III CZ 46/12

Sąd Najwyższy2012-08-08
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniazachowektestamentśrodek dowodowyprawomocnośćSąd Najwyższyk.p.c.

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że nowy dowód (późniejszy testament) może stanowić podstawę do wznowienia sprawy o zachowek.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając ją za nieopartą na ustawowej podstawie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. i wniósł o uchylenie postanowienia. Sąd Najwyższy, analizując art. 403 § 2 k.p.c., uznał, że późniejsze wykrycie testamentu, wskazującego, że skarżący nie jest spadkobiercą, może stanowić nowy środek dowodowy, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy o zachowek. W związku z tym uchylono zaskarżone postanowienie.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem. Podstawą skargi był art. 403 § 2 k.p.c., który pozwala na żądanie wznowienia postępowania w przypadku późniejszego wykrycia okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby wpłynąć na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Skarżący powołał się na wykrycie po zakończeniu postępowania nowego dowodu w postaci późniejszego testamentu, który wskazywał, że pozwany nie jest spadkobiercą zmarłego S. K. Sąd Najwyższy uznał, że taki dokument może być uznany za nowy środek dowodowy w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Wykryty testament mógł mieć wpływ na wynik sprawy o zachowek, ponieważ w sytuacji, gdyby skarżący nie był spadkobiercą, nie byłby legitymowany do dochodzenia zachowku. W związku z tym Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny nietrafnie uznał, iż nie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania, i uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, późniejsze wykrycie testamentu, wskazującego, że strona nie jest spadkobiercą, może zostać uznane za nowy środek dowodowy w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c., który mógł mieć wpływ na wynik sprawy o zachowek.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zinterpretował art. 403 § 2 k.p.c., wskazując, że 'wykrycie' odnosi się do okoliczności i dowodów nieujawnionych i nieujawnialnych w poprzednim postępowaniu. Uznał, że nowy testament może być takim środkiem dowodowym, jeśli mógłby wpłynąć na legitymację strony w sprawie o zachowek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

J. K.

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznaskarżący
K. E.-K.osoba_fizycznapowód
J. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. 'Wykrycie' odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § § 2 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 395 § § 15

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Późniejsze wykrycie testamentu, wskazującego na brak legitymacji spadkowej, stanowi nowy środek dowodowy w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, to takie fakty, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prawomocnie zakończonym. „Wykrycie" natomiast, o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c., odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych.

Skład orzekający

Dariusz Zawistowski

przewodniczący, sprawozdawca

Maria Szulc

członek

Andrzej Niedużak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 403 § 2 k.p.c. w kontekście nowych dowodów (testamentu) wpływających na legitymację procesową w sprawach o zachowek."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wykrycia testamentu po prawomocnym zakończeniu postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego – możliwości wznowienia postępowania po wykryciu nowego dowodu, który może całkowicie zmienić obraz sprawy, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Nowy testament po wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można wznowić postępowanie o zachowek.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 46/12 POSTANOWIENIE Dnia 8 sierpnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Szulc SSA Andrzej Niedużak w sprawie ze skargi J. K. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa K. E.-K. przeciwko J. K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 sierpnia 2012 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 23 lutego 2012 r., uchyla zaskarżone postanowienie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 23 lutego 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę J. K. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 31 stycznia 2012 r., jako nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia. W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 410 § 1 k.p.c. oraz 403 § 2 k.p.c. i wniósł o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 403 § 2 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Przepis ten skarżący wskazał jako podstawę wznowienia. Nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, to takie fakty, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prawomocnie zakończonym. „Wykrycie" natomiast, o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c., odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych (por. postanowienie SN z dnia 15 maja 1968 r., I Co 1/68, OSNCP 1969 nr 2, poz. 36, postanowienie SN z dnia 17 stycznia 2001 r., IV CKN 1515/00, niepublikowane, postanowienie SN z dnia 19 stycznia 2006 r., IV CZ 143/05, niepublikowane). Powołana przez skarżącego podstawa wznowienia w postaci wykrycia po zakończeniu postępowania nowego dowodu (późniejszego testamentu, wskazującego na fakt, że pozwany nie jest spadkobiercą zmarłego S. K.) może zostać uznana za nowy środek dowodowy w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Wykryty dokument mógł mieć wpływ na wynik sprawy, której przedmiotem było zasądzenie zachowku, albowiem w sytuacji, w której skarżący nie byłby spadkobiercą S. K., nie byłby także legitymowany w sprawie o zachowek. W tym stanie Sąd Apelacyjny nietrafnie uznał, że w sprawie nie zachodzi podstawa wznowienia postępowania 3 w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c., stwierdzając, że jej istnienie wyłącza prawomocność postanowienia stwierdzającego nabycie spadku przez skarżącego. Z tej przyczyny zaskarżone postanowienie uchylono (art. 394 § 2 i 3 k.p.c. w zw. z art. 39515 § 1 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI