III CZ 45/12

Sygn. akt III CZ 45/12 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 8 sierpnia 2012 r. 
 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) 
SSN Maria Szulc 
SSA Andrzej Niedużak (sprawozdawca) 
 
 
 
w sprawie z wniosku M. M. 
przy uczestnictwie Gminy L., i innych o ustanowienie drogi koniecznej, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 8 sierpnia 2012 r., 
zażalenia uczestnika Gminy L. na postanowienie Sądu Okręgowego  
z dnia 29 grudnia 2011 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
Uzasadnienie 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił skargę Gminy L. o 
wznowienie postępowania w sprawie o ustanowienie drogi koniecznej, zakończonej 
postanowieniem tego Sądu z dnia 28 października 2010 r. Zdaniem Sądu 
Okręgowego skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. 
W złożonym zażaleniu skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego 
postanowienia przytaczając okoliczności uzasadniające jej zdaniem wznowienie 
postępowania.  

 
 
2 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie   z   art.   410   k.p.c.   sąd   na  posiedzeniu niejawnym bada skargę 
o wznowienie postępowania w zakresie zachowania terminu do jej wniesienia, 
dopuszczalności i oparcia na ustawowej podstawie. W postanowieniu z dnia 26 
września 2007 r. (IV CZ 48/07 – niepubl.) Sąd Najwyższy wskazał, że badanie to 
nie może ograniczać się jedynie do oceny twierdzeń zawartych w skardze i jej 
uzasadnieniu, lecz powinno także uwzględniać powołane w niej dowody załączone 
do skargi. Jeżeli zachodzą wątpliwości czy skarżący dochował przepisanego 
terminu lub wątpliwości co do dopuszczalności skargi i oparcia skargi na 
ustawowych podstawach, sąd zgodnie z art. 410 § 2 k.p.c., powinien te wątpliwości 
wyjaśnić wzywając skarżącego,   aby   wskazane   w   skardze   okoliczności   
uprawdopodobnił. Jeśli w wyniku tych czynności, podjęte przez sąd wątpliwości nie 
zostaną 
usunięte, 
skargę 
o 
wznowienie 
postępowania 
należy 
odrzucić. 
Jeżeli skargę oparto na podstawach restytucyjnych określonych w art. 403 § 2 
k.p.c., sąd bada, czy istotnie przytoczone fakty i dowody zostały przez stronę 
wykryte w czasie, gdy nie było już możliwe   powołanie   ich   w   sprawie   
prawomocnie zakończonej oraz czy fakty te i dowody istotnie mogły mieć wpływ na 
wynik sprawy. Nie chodzi o ocenę, że skarżący udowodnił rzeczywisty wpływ 
nowych faktów i dowodów na wynik sprawy, ale o ocenę, że uprawdopodobnił tę 
przesłankę (por. też postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 2011 r., 
V CZ 50/11 – niepubl., z dnia 18 stycznia 2012 r., II CZ 146/11 – niepubl.). 
W judykaturze Sądu Najwyższego wielokrotnie wyrażany był pogląd, że dla 
przyjęcia, iż skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, nie  wystarcza   
samo  sformułowanie  przez  skarżącego zarzutów w  sposób  odpowiadający 
ustawowo określonym podstawom wznowienia. Jeżeli z uzasadnienia skargi 
wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi, skarga podlega odrzuceniu (por. 
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 2009 r., II PO 11/08 - niepubl., 
z dnia 2 grudnia 2011 r., III UZ 28/11 – niepubl.). Restytucyjna podstawa 
wznowienia postępowania z art. 403 § 2 in fine k.p.c. jest spełniona, gdy 
przytoczone okoliczności faktyczne i dowody są nowe, to znaczy takie, z których 
strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prawomocnie zakończonym. 
„Wykrycie”, o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c., odnosi się do okoliczności  

 
 
3 
i dowodów  w  poprzednim   postępowaniu  w  ogóle nie ujawnionych i wówczas 
nieujawnialnych, bo stronie nieznanych. Nie dotyczy to takich okoliczności, które 
strona mogła powołać w prawomocnie zakończonym postępowaniu, mając ku temu 
obiektywnie 
istniejącą 
możliwość. 
Środek 
dowodowy, 
który 
powstał 
po 
uprawomocnieniu się wyroku (postanowienia), nie stanowi podstawy wznowienia 
przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 
25 maja 2011 r., II CZ 20/11 – niepubl., z dnia 3 lutego 2012 r., I CZ 132/11 – 
niepubl., z dnia 22 lipca 2008 r., II UZ 31/08 – niepubl.).  
Analiza uzasadnienia skargi złożonej przez Gminę L. prowadzi do wniosków 
zbieżnych 
z 
tymi, 
jakie 
Sąd 
Okręgowy 
zaprezentował 
w 
uzasadnieniu 
zaskarżonego postanowienia. Nie mieszczą się bowiem w dyspozycji art. 403 § 2 in 
fine k.p.c. takie okoliczności i środki dowodowe, które były objęte wnioskami 
dowodowymi zgłaszanymi w toku postępowania prawomocnie zakończonego, które 
to wnioski przez sądy rozpoznające sprawę zostały oddalone. Podobnie podjęcie 
przez Gminę wiedzy o konieczności uzyskania decyzji administracyjnej obejmującej 
pozwolenie na wykonanie robót budowlanych, nie stanowi wykrycia okoliczności 
faktycznej ani środka dowodowego. Odnośnie do przejęcia przez Gminę odcinka 
drogi   pozostającej   wcześniej  w  zarządzie   Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych 
i Autostrad, to skarżąca wprost, także w zażaleniu przyznaje, iż dysponowała 
wiedzą w tym przedmiocie już w toku postępowania przed sądami meriti. 
Fakt, że definitywne zakończenie procedur z tym związanych nastąpiło później, nie 
ma znaczenia dla stanu wiedzy i świadomości Gminy. 
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 
3941 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.