III CZ 47/09

Sąd Najwyższy2009-12-10
SNCywilnekoszty sądoweŚrednianajwyższy
koszty procesuzażalenieSąd NajwyższySąd Apelacyjnyart. 102 k.p.c.uzasadnieniemałoletni

Sąd Najwyższy uchylił rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego o kosztach procesu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu niewystarczającego uzasadnienia zastosowania art. 102 k.p.c.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony powodowej na wyrok Sądu Apelacyjnego dotyczący kosztów procesu. Sąd Apelacyjny nie obciążył pozwanego małoletniego kosztami postępowania, powołując się na jego trudną sytuację materialną i wiek, ale uzasadnienie to uznał Sąd Najwyższy za zbyt ogólne. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił rozstrzygnięcie o kosztach i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie strony powodowej, spółki „W.” sp. z o.o., na wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 17 grudnia 2008 r. w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Strona powodowa kwestionowała decyzję Sądu Apelacyjnego o nieobciążaniu pozwanego małoletniego M.Ś. kosztami postępowania za obie instancje, mimo uwzględnienia apelacji. Sąd Apelacyjny uzasadnił swoje stanowisko wiekiem pozwanego i jego trudną sytuacją materialną, powołując się na art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał jednak, że takie uzasadnienie jest zbyt ogólne i nie spełnia wymogów art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 361 k.p.c. Podkreślono, że stosowanie art. 102 k.p.c. wymaga wskazania konkretnych okoliczności stanowiących „wypadek szczególnie uzasadniony”. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił rozstrzygnięcie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi w zakresie kosztów postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zażalenie jest dopuszczalne na podstawie art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy potwierdził dopuszczalność zażalenia na postanowienie Sądu drugiej instancji dotyczące kosztów procesu, które nie było przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Strona powodowa (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
„W.” sp. z o.o.spółkapowód
małoletni M.Ś.osoba_fizycznapozwany
L.Ś.osoba_fizycznaprzedstawiciel ustawowy pozwanego

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 3941 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa dopuszczalność zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji odnośnie do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis szczególny, wymagający szczegółowego uzasadnienia przy odstąpieniu od obciążania strony kosztami procesu.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga właściwego uzasadnienia rozstrzygnięć sądowych.

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

Odpowiednie stosowanie przepisów o uzasadnieniu do postanowień sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39815 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dopuszczalność zażalenia na rozstrzygnięcie o kosztach na podstawie art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. Niewystarczające uzasadnienie Sądu Apelacyjnego dotyczące zastosowania art. 102 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Uzasadnienie takie należy jednak uznać za zbyt ogólne i tym samym – nie odpowiadające kryterium właściwego uzasadnienie rozstrzygnięć sądowych Przepis art. 102 k.p.c. jest przepisem szczególnym w stosunku do ogólnych reguł obciążania stron kosztami procesu

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

przewodniczący

Mirosław Bączyk

sprawozdawca

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi uzasadnienia rozstrzygnięć o kosztach procesu, zwłaszcza przy stosowaniu art. 102 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zażalenia do Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu procesowego, jakim są koszty postępowania i wymogi formalne uzasadnienia decyzji sądu, co jest istotne dla praktykujących prawników.

Czy sąd może nie obciążyć kosztami procesu bez dobrego uzasadnienia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

cywilne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 47/09 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 10 grudnia 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) 
SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) 
SSN Krzysztof Pietrzykowski 
 
w sprawie z powództwa „W.” sp. z o.o. 
przeciwko małoletniemu M.Ś. reprezentowanemu przez  
przedstawiciela ustawowego L.Ś. 
o uznanie czynności za bezskuteczną, 
po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym  
w dniu 10 grudnia 2009 r., 
zażalenia strony powodowej na wyrok Sądu Apelacyjnego 
z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt [...], 
 
 
uchyla rozstrzygnięcie o nie obciążaniu pozwanego kosztami 
procesu 
i 
kosztami 
postępowania 
apelacyjnego, 
zawarte 
w wyroku Sądu Apelacyjnego  z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. 
akt [...] (pkt 1 II i pkt 3) i w tym zakresie przekazuje sprawę 
Sądowi 
Apelacyjnemu 
do 
ponownego 
rozpoznania 
i 
rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego. 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Postanowieniem z dnia 6 listopada 2009 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia 
do rozpoznania skargi kasacyjnej pozwanego L.Ś., wniesionej od wyroku Sądu 
Apelacyjnego z dnia 17 grudnia 2008 r. Zażaleniem z dnia 19 czerwca 2009 r. 
strona powodowa – „W.” – Spółka z o.o. zaskarżyła zawarte w wyroku Sądu 
Apelacyjnego z dnia 17 grudnia 2008 r. rozstrzygnięcie o kosztach sądowych (pkt 
1.II i 3 tego wyroku) w zakresie, w jakim Sąd drugiej instancji nie obciążył 
pozwanego kosztami procesu na rzecz strony powodowej i nie obciążył pozwanego 
kosztami postępowania apelacyjnego (k. 403 akt). Skarżący wnosił o zmianę tego 
rozstrzygnięcia i zasądzenie na jego rzecz łącznej kwoty 15.908 zł tytułem zwrotu 
kosztów procesu za obie instancje – w tym kwoty 7.200 zł tytułem zwrotu kosztów 
zastępstwa procesowego, także za obie instancje. Skarżący kwestionuje 
zasadność zastosowania przepisu art. 102 k.p.c., przedstawiając i analizując 
sytuację majątkową małoletniego pozwanego i jego rodziców (przedstawicieli 
ustawowych). Dopuszczalność wniesionego zażalenia na rozstrzygnięcie o 
kosztach wywodzi z treści art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Należy zgodzić się ze skarżącym, że dopuszczalne jest zażalenie na 
rozstrzygnięcie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 
17 grudnia 2008 r. Zgodnie bowiem z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., zażalenie do Sądu 
Najwyższego przysługuje na postanowienie Sądu drugiej instancji odnośnie do 
kosztów procesu, który nie byłby przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu pierwszej 
instancji. 
Zaskarżeniem zostało objęte rozstrzygnięcie o kosztach zawarte w pkt 1.II 
i pkt 3 wyroku Sądu Apelacyjnego. Sąd ten nie obciążył pozwanego kosztami 
postępowania na rzecz strony powodowej (po zmianie zaskarżonego apelacją 
wyroku Sądu Okręgowego, pkt 1.II) i nie obciążył pozwanego kosztami 
postępowania apelacyjnego (pkt 3 wyroku). Uwzględniając zatem apelację strony 
powodowej, Sąd Apelacyjny nie obciążył pozwanego kosztami procesu w obu 

 
3 
instancjach. Stanowisko swoje uzasadnił faktem małoletności pozwanego i jego 
niewątpliwie trudną sytuacją materialno-bytową. 
Uzasadnienie takie należy jednak uznać za zbyt ogólne i tym samym – nie 
odpowiadające kryterium właściwego uzasadnienie rozstrzygnięć sądowych, 
przewidzianych w art. 328 § 2 k.p.c. (w zw. z art. 361 k.p.c.). Przepis art. 102 k.p.c. 
jest przepisem szczególnym w stosunku do ogólnych reguł obciążania stron 
kosztami procesu (art. 98 k.p.c.) i w związku z tym w uzasadnieniu rozstrzygnięcia 
zawierającego nie obciążenie strony kosztami procesu, powinny być jednak 
wskazane okoliczności mające stanowić „wypadek szczególnie uzasadniony” 
w rozumieniu art. 102 k.p.c. 
Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 
k.p.c. w zw. z art. 39815 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI