III CZ 51/13

Sąd Najwyższy2013-11-21
SNCywilneprawo spółdzielczeŚrednianajwyższy
spółdzielnia mieszkaniowapodział spółdzielnipostępowanie apelacyjneuchylenie wyrokuSąd Najwyższyart. 386 § 4 k.p.c.

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego, uznając naruszenie przepisów dotyczących uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na wyrok Sądu Apelacyjnego, który uchylił wyrok Sądu Okręgowego w sprawie o wydanie orzeczenia zastępującego uchwałę o podziale spółdzielni. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny naruszył art. 386 § 4 k.p.c., uchylając wyrok bez wystarczających podstaw i nie wyjaśniając w pełni przyczyn. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego.

Sąd Najwyższy w składzie orzekającym rozpoznał zażalenie strony pozwanej na wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 29 kwietnia 2013 r., który uchylił wyrok Sądu Okręgowego w N. z dnia 30 listopada 2012 r. w sprawie z powództwa J. R. i in. przeciwko K. Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej o wydanie orzeczenia zastępującego uchwałę o podziale spółdzielni. Pozwana wniosła o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy wskazał, że w ramach rozpoznania zażalenia na orzeczenie uchylające wyrok, wniesionego na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., kontroluje jedynie spełnienie przesłanek z tego przepisu, a nie merytoryczną wykładnię prawa materialnego. Mimo błędnej konstrukcji zażalenia, Sąd Najwyższy uznał je za zasadne, stwierdzając, że w sprawie nie wykazano podstaw do uchylenia wyroku Sądu I instancji. Sąd Apelacyjny nie wyjaśnił wyraźnie przyczyn uchylenia, zarzucając jedynie Sądowi I instancji naruszenie interesów gospodarczych spółdzielni bez odpowiedniej analizy ekonomicznej. Sąd Najwyższy podkreślił, że potrzeba uzupełnienia podstawy faktycznej orzeczenia nie oznacza nierozpoznania istoty sprawy ani nie uzasadnia przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, zgodnie z wąską interpretacją art. 386 § 4 k.p.c. W związku z naruszeniem art. 386 § 4 k.p.c., Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. uzasadnia uchylenie wyroku sądu drugiej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd drugiej instancji nie wykazał podstaw do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji zgodnie z art. 386 § 4 k.p.c., nie wyjaśniając wystarczająco przyczyn. Potrzeba uzupełnienia podstawy faktycznej nie jest równoznaczna z nierozpoznaniem istoty sprawy ani nie uzasadnia przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku

Strona wygrywająca

K. Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa

Strony

NazwaTypRola
J. R. i in.osoba_fizycznapowód
K. Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowaspółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten należy rozumieć wąsko; potrzeba uzupełnienia podstawy faktycznej orzeczenia nie oznacza nierozpoznania istoty sprawy ani nie uzasadnia przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 386 § 4 k.p.c. poprzez uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji bez wystarczających podstaw i niepełne wyjaśnienie przyczyn.

Godne uwagi sformułowania

Wbrew ocenie żalącego, w ramach tego postępowania brak jest podstaw dla weryfikowania stanowiska sądu II instancji w przedmiocie wykładni przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę orzeczenia w sprawie. Tym niemniej, mimo błędnej konstrukcji zażalenia należy je uwzględnić, gdyż w sprawie nie wykazano podstaw dla uchylenia wyroku Sądu I instancji. Potrzeba uzupełnienia podstawy faktycznej orzeczenia nie oznacza nierozpoznania istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c., ani nie uzasadnia przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. W orzecznictwie Sądu Najwyższego zgodnie przyjmuje się, że obie przesłanki z art. 386 § 4 k.p.c. muszą być rozumiane wąsko, gdyż taki jest powszechnie wskazany cel przepisu.

Skład orzekający

Jan Górowski

przewodniczący

Marian Kocon

sprawozdawca

Grzegorz Misiurek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 386 § 4 k.p.c. dotyczącego przesłanek uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji i zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z zażaleniem na postanowienie uchylające wyrok.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z zakresem kontroli Sądu Najwyższego i przesłankami uchylenia wyroku przez sąd apelacyjny. Jest to istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego.

Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy sąd apelacyjny może uchylić wyrok pierwszej instancji?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 51/13 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 21 listopada 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jan Górowski (przewodniczący) 
SSN Marian Kocon (sprawozdawca) 
SSN Grzegorz Misiurek 
 
w sprawie z powództwa J. R. i in. ,  
przeciwko K. Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej 
o wydanie orzeczenia zastępującego uchwałę o podziale spółdzielni, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 21 listopada 2013 r., 
zażalenia strony pozwanej  
na wyrok Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 29 kwietnia 2013 r.,  
 
 
uchyla zaskarżony wyrok. 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu 
Okręgowego w N. z dnia 30 listopada 2012 r. w sprawie z powództwa […] 
przeciwko K. Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko-Własnościowej, o wydanie 
orzeczenia zastępującego uchwałę o podziale spółdzielni. 
Orzeczenie zaskarżyła pozwana, która wniosła o uchylenie wyroku Sądu 
Apelacyjnego w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Na wstępie należy wskazać, że w ramach rozpoznania zażalenia na 
orzeczenie uchylające wyrok, wniesionego na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., Sąd 
Najwyższy kontroluje, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki z tego przepisu 
uzasadniające uchylenie wyroku sądu I instancji i przekazanie sprawy temu sądowi 
do ponownego rozpoznania. Wbrew ocenie żalącego, w ramach tego postępowania 
brak jest podstaw dla weryfikowania stanowiska sądu II instancji w przedmiocie 
wykładni przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę orzeczenia 
w sprawie. 
Tym niemniej, mimo błędnej konstrukcji zażalenia należy je uwzględnić, 
gdyż  w sprawie nie wykazano podstaw dla uchylenia wyroku Sądu I instancji. 
Sąd Apelacyjny nie wyjaśnił wyraźnie przyczyn uchylenia wyroku. W końcowym 
fragmencie uzasadnienia zarzucił jedynie, że Sąd I instancji przyjął naruszenie 
interesów gospodarczych spółdzielni macierzystej bez odpowiedniej analizy 
ekonomicznej wspartej wiadomościami specjalnymi. Takie sformułowanie przy 
braku innych wyjaśnień prowadzi do wniosku, że Sąd Apelacyjny uchylił wyrok 
z uwagi na konieczność uzupełnienia podstawy faktycznej przyjętej w sprawie 
przez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Pozostałe ustalenia faktyczne 
poczynione przez Sąd I instancji nie zostały zakwestionowane. 
Potrzeba uzupełnienia podstawy faktycznej orzeczenia nie oznacza 
nierozpoznania istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c., ani nie uzasadnia 
przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. W orzecznictwie Sądu 
Najwyższego zgodnie przyjmuje się, że obie przesłanki z art. 386 § 4 k.p.c. muszą 
być rozumiane wąsko, gdyż taki jest powszechnie wskazany cel przepisu. 
Powyższy wniosek wynika również z właściwości postępowania apelacyjnego, które 

 
3 
obejmuje merytoryczne rozpoznanie sprawy. Sąd odwoławczy, kontynuując 
postępowanie przed sądem pierwszej instancji, rozpoznaje sprawę na nowo 
w sposób w zasadzie nieograniczony (por. uchwała siedmiu sędziów Sądu 
Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008/6/55). 
Uznając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c., Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 
§ 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżony wyrok, a orzeczenie 
o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawił, zgodnie z 108 § 2 w zw. z art. 
39821 i art. 3941 § 3 k.p.c., Sądowi Apelacyjnemu. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI