III CZ 50/12

Sygn. akt III CZ 50/12 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 8 sierpnia 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) 
SSN Maria Szulc (sprawozdawca) 
SSA Andrzej Niedużak 
 
w sprawie z wniosku A. F. 
przy uczestnictwie E. B., i innych 
o dział spadku, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 8 sierpnia 2012 r., 
zażalenia wnioskodawczyni na punkt 4 postanowienia Sądu Okręgowego  
z dnia 8 lutego 2012 r.,  
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił wniosek A. F. o 
zasądzenie od uczestniczek E. B., i innych kosztów postępowania odwoławczego 
/w tym kosztów postępowania kasacyjnego uznając, że wobec braku sprzeczności 
interesów, nie było podstaw do odstąpienia od zasady określonej w art. 520 § 1 
k.p.c. 
W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawczyni zarzuciła 
naruszenie art. 520 § 1 k.p.c. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe 
zastosowanie oraz art. 520 § 3 k.p.c. przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji 
niezastosowanie tego przepisu. Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia, 
ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do 
ponownego rozpoznania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Skarżąca 
w 
uzasadnieniu 
zarzutów 
zażalenia 
zakwestionowała 
dotychczasową wykładnię art. 520 § 1 k.p.c. prezentowaną w orzecznictwie Sądu 
Najwyższego. Przepis ten określa zasadę rozstrzygania o kosztach postępowania 
nieprocesowego, natomiast będące wyjątkiem od zasady uprawnienie Sądu do 
odstąpienia od niej ustawodawca określił w kolejnych paragrafach art. 520 k.p.c., 
wiążąc 
to 
dyskrecjonalne 
uprawnienie 
Sądu 
z 
wystąpieniem 
przesłanki 
sprzeczności interesów uczestników. Nawet jej wystąpienie nie obliguje jednak 
Sądu do bezwzględnej rezygnacji zastosowania art. 520 § 1 k.p.c. W judykaturze 
utrwalone jest stanowisko, że w sprawach tzw. „działowych” (a więc także o dział 
spadku) nie zachodzi przewidziana w art. 520 § 2 i 3 k.p.c. sprzeczność interesów 
uczestników niezależnie od tego, jaki sposób podziału oni postulują i jakie wnioski 
składają w tym względzie. W efekcie, sam fakt zgłoszenia przez uczestników 
odmiennych wniosków co do sposobu podziału nie powoduje powstania 
sprzeczności interesów, gdyż na gruncie art. 520 k.p.c. omawiana przesłanka nie 
jest związana ze stanowiskiem zajętym przez zainteresowanych w sprawie. 
Wniesienie apelacji przez wnioskodawcę lub uczestnika kwestionującego przyjęty 
przez Sąd pierwszej instancji sposób działu spadku, nie stwarza sprzeczności jego 
interesów z interesem uczestników akceptujących taki sposób podziału i nie 
wnoszących apelacji oraz nie uzasadnia obciążenia skarżącego kosztami 
postępowania apelacyjnego (por. postanowienie SN z dnia 19 listopada 2010 r., 

 
3 
III CZ 46//10, OSNC 2011 r., nr 7-8, poz. 88; postanowienie SN z dnia 3 lutego 
2012 r., III CZ 133/11, niepubl. oraz postanowienie SN z dnia 15 grudnia 2011 r., 
II  CZ 120/11, niepubl.). Innymi słowy, w sprawach m.in. o dział spadku nie 
występuje 
sprzeczność 
interesów 
między 
uczestnikami 
postępowania 
domagającymi się podziału, a prezentującymi jedynie odmienne zapatrywania co 
do sposobu jego dokonania (por. postanowienie SN z dnia 16 września 2011 r., 
IV  CZ 47/11, niepubl.). Do Sądu należy ocena, czy w postępowaniu 
nieprocesowym 
wniosek 
o 
zasądzenie 
kosztów postępowania 
uzasadnia 
odstąpienie od reguły określonej w art. 520 § 1 k.p.c., a podjęcie takiej decyzji 
i  zastosowanie art. 520 § 3 k.p.c. wymaga wyjaśnienia przez Sąd przyczyn 
i zakresu skorzystania ze swoich dyskrecjonalnych uprawnień (postanowienia 
z  dnia 9 grudnia 1999 r. III CKN 497/98, OSNC 2000 r., nr 6, poz. 116 i z dnia 
3  grudnia 2010 r., I CZ 122/10; niepubl.). Z uzasadnienia rozstrzygnięcia 
wydanego w niniejszej sprawie wynika, że sąd uznał, iż w sprawie istnieją 
okoliczności, które przemawiają za zastosowaniem art. 520 § 1 k.p.c. oraz 
w  sposób przekonywujący uzasadnił swoje stanowisko wskazując m.in. na 
stanowisko uczestniczek zajmowane w toku całego procesu. Ocena ta dokonana 
na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy, nie wykracza poza granice 
przewidziane dla swobodnej oceny sądu i nie uzasadnia trafności zarzutów 
podniesionych przez skarżącą. W szczególności, wbrew argumentom zażalenia, 
brak sprzeczności interesów nie może być utożsamiany z biernością uczestników 
postępowania działowego. W konsekwencji nie jest zasadny zarzut błędnej 
wykładni art. 520 § 1 k.p.c. oraz zarzut nie zastosowania art. 520 § 3 k.p.c. 
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 39814 
k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.