III CZ 47/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego o kosztach procesu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu niewystarczającego uzasadnienia zastosowania art. 102 k.p.c.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony powodowej na wyrok Sądu Apelacyjnego dotyczący kosztów procesu. Sąd Apelacyjny nie obciążył pozwanego małoletniego kosztami postępowania, powołując się na jego trudną sytuację materialną i wiek, ale uzasadnienie to uznał Sąd Najwyższy za zbyt ogólne. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił rozstrzygnięcie o kosztach i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie strony powodowej, spółki „W.” sp. z o.o., na wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 17 grudnia 2008 r. w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Strona powodowa kwestionowała decyzję Sądu Apelacyjnego o nieobciążaniu pozwanego małoletniego M.Ś. kosztami postępowania za obie instancje, mimo uwzględnienia apelacji. Sąd Apelacyjny uzasadnił swoje stanowisko wiekiem pozwanego i jego trudną sytuacją materialną, powołując się na art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał jednak, że takie uzasadnienie jest zbyt ogólne i nie spełnia wymogów art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 361 k.p.c. Podkreślono, że stosowanie art. 102 k.p.c. wymaga wskazania konkretnych okoliczności stanowiących „wypadek szczególnie uzasadniony”. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił rozstrzygnięcie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi w zakresie kosztów postępowania zażaleniowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zażalenie jest dopuszczalne na podstawie art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził dopuszczalność zażalenia na postanowienie Sądu drugiej instancji dotyczące kosztów procesu, które nie było przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Strona powodowa (w zakresie kosztów)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| „W.” sp. z o.o. | spółka | powód |
| małoletni M.Ś. | osoba_fizyczna | pozwany |
| L.Ś. | osoba_fizyczna | przedstawiciel ustawowy pozwanego |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 3941 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa dopuszczalność zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji odnośnie do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis szczególny, wymagający szczegółowego uzasadnienia przy odstąpieniu od obciążania strony kosztami procesu.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymaga właściwego uzasadnienia rozstrzygnięć sądowych.
k.p.c. art. 361
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiednie stosowanie przepisów o uzasadnieniu do postanowień sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39815 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dopuszczalność zażalenia na rozstrzygnięcie o kosztach na podstawie art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. Niewystarczające uzasadnienie Sądu Apelacyjnego dotyczące zastosowania art. 102 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Uzasadnienie takie należy jednak uznać za zbyt ogólne i tym samym – nie odpowiadające kryterium właściwego uzasadnienie rozstrzygnięć sądowych Przepis art. 102 k.p.c. jest przepisem szczególnym w stosunku do ogólnych reguł obciążania stron kosztami procesu
Skład orzekający
Krzysztof Strzelczyk
przewodniczący
Mirosław Bączyk
sprawozdawca
Krzysztof Pietrzykowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wymogi uzasadnienia rozstrzygnięć o kosztach procesu, zwłaszcza przy stosowaniu art. 102 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zażalenia do Sądu Najwyższego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu procesowego, jakim są koszty postępowania i wymogi formalne uzasadnienia decyzji sądu, co jest istotne dla praktykujących prawników.
“Czy sąd może nie obciążyć kosztami procesu bez dobrego uzasadnienia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
cywilne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CZ 47/09 POSTANOWIENIE Dnia 10 grudnia 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa „W.” sp. z o.o. przeciwko małoletniemu M.Ś. reprezentowanemu przez przedstawiciela ustawowego L.Ś. o uznanie czynności za bezskuteczną, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2009 r., zażalenia strony powodowej na wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt [...], uchyla rozstrzygnięcie o nie obciążaniu pozwanego kosztami procesu i kosztami postępowania apelacyjnego, zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt [...] (pkt 1 II i pkt 3) i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 6 listopada 2009 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej pozwanego L.Ś., wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 17 grudnia 2008 r. Zażaleniem z dnia 19 czerwca 2009 r. strona powodowa – „W.” – Spółka z o.o. zaskarżyła zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 17 grudnia 2008 r. rozstrzygnięcie o kosztach sądowych (pkt 1.II i 3 tego wyroku) w zakresie, w jakim Sąd drugiej instancji nie obciążył pozwanego kosztami procesu na rzecz strony powodowej i nie obciążył pozwanego kosztami postępowania apelacyjnego (k. 403 akt). Skarżący wnosił o zmianę tego rozstrzygnięcia i zasądzenie na jego rzecz łącznej kwoty 15.908 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za obie instancje – w tym kwoty 7.200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, także za obie instancje. Skarżący kwestionuje zasadność zastosowania przepisu art. 102 k.p.c., przedstawiając i analizując sytuację majątkową małoletniego pozwanego i jego rodziców (przedstawicieli ustawowych). Dopuszczalność wniesionego zażalenia na rozstrzygnięcie o kosztach wywodzi z treści art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Należy zgodzić się ze skarżącym, że dopuszczalne jest zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 17 grudnia 2008 r. Zgodnie bowiem z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie Sądu drugiej instancji odnośnie do kosztów procesu, który nie byłby przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Zaskarżeniem zostało objęte rozstrzygnięcie o kosztach zawarte w pkt 1.II i pkt 3 wyroku Sądu Apelacyjnego. Sąd ten nie obciążył pozwanego kosztami postępowania na rzecz strony powodowej (po zmianie zaskarżonego apelacją wyroku Sądu Okręgowego, pkt 1.II) i nie obciążył pozwanego kosztami postępowania apelacyjnego (pkt 3 wyroku). Uwzględniając zatem apelację strony powodowej, Sąd Apelacyjny nie obciążył pozwanego kosztami procesu w obu 3 instancjach. Stanowisko swoje uzasadnił faktem małoletności pozwanego i jego niewątpliwie trudną sytuacją materialno-bytową. Uzasadnienie takie należy jednak uznać za zbyt ogólne i tym samym – nie odpowiadające kryterium właściwego uzasadnienie rozstrzygnięć sądowych, przewidzianych w art. 328 § 2 k.p.c. (w zw. z art. 361 k.p.c.). Przepis art. 102 k.p.c. jest przepisem szczególnym w stosunku do ogólnych reguł obciążania stron kosztami procesu (art. 98 k.p.c.) i w związku z tym w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zawierającego nie obciążenie strony kosztami procesu, powinny być jednak wskazane okoliczności mające stanowić „wypadek szczególnie uzasadniony” w rozumieniu art. 102 k.p.c. Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39815 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI