III Cz 506/16

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2016-04-26
SAOSnieruchomościdrogi konieczneŚredniaokręgowy
droga koniecznasłużebnośćnieruchomościkoszty postępowaniakoszty sądowezażaleniesąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w sprawie ustanowienia drogi koniecznej, zasądzając koszty postępowania od uczestniczki na rzecz wnioskodawczyni oraz nakazując pobranie nieuiszczonych kosztów sądowych od uczestniczki.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Rejonowego dotyczące kosztów postępowania w sprawie o ustanowienie drogi koniecznej. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, zasądzając od uczestniczki (Spółdzielni Mieszkaniowej) na rzecz wnioskodawczyni (D&D Spółki z o.o.) kwotę 2 957 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz nakazując pobranie od uczestniczki kwoty 4 292,60 zł z tytułu nieuiszczonych kosztów sądowych. Orzeczono również o kosztach postępowania zażaleniowego.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał sprawę z wniosku D&D Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. z udziałem Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w G. o ustanowienie drogi koniecznej. Przedmiotem postępowania zażaleniowego było rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 23 listopada 2015 r. (sprostowane 10 grudnia 2015 r.) w zakresie kosztów postępowania i nieuiszczonych kosztów sądowych. Sąd Rejonowy ustanowił służebność drogi koniecznej, nakazał pobranie od wnioskodawcy kwoty 4 292,60 zł tytułem wydatków oraz obciążył kosztami postępowania uczestników w zakresie przez nich poniesionym, opierając się na art. 520 § 1 k.p.c. Wnioskodawczyni zaskarżyła to postanowienie w części dotyczącej kosztów, domagając się zasądzenia od uczestniczki kwoty 2 957 zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania oraz nakazania pobrania od niej kwoty 4 292,60 zł na rzecz Skarbu Państwa. Zarzuciła naruszenie art. 520 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie i podniosła, że w sprawie występuje sprzeczność interesów, co powinno skutkować zastosowaniem art. 520 § 2 i 3 k.p.c. Sąd Okręgowy przychylił się do argumentacji wnioskodawczyni, stwierdzając, że w sprawach o ustanowienie służebności drogi koniecznej interesy stron są sprzeczne i nie stosuje się art. 520 § 1 k.p.c. Zastosowano art. 520 § 2 k.p.c., nakazując uczestniczce zwrócić wnioskodawczyni poniesione koszty w kwocie 2 957 zł (obejmujące opłatę od wniosku, opłatę skarbową, koszty zastępstwa procesowego oraz zaliczki na biegłego). Jednocześnie, na podstawie art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, nakazano pobrać od uczestniczki kwotę 4 292,60 zł tytułem nieuiszczonych przez strony kosztów sądowych (część wynagrodzeń biegłych). Sąd Okręgowy uwzględnił zażalenie, zmieniając zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. i przepisów o opłatach za czynności radców prawnych, zasądzając od uczestniczki na rzecz wnioskodawczyni kwotę 673 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

W sprawach o ustanowienie służebności drogi koniecznej, gdzie występuje sprzeczność interesów stron, należy stosować przepisy art. 520 § 2 i 3 k.p.c., a nie art. 520 § 1 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że w sprawach o ustanowienie drogi koniecznej interesy stron są z natury sprzeczne, co wyklucza zastosowanie zasady obciążania kosztami według zasady "w zakresie przez siebie poniesionym" (art. 520 § 1 k.p.c.). Zamiast tego, zastosowano przepisy dotyczące zasądzania kosztów od strony przegrywającej lub strony, której interesy są sprzeczne z interesami wygrywającej strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnienie zażalenia i zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

wnioskodawczyni

Strony

NazwaTypRola
D&D Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G.spółkawnioskodawczyni
Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w G.spółdzielniauczestniczka
Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w Gliwicachorgan_państwowyinne

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosuje się w sprawach o ustanowienie służebności drogi koniecznej, gdy interesy stron są sprzeczne, nakładając obowiązek zwrotu kosztów.

u.k.s.c. art. 113 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Podstawa do pobrania od strony nieuiszczonych kosztów sądowych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nie stosuje się w sprawach o ustanowienie służebności drogi koniecznej, gdy występuje sprzeczność interesów.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 397 § § 2 zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje postępowanie zażaleniowe.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosuje się odpowiednio do postępowania zażaleniowego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 12 § ust. 2 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 4

Podstawa do ustalenia kosztów postępowania zażaleniowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

W sprawach o ustanowienie drogi koniecznej występuje sprzeczność interesów stron. Należy stosować art. 520 § 2 i 3 k.p.c. do rozliczenia kosztów, a nie art. 520 § 1 k.p.c. Uczestniczka powinna zwrócić wnioskodawczyni poniesione koszty postępowania. Uczestniczka powinna pokryć nieuiszczone koszty sądowe.

Odrzucone argumenty

Rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego o kosztach postępowania oparte na art. 520 § 1 k.p.c. było prawidłowe.

Godne uwagi sformułowania

W sprawie o ustanowienie służebności drogi koniecznej zainteresowani nie mają wspólnych interesów i w zasadzie nie stosuje się w nich regulacji art. 520 § 1 k.p.c. koszty postępowania należało rozliczyć przy zastosowaniu regulacji 520 § 2 k.p.c.

Skład orzekający

Leszek Dąbek

przewodniczący-sprawozdawca

Lucyna Morys - Magiera

sędzia

Joanna Łukasińska-Kanty

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Rozliczanie kosztów postępowania w sprawach o ustanowienie służebności drogi koniecznej, gdy interesy stron są sprzeczne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii spraw (droga konieczna) i rozliczenia kosztów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i kosztami postępowania, ponieważ precyzuje zasady rozliczania kosztów w sprawach o drogę konieczną.

Jak rozliczyć koszty w sporze o drogę konieczną? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

nieuiszczone koszty sądowe: 4292,6 PLN

zwrot kosztów postępowania: 2957 PLN

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 673 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Cz 506/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący-Sędzia: SO Leszek Dąbek (spr.) Sędziowie: SO Lucyna Morys - Magiera SR del. Joanna Łukasińska-Kanty po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2016 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. z udziałem Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w G. o ustanowienie drogi koniecznej na skutek zażalenia wnioskodawczyni na rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 i 4 postanowienia Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 23 listopada 2015 r., sygn. akt I Ns 1208/12 postanawia: postanawia: 1. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że: a) w punkcie 3 nakazać pobrać od uczestniczki Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w G. na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Gliwicach kwotę 4 292,60 zł (cztery tysiące dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i sześćdziesiąt groszy) z tytułu nieuiszczonych kosztów sądowych; b) w punkcie 4 zasądzić od uczestniczki Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w G. na rzecz wnioskodawczyni D&D Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. kwotę 2 957,00 zł (dwa tysiące dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 2. zasądzić od uczestniczki Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w G. na rzecz wnioskodawczyni (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. kwotę 673 zł (sześćset siedemdziesiąt trzy złote) z tytułu zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. SSR del. Joanna Łukasińska-Kanty SSO Leszek Dąbek SSO Lucyna Morys - Magiera Sygn. akt III Cz 506/16 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Gliwicach w postanowieniu z dnia 23 11 2015r. (zostało ono sprostowane w postanowieniu z dnia 10 12 2015r.) ustanowił za wynagrodzeniem określoną w nim służebność drogi koniecznej oraz nakazał pobrać od wnioskodawcy na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gliwicach kwotę 4.292,60 zł (cztery tysiące siedemset dziewięćdziesiąt dwa złote 60/100) tytułem wydatków; a kosztami postępowania „obciążył uczestników postępowania w zakresie przez nich poniesionym”. W uzasadnieniu postanowienia między innymi stwierdził, iż orzeczenia o kosztach uzasadnia treść regulacji art. 520 § 1 k.p.c. a o nieuiszczonymi kosztami sądowymi na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 07 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. nr 167, poz. 1398, z późniejszymi zmianami) obciążył wnioskodawczynię (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. , która była inicjatorem postępowania i na jej żądanie zostały przeprowadzane dowody z opinii biegłego. Orzeczenie zaskarżyła wnioskodawczyni (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. w części orzekającej o kosztach postępowania oraz o nieuiszczonych kosztach sądowych. W zażaleniu wnosiła o zmianę zaskarżonych rozstrzygnięć przez zasądzenie na jej rzecz od uczestniczki postępowania Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w G. kwoty 2 957 zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez wnioskodawcę oraz nakazanie pobrania od niej na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Gliwicach kwoty 4 292,60 zł. Ponadto wnosiła o zasądzenie na jej rzecz od uczestniczki postępowania zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zarzucała, że przy ferowaniu rozstrzygnięcia naruszono regulacje art. 520 k.p.c. poprzez jej niezastosowanie. W uzasadnieniu zażalenia między innymi podnosiła, że bezpodstawnie zostało przyjęte, iż uczestnicy postępowania są w równym stopniu są zainteresowani wynikiem postępowania, podczas gdy w sprawie występuje wyraźna sprzeczność interesów, zatem orzeczenie o kosztach powinno zostać oparte na mocy art. 520 § 2 i 3 k.p.c. Sąd Okręgowy zważył co następuje: W sprawie o ustanowienie służebności drogi koniecznej zainteresowani nie mają wspólnych interesów i w zasadzie nie stosuje się w nich regulacji art. 520 § 1 k.p.c. (por. w przywołanym w zażaleniu postanowieniu SN z 5 12 2012r. I CZ 148/12). Dlatego - wbrew temu co przyjął Sąd Rejonowy - koszty postępowania należało rozliczyć przy zastosowaniu regulacji 520 § 2 k.p.c. i z mocy tej regulacji nałożyć na uczestniczkę obowiązek zwrócenia wnioskodawczyni poniesionych przez nią kosztów postępowania w kwocie 2 957zł (składają się na nie: uiszczona przez wnioskodawcę opłata od wniosku – 200 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17zł, poniesione przez niego koszty zastępstwa procesowego 240zł oraz zaliczki poniesione na poczet przeprowadzonego dowodu z opinii biegłego w łącznej wysokości 2 500 zł). Równocześnie z materiału sprawy wynika, że w toku postępowania Skarb Państwa poniósł tymczasowo z sum budżetowych nieuiszczone dotychczas przez wnioskodawczynię i uczestniczkę postępowania koszty sądowe w postaci części wynagrodzeń biegłych w łącznej wysokości 4 292,60zł , które stosownie do regulacji art. 113 ustawy z dnia 28 07 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. nr 167, poz. 1398, z późniejszymi zmianami) w związku z przywołaną powyżej regulacją Kodeksu postępowania cywilnego należało pobrać od uczestniczki postępowania. Nie znalazło to prawidłowego odzwierciedlenia w zaskarżonym rozstrzygnięciu i dlatego zażalenie jest uzasadnione, co prowadziło do zmiany zaskarżonych rozstrzygnięć. Reasumując zaskarżone postanowienie jest wadliwe i dlatego zażalenie wnioskodawczyni jako uzasadnione uwzględniono, zmieniając zaskarżone postanowienie w sposób określony w sentencji w oparciu o przepis art. 386 § 1 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono stosując regulację art. 520 § 2 k.p.c. i § 12 ust. 2 pkt 1 w zw. § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002 r. (Dz.U. Nr 163, poz. 1349) w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, biorąc pod uwagę, że interesy wnioskodawcy i uczestniczki postępowania były sprzeczne, co w połączeniu z uwzględnieniem zażalenia skarżącej rodzi po stronie uczestniczki postępowania obowiązek zwrócenia poniesionych przez nią w tym postępowaniu kosztów zastępstwa przez fachowego pełnomocnika oraz uiszczonej opłaty od zażalenia (odpowiednio: 600zł i 73zł). SSR del. Joanna Łukasińska-Kanty SSO Leszek Dąbek SSO Lucyna Morys - Magiera

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI