III CZ 5/11

Sąd Najwyższy2011-02-17
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniasyndyk masy upadłościskarga o wznowienieSąd Najwyższypostępowanie zażaleniowek.p.c.upadłość

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie syndyka masy upadłości na postanowienie Sądu Apelacyjnego o wznowieniu postępowania i oddaleniu skargi, uznając, że syndyk skutecznie wstąpił do postępowania poprzez złożenie skargi.

Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie syndyka masy upadłości Krak Gaz sp. z o.o. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które wznowiło postępowanie i oddaliło skargę syndyka o wznowienie. Sąd Apelacyjny, działając na podstawie uchylenia przez Sąd Najwyższy wcześniejszego postanowienia o odrzuceniu skargi, wznowił postępowanie, uznając, że pozbawienie pozwanego możliwości działania nastąpiło z chwilą ogłoszenia upadłości, a naruszenie polegało na braku wstąpienia syndyka do postępowania. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że syndyk skutecznie wstąpił do postępowania poprzez złożenie skargi o wznowienie, a czynności przewidziane w art. 174 § 3 k.p.c. nie były konieczne w tej sytuacji.

Przedmiotem sprawy było zażalenie Syndyka masy upadłości Krak Gaz sp. z o.o. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 26 października 2010 r. Sąd Apelacyjny wznowił postępowanie zakończone prawomocnym postanowieniem z dnia 15 września 2009 r. (uzupełnionym postanowieniem z 29 października 2009 r.), a następnie oddalił skargę syndyka o wznowienie postępowania. Wcześniej Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi syndyka. Sąd Apelacyjny, opierając się na stanowisku Sądu Najwyższego, wznowił postępowanie na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c., uznając, że pozbawienie pozwanego możliwości działania nastąpiło z chwilą ogłoszenia jego upadłości, a naruszenie przepisów polegało na przeprowadzeniu postępowania bez wstąpienia syndyka. Sąd Apelacyjny rozpoznał zasadność zażalenia wywołanego odrzuceniem sprzeciwu pozwanego od nakazu zapłaty, badając prawidłowość oddalenia przez Sąd Okręgowy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że niedopatrzenie pracownika pozwanego nie stanowiło przyczyny niezawinionej przez stronę, co skutkowało oddaleniem skargi. Syndyk wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie art. 174 § 3 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że syndyk wstąpił do postępowania. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że wstąpienie syndyka do postępowania nastąpiło z chwilą złożenia skargi o wznowienie, a czynności przewidziane w art. 174 § 3 k.p.c. są zbędne, gdy syndyk sam zgłasza swoje wstąpienie. Sąd podkreślił, że sprawa o wznowienie i sprawa wznowiona stanowią dwie fazy tego samego postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Złożenie skargi o wznowienie postępowania przez syndyka masy upadłości jest równoznaczne z jego wstąpieniem do postępowania, a czynności przewidziane w art. 174 § 3 k.p.c. są zbędne, jeśli syndyk sam zgłosi swoje wstąpienie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że czynności z art. 174 § 3 k.p.c. mają na celu umożliwienie syndykowi podjęcia decyzji o udziale w sprawie, ale są zbędne, gdy syndyk sam podejmuje działania procesowe, takie jak złożenie skargi o wznowienie. Sprawa o wznowienie i sprawa wznowiona stanowią dwie fazy tego samego postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Syndyk masy upadłości Krak Gaz sp. z o.o.

Strony

NazwaTypRola
Syndyk masy upadłości Krak Gaz sp. z o.o.inneskarżący
Krak Gaz sp. z o.o.spółkapozwany
Sped Partner sp. z o.o.spółkapowód

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 401 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wznowienia postępowania, gdy pozbawienie pozwanego możności działania w procesie nastąpiło z chwilą ogłoszenia jego upadłości.

k.p.c. art. 412 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Cel wznowienia postępowania - rozpoznanie sprawy na nowo w granicach wznowienia.

k.p.c. art. 174 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Czynności mające na celu umożliwienie syndykowi wstąpienia do postępowania.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa oddalenia zażalenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 168 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Warunki przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej.

k.p.c. art. 409

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek zamieszczenia we skardze wniosku o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Złożenie skargi o wznowienie postępowania przez syndyka jest równoznaczne z jego wstąpieniem do postępowania. Czynności z art. 174 § 3 k.p.c. są zbędne, gdy syndyk sam zgłasza swoje wstąpienie do sprawy.

Odrzucone argumenty

Wstąpienie syndyka do wznowionego postępowania wymagało podjęcia przez Sąd Apelacyjny czynności przewidzianych w art. 174 § 3 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Pozbawienie pozwanego możności działania w procesie, którego dotyczy skarga o wznowienie, nastąpiło z chwilą ogłoszenia jego upadłości Skarżący nie ma więc racji traktując sprawę o wznowienie i sprawę wznowioną jako odrębne, samodzielne postępowania, gdy tymczasem postępowanie w przedmiocie dopuszczalności skargi oraz postępowanie, które ma na celu ponowne rozpoznanie sprawy to dwie fazy tego samego postępowania wywołanego skargą.

Skład orzekający

Antoni Górski

przewodniczący

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Katarzyna Tyczka-Rote

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wstąpienia syndyka masy upadłości do postępowania w przypadku skargi o wznowienie postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej syndyka w postępowaniu o wznowienie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z upadłością i wznowieniem postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy syndyk "wstępuje" do sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową kwestię w postępowaniu o wznowienie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 5/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 17 lutego 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Antoni Górski (przewodniczący) 
SSN Krzysztof Pietrzykowski 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości Krak Gaz sp. z o.o.  
o wznowienie postępowania w sprawie  
z powództwa Sped Partner sp. z o.o.  
przeciwko Krak Gaz sp. z o.o.  
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 17 lutego 2011 r., 
zażalenia Syndyka masy upadłości Krak Gaz sp. z o.o. w Krakowie 
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 26 października 2010 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
 
Postanowieniem z dnia 26 października 2010 r. Sąd Apelacyjny wznowił 
postępowanie zakończone prawomocnym postanowieniem tego Sądu z dnia 15 
września 2009 r., uzupełnionym postanowieniem z dnia 29 października 2009 r. 
po czym oddalił wniesioną skargę.  
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło po uchyleniu przez Sąd Najwyższy 
postanowieniem dnia 29 czerwca 2010 r. wcześniej wydanego przez Sąd 
Apelacyjny postanowienia o odrzuceniu skargi syndyka masy upadłości Krak Gaz 
spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o wznowienie postępowania, w którego 
uzasadnieniu Sąd Najwyższy zanegował wystąpienie przyczyn, które legły u 
podstaw odrzucenia skargi.  
Sąd Apelacyjny odwołując się do stanowiska zajętego przez Sąd 
Najwyższy wznowił postępowanie na podstawie przewidzianej w art. 401 pkt 2 
k.p.c.  
Pozbawienie pozwanego możności działania w procesie, którego dotyczy 
skarga o wznowienie, nastąpiło z chwilą ogłoszenia jego upadłości, a naruszenie 
przepisów polegało na przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego i wydaniu 
orzeczenia przez Sąd Apelacyjny, mimo że do postępowania po stronie pozwanej 
nie wstąpił syndyk masy upadłości. Z uwagi na to, że podstawa wznowienia 
dotyczyła postępowania zażaleniowego wywołanego odrzuceniem sprzeciwu 
pozwanego (upadłego) od nakazu zapłaty – Sąd orzekający poddał ocenie 
zasadność tego zażalenia, a w szczególności zbadał prawidłowość oddalenia 
przez Sąd Okręgowy wniosku pozwanego o przywrócenie terminu do wniesienia 
sprzeciwu. Przyczyną odrzucenia tego środka zaskarżenia był bowiem 
niewątpliwy fakt jego spóźnionego wniesienia, przy czym okoliczności, którymi 
pozwany we wniosku o przywrócenie terminu usprawiedliwiał uchybienie terminu 
(zaniedbanie przez pracownika przyjmującego korespondencję w starej siedzibie 
spółki odnotowania daty nadejścia odpisu nakazu zapłaty i przekazanie do nowej 
siedziby bez tej informacji)  zostały uznane za niespełniające wymagań art. 168 
§ 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego i wyjaśnił, 
że  niedopatrzenie 
pracownika 
pozwanego, 
zajmującego 
się 
odbiorem 

 
3 
i przekazywaniem do nowej siedziby przesyłek, obciąża pozwanego i nie pozwala 
na przyjęcie, że niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezawinionych 
przez tę stronę. W konsekwencji Sąd Apelacyjny uznał, że wydane w sprawie 
orzeczenie było merytorycznie uzasadnione i oddalił skargę pozwanego, 
wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 412 § 1 i 2 k.p.c.  
Pozwany wniósł zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie zarzucając mu 
naruszenie art. 174 § 3 k.p.c. poprzez uniemożliwienie syndykowi wstąpienia do 
postępowania wskutek błędnego przyjęcia, że syndyk do niego wstąpił. 
We wnioskach domagał się uchylenia tego postanowienia i przekazania sprawy 
do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm 
przesądzonych prawem. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie pozwanego opiera się na przekonaniu, że jego wstąpienie do 
wznowionego postępowania wymagało podjęcia przez Sąd Apelacyjny czynności 
przewidzianych w art. 174 § 3 k.p.c., ponieważ zgłoszenie przez niego skargi 
o wznowienie postępowania nie wywołało skutku w postaci wstąpienia do 
postępowania, o którego wznowienie zabiegał. Takie rozumowanie jest błędne. 
Czynności określone w art. 174 § 3 k.p.c. mają na celu umożliwienie syndykowi 
podjęcia decyzji dotyczącej potrzeby jego udziału w konkretnej sprawie, 
a jednocześnie 
wyjaśnienie 
okoliczności 
istotnych 
dla 
dalszego 
biegu 
postępowania. Są one zbędne, jeżeli syndyk sam zgłosi swoje wstąpienie do 
sprawy, przy czym wstąpienie nie wymaga dokonania sformalizowanego aktu. 
Może nastąpić także przez podjęcie przez syndyka działań procesowych. 
Jeśli sprawa została prawomocnie zakończona – czynność tego rodzaju stanowi 
złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Celem wznowienia jest rozpoznanie 
sprawy na nowo w granicach wznowienia (art. 412 § 1 k.p.c.), na co wyraźnie 
wskazuje obowiązek zamieszczenia już w skardze wniosku o uchylenie lub zmianę 
zaskarżonego orzeczenia (art. 409 k.p.c.). W tym też kierunku zmierzały żądania 
skarżącego, który domagał się podjęcia konkretnych rozstrzygnięć w prawomocnie 
zakończonej sprawie. Skarżący nie ma więc racji traktując sprawę o wznowienie 
i sprawę wznowioną jako odrębne, samodzielne postępowania, gdy tymczasem 
postępowanie w przedmiocie dopuszczalności skargi oraz postępowanie, które ma 

 
4 
na celu ponowne rozpoznanie sprawy to dwie fazy tego samego postępowania 
wywołanego skargą.  
Reasumując Sąd Apelacyjny słusznie uznał, że od chwili zgłoszenia przez 
syndyka skargi o wznowienie, z jego udziałem toczy się postępowanie w niniejszej 
sprawie rozumianej jako całość. Jeżeli syndyk zamierzał złożyć w toku 
postępowania określone oświadczenia procesowe, w tym cofnąć zażalenie – 
nie było po temu przeszkód. To, że zwlekał z ich podjęciem kierując się własną 
interpretacją art. 174 § 3 k.p.c., nie może uzasadniać krytycznej oceny stanowiska 
Sądu Apelacyjnego, zwłaszcza, że cofnięcie zażalenia spowodowałoby jedynie 
umorzenie postępowania wywołanego tym zażaleniem i w żaden sposób nie 
wpłynęłoby 
na 
prawomocność 
nakazu 
zapłaty 
w 
niniejszej 
sprawie, 
a w konsekwencji na sytuację prawną stron. 
Z przytoczonych względów zażalenie należało oddalić na podstawie art. 3941 
§ 3 w zw. z art. 39814 k.p.c. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI