykuł 102 k.p.c. przewiduje wyjątek od - odnoszącej się do obowiązku rozliczania kosztów postępowania - zasady odpowiedzialności za wynik procesu i pozwala na odstąpienie od niej „w szczególnie uzasadnionych wypadkach”. Fakt ich nastąpienia (bądź braku) podlega indywidualnej ocenie sądu orzekającego, przy uwzględnieniu całokształtu rozpoznawanej sprawy. Oceniając istnienie podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. sąd powinien wziąć pod uwagę nie tylko sytuację majątkową strony, lecz także jej sytuację życiową oraz okoliczności, w jakich strona wystąpiła o udzielenie jej ochrony sądowej. W świetle ustaleń dokonanych przez Sąd, wynika między innymi, że pozwany został skazany za znęcanie się nad powódką, a w niniejszej sprawie powódka dochodziła roszczenia z tytułu naruszenia dóbr osobistych, jakich dopuścił się wobec niej pozwany. Sąd uznał, że do naruszenia takiego doszło i przyznał powódce zadośćuczynienie, nie podzielając jednakże żądania powódki, co do jego wysokości. Z tych względów w rozpoznawanej sprawie istniały podstawy do zastosowania art. 102 k.p.c. Dlatego też zaskarżone postanowienie podlegało zmianie na podstawie art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. i art. 39816 k.p.c. Sąd Najwyższy przyznał adw. K. K. kwotę 300 (trzysta) złotych powiększoną o należny podatek VAT z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ustalając należne wynagrodzenie w oparciu o treść § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI