III CZ 48/12

Sąd Najwyższy2012-08-08
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
zażalenieniedopuszczalnośćapelacjapostępowanie zażalenioweSąd Najwyższyk.p.c.przymus adwokacko-radcowski

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji, uznając je za niedopuszczalne.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło zażalenie pozwanej na postanowienie o odrzuceniu jej apelacji. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za niedopuszczalne na podstawie art. 3941 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy podtrzymał to stanowisko, wskazując, że zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji wydane po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji nie przysługuje. Oddalono zażalenie.

Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 26 marca 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie strony pozwanej na wcześniejsze postanowienie tegoż Sądu, które oddalało zażalenie pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu apelacji pozwanej Spółki. Sąd Apelacyjny uzasadnił odrzucenie zażalenia niedopuszczalnością środka odwoławczego w świetle art. 3941 § 2 k.p.c. oraz wymogiem posiadania kwalifikacji adwokacko-radcowskich przez reprezentanta strony. Strona pozwana w swoim zażaleniu domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 5 k.p.c. (nieudzielenie pouczeń), naruszenie Konstytucji RP w zakresie praw podstawowych oraz art. 6 EKPC. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 3941 § 2 k.p.c., stwierdził, że zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji wydane po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji nie jest dopuszczalne. Podkreślono, że odrzucenie apelacji strony pozwanej nastąpiło w dwuinstancyjnym postępowaniu, a wskazane przepisy prawa są zgodne z Konstytucją. Zarzuty strony pozwanej dotyczyły postanowień o odrzuceniu apelacji, a nie zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu zażalenia, dlatego nie mogły być przedmiotem oceny Sądu Najwyższego w tym postępowaniu. W konsekwencji, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, takie zażalenie nie jest dopuszczalne na podstawie art. 3941 § 2 k.p.c.

Uzasadnienie

Przepis art. 3941 § 2 k.p.c. wprost wyłącza dopuszczalność zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienia wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (utrzymał w mocy postanowienie Sądu Apelacyjnego)

Strony

NazwaTypRola
P. L. P. sp. z o.o. w K.spółkapowód
P. T. sp. z o.o. w S.spółkapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 3941 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wyłącza dopuszczalność zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienia wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 3981

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 5

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy pouczeń strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika, podniesiony w zarzutach strony pozwanej.

Konstytucja RP art. 176 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje co najmniej dwuinstancyjne postępowanie sądowe.

Konstytucja RP art. 188

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa wyłączną kompetencję Trybunału Konstytucyjnego do orzekania o zgodności ustaw z Konstytucją.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność zażalenia do Sądu Najwyższego na podstawie art. 3941 § 2 k.p.c. Zgodność przepisów k.p.c. z Konstytucją RP w zakresie ograniczenia środków odwoławczych. Zarzuty strony pozwanej nie dotyczyły zaskarżonego postanowienia, lecz postanowień o odrzuceniu apelacji.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 5 k.p.c. przez nieudzielenie pouczeń. Naruszenie Konstytucji RP w zakresie praw podstawowych. Naruszenie art. 6 EKPC przez uniemożliwienie sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.

Godne uwagi sformułowania

zażalenie jest niedopuszczalne w świetle art. 3941 § 2 in fine k.p.c. w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymus adwokacko-radcowski Takim postanowieniem jest postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 26 stycznia 2012 r., skoro sąd drugiej instancji oddalił nim zażalenie strony na postanowienie sądu pierwszej instancji. Na takie postanowienie zażalenie nie przysługuje. Wskazane unormowanie nie narusza standardów konstytucyjnych. Domniemanie zgodności ustawy z Konstytucją może być obalone jedynie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.

Skład orzekający

Dariusz Zawistowski

przewodniczący

Maria Szulc

członek

Andrzej Niedużak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności zażaleń do Sądu Najwyższego, w szczególności w kontekście postanowień wydanych po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie zażalenie dotyczy postanowienia sądu drugiej instancji wydanego po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością środków odwoławczych, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera elementów zaskakujących ani szeroko interesujących.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 48/12 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
 
Dnia 8 sierpnia 2012 r. 
 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) 
SSN Maria Szulc 
SSA Andrzej Niedużak (sprawozdawca) 
 
 
 
w sprawie z powództwa P. L. P. sp. z o.o. w K. 
przeciwko P. T. sp. z o.o. w S. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 8 sierpnia 2012 r., 
zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 26 marca 2012 r.,  
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie strony 
pozwanej na postanowienie tego Sądu oddalające jej zażalenie na 
postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu apelacji pozwanej Spółki. W 
uzasadnieniu 
orzeczenia 
Sąd 
Apelacyjny 
wskazał, 
że zażalenie 
jest 
niedopuszczalne w świetle art. 3941 § 2 in fine k.p.c., a nadto w postępowaniu 
zażaleniowym przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymus adwokacko-
radcowski. Reprezentant pozwanej nie wykazał się takimi kwalifikacjami 
zawodowymi. 
W złożonym zażaleniu strona pozwana domagała się uchylenia 
zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi drugiej instancji do 
ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzuciła rażące naruszenie art. 5 k.p.c. 
przez nieudzielenie stronie działającej bez profesjonalnego pełnomocnika 
niezbędnych pouczeń co do trybu wnoszenia środka odwoławczego, 
naruszenie przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie 
podstawowych praw i wolności przez uniemożliwienie skarżącemu ochrony 
swoich interesów w postępowaniu zażaleniowym oraz art. 6 Konwencji 
o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w związku z art. 91 
Konstytucji przez uniemożliwienie sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 Postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 26 marca 2012 r. odrzucono 
zażalenie na wcześniejsze postanowienie Sądu Apelacyjnego, wydane po 
rozpoznaniu zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji, którym 
odrzucono apelację strony pozwanej.  
Stosownie do art. 3941 § 2 k.p.c. w sprawach, w których przysługuje skarga 
kasacyjna, zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu 
drugiej instancji kończące postępowanie w  sprawie  z wyjątkiem postanowień, 
o których mowa w art. 3981 k.p.c., a  także postanowień wydanych w wyniku 
rozpoznania zażalenia na postanowienie   sądu pierwszej instancji. Takim 

 
3 
postanowieniem jest postanowienie Sądu Apelacyjnego z  dnia 26  stycznia 2012 r., 
skoro  sąd drugiej instancji oddalił nim zażalenie strony na postanowienie 
sądu  pierwszej   instancji. Na takie postanowienie zażalenie nie przysługuje. 
Wskazane    unormowanie 
nie 
narusza 
standardów 
konstytucyjnych. 
Konstytucja  Rzeczypospolitej Polskiej gwarantuje w art. 176 ust. 1 co najmniej 
dwuinstancyjne postępowanie sądowe. W takim, dwuinstancyjnym postępowaniu 
odrzucona została apelacja strony pozwanej. Zażalenie na postanowienie Sądu 
Apelacyjnego z dnia 26 stycznia 2012 r. nie było więc dopuszczalne i jako takie 
podlegało odrzuceniu na podstawie przepisów prawidłowo przez Sąd wskazanych. 
Podniesione w zażaleniu zarzuty nie odnoszą się do zaskarżonego 
postanowienia, ale do postanowień sądów obu instancji w przedmiocie odrzucenia 
apelacji. Te zarzuty w niniejszym postępowaniu nie mogą być przedmiotem oceny 
Sądu Najwyższego. Niedopuszczalność odrzuconego zażalenia, jak wykazano 
powyżej, wynika wprost z przepisu ustawy. Przepisy prawa obowiązującego 
są  zgodne z Konstytucją. Domniemanie zgodności ustawy z Konstytucją może być 
obalone 
jedynie 
wyrokiem 
Trybunału 
Konstytucyjnego, 
którego 
wyłączną 
kompetencję 
do 
orzekania 
w 
sprawach 
zgodności 
obowiązującego 
ustawodawstwa z Konstytucją zastrzega art. 188 Konstytucji Rzeczypospolitej 
Polskiej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., SK 19/02 – 
uzasadnienie, OTK-A 2004/7/67).  
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 
3941 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI