III CZ 47/22

Sąd Najwyższy2022-06-23
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga kasacyjnawartość przedmiotu zaskarżeniakumulacja roszczeńsąd najwyższypostępowanie cywilnekpc

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia powinna być sumowana.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną pozwanego banku, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia nie osiągnęła wymaganego progu 50 000 zł, ponieważ nie wynikała ona z zaskarżonego orzeczenia i nie można było sumować poszczególnych roszczeń. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uchylił to postanowienie. Zgodnie z art. 21 k.p.c., w przypadku kumulacji roszczeń majątkowych, ich wartość podlega zliczeniu, co dotyczy również wartości przedmiotu zaskarżenia.

Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 7 września 2021 r. odrzucił skargę kasacyjną pozwanego [...] Bank S.A. w W. od wyroku z dnia 30 marca 2021 r. Powodem odrzucenia było uznanie, że skarżący nie wykazał sposobu wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia, która wynosiła 52 164 zł, a taka wartość nie wynikała z zaskarżonego orzeczenia. Sąd Okręgowy argumentował, że decydująca nie mogła być suma dochodzonych roszczeń, gdyż o dopuszczalności skargi decyduje wartość każdego roszczenia z osobna. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie pozwanego, uchylił zaskarżone postanowienie. Zgodnie z art. 21 k.p.c., w przypadku przedmiotowej kumulacji roszczeń o charakterze majątkowym, ich wartość podlega zliczeniu, co dotyczy także wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że wartość przedmiotu sporu, która nie była kwestionowana w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, pozostaje aktualna jako wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym. Wartość wskazana w apelacji pozwanego odpowiadała wartości przyjętej w pozwie jako wartości przedmiotu sporu, która nie była kwestionowana przez strony. Sąd Najwyższy uznał, że odwoływanie się przez Sąd Okręgowy do motywów przyjęcia właściwości sądu rejonowego nie było uzasadnione, gdyż granica kwotowa właściwości sądu rejonowego jest wyższa niż granica dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w przypadku przedmiotowej kumulacji roszczeń o charakterze majątkowym, ich wartość podlega zliczeniu, co dotyczy także wartości przedmiotu zaskarżenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 21 k.p.c. oraz utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym wartość przedmiotu sporu, niekwestionowana w niższych instancjach, pozostaje aktualna jako wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym. Podkreślono, że granica kwotowa właściwości sądu rejonowego jest wyższa niż granica dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

pozwanego

Strony

NazwaTypRola
K. K.-S.osoba_fizycznapowód
J. S.osoba_fizycznapowód
[...] Bank spółce akcyjnej w W.spółkapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 21

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku przedmiotowej kumulacji roszczeń o charakterze majątkowym, ich wartość podlega zliczeniu, co dotyczy także wartości przedmiotu zaskarżenia.

k.p.c. art. 398^15 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Niedopuszczalność skargi kasacyjnej, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 000 zł.

k.p.c. art. 398^6 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi formalne skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 368 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 398^4 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 17 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Określenie właściwości rzeczowej sądu rejonowego.

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Rozpoznanie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną powinna być sumowana w przypadku kumulacji roszczeń. Wartość przedmiotu sporu, niekwestionowana w niższych instancjach, pozostaje aktualna jako wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym. Granica kwotowa właściwości sądu rejonowego jest wyższa niż granica dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

O dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość każdego roszczenia z osobna. Wartość przedmiotu zaskarżenia nie wynikała z zaskarżonego orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

w razie przedmiotowej kumulacji roszczeń o charakterze majątkowym, a zatem przedmiotowo jednorodzajowych, ich wartość podlega zliczeniu, co dotyczy także wartości przedmiotu zaskarżenia wskazana w pozwie wartość przedmiotu sporu, która nie została sprawdzona przez sąd pierwszej instancji (...) pozostaje – przy założeniu zaskarżenia orzeczenia w całości – aktualna – jako wartość przedmiotu zaskarżenia – w postępowaniu apelacyjnym (...) i w postępowaniu kasacyjnym

Skład orzekający

Dariusz Dończyk

przewodniczący

Władysław Pawlak

członek

Katarzyna Tyczka-Rote

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej w przypadku kumulacji roszczeń."

Ograniczenia: Dotyczy spraw o charakterze majątkowym, gdzie występuje kumulacja roszczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z dopuszczalnością skargi kasacyjnej, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.

Sąd Najwyższy wyjaśnia: Jak sumować roszczenia, by skarga kasacyjna była dopuszczalna?

Dane finansowe

WPS: 52 164 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt III CZ 47/22
POSTANOWIENIE
Dnia 23 czerwca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący)
‎
SSN Władysław Pawlak
‎
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa K. K.-S. i J. S.
‎
przeciwko […] Bank spółce akcyjnej w W.
‎
o unieważnienie, zapłatę i ustalenie,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 23 czerwca 2022 r.,
‎
zażalenia strony pozwanej
na postanowienie Sądu Okręgowego w W.
‎
z dnia 7 września 2021 r., sygn. akt V Ca […],
uchyla zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 7 września 2021 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił - jako niedopuszczalną na podstawie art. 398
2
§ 1 k.p.c. - skargę kasacyjną pozwanego
[…]
Bank S.A. w W. od wyroku tego Sądu z dnia 30 marca 2021 r.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy wyjaśnił, że pomimo wezwania, skarżący nie wykazał sposobu wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia, który potwierdzałby, że wartość ta wynosi 52 164 zł. Zdaniem Sądu taka wartość nie wynikała z zaskarżonego orzeczenia. W sprawie przeciwko
[…]
Bank S.A. w W. skierowanych zostało kilka roszczeń o różnej wartości przedmiotu sporu, przy czym wartość żadnego z nich nie była wystarczająca, aby można było skutecznie wywieść skargę kasacyjną. Sąd uznał, że decydująca nie mogła być suma dochodzonych roszczeń, gdyż o dopuszczalności skargi decyduje wartość każdego roszczenia z osobna. Jako argument na rzecz tego poglądu Sąd Okręgowy wskazał stanowisko, które legło u podstaw ustalenia właściwości rzeczowej Sądu Rejonowego jako sądu pierwszej instancji.
W zażaleniu skarżący zarzucił naruszenie art. 398
6
§ 2 i art. 398
2
§ 1 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną jest niższa niż 50 000 zł i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz
‎
o zasądzenie od powodów na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.
W odpowiedzi na zażalenie powodowie wnieśli o jego oddalenie oraz
‎
o zasądzenie od
[…]
Bank S.A. na ich rzecz kosztów postępowania zażaleniowego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Zgodnie z art. 21 k.p.c. w razie przedmiotowej kumulacji roszczeń
‎
o charakterze majątkowym, a zatem przedmiotowo jednorodzajowych, ich wartość podlega zliczeniu, co dotyczy także wartości przedmiotu zaskarżenia.
‎
W orzecznictwie przyjmuje się, że wskazana w pozwie wartość przedmiotu sporu, która nie została sprawdzona przez sąd pierwszej instancji (art. 25 k.p.c.), pozostaje – przy założeniu zaskarżenia orzeczenia w całości – aktualna – jako wartość przedmiotu zaskarżenia – w postępowaniu apelacyjnym (art. 368 § 2 k.p.c.) i w postępowaniu kasacyjnym (art. 368 § 2 w związku z art. 398
4
§ 3 i art. 398
21
k.p.c., por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2008 r., I PZ 26/08, OSNP 2010, nr 5-6, poz. 67, z dnia 23 września 2010 r., III CZ 35/10, nie publ., czy z dnia 24 listopada 2016 r., III CZ 46/16, nie publ.).
Pozwany uzasadniając przyjętą wartość przedmiotu zaskarżenia wskazał, że na skutek rozpoznania jego apelacji (w której jako wartość przedmiotu zaskarżenia podał kwotę  58 128 zł), wyrokiem z dnia 30 marca 2021 r. Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego z dnia 12 lipca 2017 r. w zakresie, w którym Sąd Rejonowy zasądził od niego 5 964,01 zł. Kwota wskazana w skardze kasacyjnej stanowiła więc różnicę pomiędzy niekwestionowaną wartością przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu apelacyjnym, a zakresem, w jakim apelacja pozwanego została uwzględniona. Różnica ta wynosiła 52 164 zł.
Wskazana w apelacji wartość przedmiotu zaskarżenia odpowiadała wartości przyjętej w pozwie jako wartości przedmiotu sporu (uwzględniając rozszerzenie powództwa) skierowanego względem pozwanego
[…]
Bank S.A. w W., która w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji nie była kwestionowana przez żadną ze stron i została potwierdzona przez Sąd Rejonowy przy rozliczaniu kosztów w uzasadnieniu wyroku.
Odwoływanie się przez Sąd Okręgowy do motywów przyjęcia właściwości sądu rejonowego jako właściwego rzeczowo nie jest uzasadnione, gdyż przedmiotem postępowania było wówczas wiele roszczeń kierowanych przeciwko różnym podmiotom, podczas gdy obecnie spór ogranicza się do roszczeń powodów, wynikających z zawartej przez nich wspólnie umowy preferencyjnego kredytu hipotecznego, uwzględnionych w stosunku do skarżącego. Ponadto zaś granica kwotowa właściwości sądu rejonowego jest określona na wyższym pułapie niż granica dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe (por. art. 17 pkt 4 k.p.c. i art. 398
2
§ 1 k.p.c.).
W tym stanie rzeczy zażalenie pozwanego zasługiwało na uwzględnienie
‎
i uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie
‎
art. 398
15
§ 1 zdanie pierwsze w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c.
Z uwagi na to, że niniejsze postanowienie nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie, nie zachodziły podstawy do orzeczenia o jego kosztach (art. 108 § 1 w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c., art. 398
21
i art. 391 § 1 k.p.c).
[as]

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę