III CZ 45/17

Sąd Najwyższy2017-12-08
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaśrodek dowodowyterminy procesoweskargaorzecznictwoSąd NajwyższyKodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że prywatna opinia sporządzona po uprawomocnieniu się wyroku nie może stanowić podstawy do wznowienia.

Pozwany wniósł skargę o wznowienie postępowania, powołując się na prywatną opinię biegłego, którą uzyskał po uprawomocnieniu się wyroku. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, uznając, że środek dowodowy powstały po prawomocnym zakończeniu postępowania nie może być podstawą do jego wznowienia. Sąd Najwyższy, oddalając zażalenie, potwierdził tę interpretację, podkreślając, że wykrycie okoliczności faktycznych lub dowodów w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. dotyczy jedynie faktów i środków dowodowych, które istniały już przed uprawomocnieniem się zaskarżonego orzeczenia.

Pozwany W. K. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia 19 września 2011 r. w sprawie V GC (...). Jako podstawę skargi wskazał wykrycie prywatnej opinii biegłego, którą uzyskał w sierpniu 2014 r., a która, jego zdaniem, mogła mieć wpływ na wynik sprawy. Opinia ta została sporządzona po prawomocnym zakończeniu postępowania. Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 26 stycznia 2017 r. odrzucił skargę o wznowienie postępowania. Sąd ten uzasadnił, że zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c., wznowienie postępowania na podstawie wykrycia nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych jest możliwe tylko wtedy, gdy te okoliczności lub dowody istniały w toku postępowania, ale strona nie mogła z nich skorzystać. Ponieważ opinia biegłej A. L. została sporządzona w dniach 13-20 sierpnia 2014 r., czyli po prawomocnym zakończeniu postępowania, nie mogła stanowić podstawy do jego wznowienia. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie pozwanego, potwierdził stanowisko Sądu Okręgowego. Podkreślił, że wykładnia art. 403 § 2 k.p.c. jest ugruntowana i zgodnie z dominującym poglądem, wznowienie postępowania na tej podstawie dotyczy jedynie faktów i środków dowodowych, które istniały przed uprawomocnieniem się orzeczenia. Środek dowodowy powstały po uprawomocnieniu się wyroku nie stanowi ustawowej podstawy wznowienia. W związku z tym, że skarga pozwanego nie została oparta na ustawowej podstawie, Sąd Okręgowy prawidłowo odrzucił ją na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego jako bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, prywatna opinia sporządzona po uprawomocnieniu się wyroku nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.

Uzasadnienie

Art. 403 § 2 k.p.c. dotyczy jedynie faktów i środków dowodowych, które istniały już przed uprawomocnieniem się zaskarżonego orzeczenia. Środek dowodowy powstały po uprawomocnieniu się wyroku nie stanowi ustawowej podstawy wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
W. K.osoba_fizycznapozwany
Z. P.osoba_fizycznapowód

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wykrycie okoliczności faktycznych lub dowodów w rozumieniu tego przepisu dotyczy jedynie faktów i środków dowodowych, które istniały już przed uprawomocnieniem się zaskarżonego orzeczenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący odrzucenia skargi, gdy nie została oparta na ustawowej podstawie.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prywatna opinia biegłego sporządzona po uprawomocnieniu się wyroku nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Prywatna opinia biegłego, nawet sporządzona po uprawomocnieniu się wyroku, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania, jeśli mogłaby wpłynąć na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Wykładnia art. 403 § 2 k.p.c. była przedmiotem licznych wypowiedzi doktryny i judykatury według dominującego stanowiska wykrycie okoliczności faktycznych lub dowodów w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. dotyczy jedynie faktów i środków dowodowych, które istniały już przed uprawomocnieniem się zaskarżonego orzeczenia środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowi ustawowej podstawy wznowienia postępowania

Skład orzekający

Józef Frąckowiak

przewodniczący, sprawozdawca

Krzysztof Strzelczyk

członek

Kazimierz Zawada

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 403 § 2 k.p.c. w kontekście środków dowodowych powstałych po uprawomocnieniu się orzeczenia."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy środek dowodowy (np. opinia) powstał po prawomocnym zakończeniu postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię proceduralną dotyczącą wznowienia postępowania, co jest ważne dla praktyków prawa cywilnego, choć nie zawiera przełomowych wniosków.

Czy prywatna opinia po wyroku otwiera drzwi do wznowienia sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 45/17
POSTANOWIENIE
Dnia 8 grudnia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Krzysztof Strzelczyk
‎
SSN Kazimierz Zawada
w sprawie ze skargi pozwanego
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem
Sądu Rejonowego w T.
dnia 19 września 2011 r., sygn. akt V GC (...),
w sprawie z powództwa Z. P.
‎
przeciwko W. K.
‎
o zapłatę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 8 grudnia 2017 r.,
‎
zażalenia pozwanego
na postanowienie Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 26 stycznia 2017 r., sygn. akt XII Ga (…),
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 3 października 2014 r. pozwany W. K. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia 19 września 2011 r., w sprawie V GC (...), domagając się uchylenia wyroku w całości, oddalenia powództwa oraz zasądzenia na jego rzecz od powoda kosztów postępowania.
Pozwany, jako podstawę skargi o wznowienie powołał wykrycie środka dowodowego w postaci prywatnej opinii biegłego, którym nie dysponował na dzień wyrokowania, a który uzyskał w sierpniu 2014 r.
Zaskarżonym przez pozwanego postanowieniem z dnia 26 stycznia 2017 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił jego skargę o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd Okręgowy wskazał, że na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku, dotyczącego tego samego stosunku prawnego, albo wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
Możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2
in fine
k.p.c. jest zatem uzależniona od łącznego zaistnienia trzech przesłanek, po pierwsze - wykrycia po uprawomocnieniu wyroku nowych faktów lub środków dowodowych, które istniały w toku postępowania, ale nie zostały w nim powołane, po drugie - możliwości ich wpływu na wynik sprawy oraz po trzecie - niemożności skorzystania z nich przez stronę w poprzednim postępowaniu. Jak wskazuje się w orzecznictwie podstawą wznowienia postępowania na zasadzie art. 403 § 2 k.p.c. mogą być takie nowe okoliczności oraz środki dowodowe, które zaistniały przed rozstrzygnięciem sporu - w
trakcie postępowania i przed jego zakończeniem.
Sąd Okręgowy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie pozwany wniósł o wznowienie postępowania na tej podstawie, że uzyskał nowy środek dowodowy w postaci opinii prywatnej, którym nie mógł dysponować w poprzednim postępowaniu, a który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z treści dokumentu opinia ta została sporządzona przez biegłą A. L. w dniach 13 do 20 sierpnia 2014 r., a zatem już po prawomocnym zakończeniu postępowania.
Mając to na względzie Sąd Okręgowy stwierdził, że w sprawie nie doszło do późniejszego wykrycia środka dowodowego, który mógłby mieć wpływ na jej wynik, a z którego strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Środek dowodowy, na który powołuje się skarżący nie istniał, bowiem przed prawomocnym zakończeniem postępowania objętego skargą o wznowienie postępowania. W sytuacji, gdy środek dowodowy powstał już po prawomocnym zakończeniu postępowania, nie można przyjąć, że nie mógł zostać wykryty, gdyż w czasie trwania postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem w ogóle nie istniał.
Konsekwencją uznania, że skarga pozwanego nie została oparta na ustawowej podstawie było jej odrzucenie - art. 410 § 1 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wykładnia art. 403 § 2 k.p.c. była przedmiotem licznych wypowiedzi doktryny i judykatury i jej kolejne, szczegółowe omawianie w tym miejscu jest zbędne. Wystarczy przypomnieć, że według dominującego stanowiska wykrycie okoliczności faktycznych lub dowodów w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. dotyczy jedynie faktów i środków dowodowych, które istniały już przed uprawomocnieniem się zaskarżonego orzeczenia. Innymi słowy środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowi ustawowej podstawy wznowienia postępowania przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c. (por. uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 21 lutego 1969 r., III PZP 63/68, OSNCP 1969, nr 12, poz. 208).
Wbrew temu, co podnosi pozwany w swoim zażaleniu kwestia ta nie jest sporna ani w doktrynie, ani w orzecznictwie i nie ma żadnych powodów aby przyjmować wykładnię art. 403 § 2 k.p.c. zaproponowaną przez skarżącego.
W badanej sprawie Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił i przyjął, że powołana w skardze pozwanego prywatna opinia sporządzona przez biegłą A. L. powstała już po uprawomocnieniu się zaskarżonego wyroku, a zatem nie mogła stanowić środka dowodowego w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Kwestię tę Sąd drugiej instancji szczegółowo omówił i wyczerpująco uzasadnił w swoim orzeczeniu. Skoro skarga pozwanego nie została oparta na ustawowej podstawie, to Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 410 § 1 k.p.c. i skargę odrzucił.
Wobec powyższego Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego, jako bezzasadne na podstawie art. 398
14
k.p.c. w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c.
jw
r.g.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI