III CZ 51/06

Sygn. akt III CZ 51/06 
 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 16 października 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) 
SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian 
SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z wniosku B.K. 
przy uczestnictwie M.K. 
o zniesienie współwłasności, 
po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym  
w dniu 16 października 2006 r., 
zażalenia uczestnika na postanowienie Sądu Okręgowego w N. 
z dnia 21 października 2005 r., sygn. akt [...], 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Sąd Okręgowy w N. postanowieniem z dnia 21 października 2005 r. odrzucił 
zażalenie uczestnika postępowania M.K. na postanowienie tego Sądu z dnia 21 
września 2005 r., którym oddalił jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a 
także odrzucił skargę kasacyjną tego uczestnika postępowania uznając, że nie 
uiścił on w zakreślonym mu terminie należnego wpisu od skargi kasacyjnej. 
W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej uczestnik 
postępowania zarzucił naruszenie art. 3981 § 1 k.p.c. oraz art. 113 § 1 k.p.c. 
i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W zażaleniu został zawarty 
wniosek o rozpoznanie zasadności postanowienia Sądu Okręgowego w N. z dnia 
21 września 2005 r. dotyczącego wniosku uczestnika postępowania o zwolnienie 
od kosztów sądowych, który został oddalony. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Sąd Okręgowy w N. przyjął zasadnie, że na postanowienie sądu drugiej 
instancji oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie przysługuje 
zażalenie. Odrzucenie zażalenia na postanowienie z dnia 21 września 2005 r. było 
zatem uzasadnione. Sąd Okręgowy trafnie podkreślił również, że kontrola 
instancyjna zasadności orzeczenia, którym Sąd ten oddalił wniosek uczestnika 
postępowania o zwolnienie go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, 
byłaby możliwa jedynie w przypadku złożenia stosownego wniosku w zażaleniu na 
postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, które było podyktowane brakiem 
uiszczenia stosownej opłaty od skargi kasacyjnej, w terminie zakreślonym przez 
Sąd. W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej uczestnik 
postępowania zawarł tego rodzaju wniosek, a zarzut naruszenia art. 113 § 1 k.p.c. 
uzasadnił poprzez twierdzenie, że oddalenie wniosku o zwolnienie wniosku było 
przedwczesne. W jego ocenie Sąd zaniechał wezwania pełnomocnika skarżącego 
do złożenia oświadczenia o stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach, o którym 
mowa w art. 113 § 1 k.p.c., zaś oceny stanu majątkowego uczestnika postępowania 
dokonał w sposób uproszczony i błędnie ustalił jego możliwości finansowe. 

 
3 
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 113 § 1 k.p.c. zawartego 
w zażaleniu rozpoznawanym przez Sąd Najwyższy, należy podkreślić, że oddalenie 
wniosku uczestnika postępowania o zwolnienie od kosztów sądowych nie nastąpiło 
z tej przyczyny, że Sąd rozpoznający ten wniosek uznał, iż z powodu braku 
oświadczenia majątkowego nie zostały wykazane okoliczności uzasadniające 
udzielenie 
zwolnienia 
od 
kosztów 
sądowych. 
Sąd 
Okręgowy 
wydając 
postanowienie, którym wniosek ten oddalił przyjął, że uczestnik postępowania 
domagając się ponownie zwolnienia od kosztów sądowych, w  związku z wniesioną 
skargą kasacyjną, nie powołał się na żadne nowe okoliczności faktyczne, które 
przemawiałyby za uwzględnieniem jego wniosku. 
W skardze kasacyjnej złożonej w dniu 19 września 2005 r. skarżący istotnie 
nie twierdził, że jego sytuacja majątkowa uległa zmianie od dnia 30 czerwca 2005 
r., kiedy to Sąd Okręgowy w N. przesłuchał uczestnika postępowania na rozprawie, 
także na okoliczność jego sytuacji majątkowej i oddalił jego wniosek o zwolnienie 
od opłat sądowych. Rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych 
zawarty w skardze kasacyjnej Sąd drugiej instancji wziął pod uwagę zeznania 
uczestnika postępowania, w których określił on swoją sytuację majątkową. Należy 
podzielić stanowisko tego Sądu, że tej sytuacji zbędne było żądanie złożenia przez 
uczestnika postępowania dodatkowo oświadczenia majątkowego, skoro nie 
twierdził on, że jego sytuacja majątkowa opisana we własnych zeznaniach uległa 
zmianie w przeciągu niespełna 3 miesięcy, a art. 113 § 1 k.p.c. nie ograniczał Sądu 
do możliwości oceny wyłącznie oświadczenia majątkowego, jako podstawy ustaleń 
co do możliwości finansowych wnioskodawcy. 
Dokonana przez Sąd Okręgowy ocena zasadności wniosku o zwolnienie od 
kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, oparta na ustaleniach faktycznych 
dotyczących stanu majątkowego uczestnika postępowania poczynionych na 
podstawie jego zeznań, nie uzasadnia uznania jej za wadliwą na gruncie art. 113 § 
1 k.p.c. Wobec zaś braku podstaw do zakwestionowania postanowienia z dnia 
21 września 2005 r. należało uznać za zasadną także ocenę Sądu Okręgowego, że 
skarżący po prawomocnym oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych 
nie uiścił w zakreślonym mu terminie wpisu od skargi kasacyjnej, co uzasadniało jej 
odrzucenie. 

 
4 
Z przyczyn wyżej wskazanych zażalenie było pozbawione uzasadnionych 
podstaw i podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 i 3941 3 k.p.c.