Orzeczenie · 2025-06-30

III CZ 44/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-06-30
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
sąd najwyższyzażaleniesąd okręgowysąd rejonowynierozpoznanie istoty sprawypostępowanie apelacyjnedowodyprawo bankowe

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego S.G. na wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Tychach oddalający powództwo Banku (...) S.A. o zapłatę i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając nierozpoznanie istoty sprawy. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że Bank nie wykazał skutecznego wypowiedzenia umowy pożyczki zgodnie z art. 75c Prawa Bankowego. Sąd Okręgowy, dołączając do apelacji nowy dowód (wyciąg z księgi nadawczej), uznał, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, wskazując, że kognicja sądu kasacyjnego jest wąska i ogranicza się do kontroli procesowych podstaw orzeczenia kasatoryjnego. Stwierdził, że Sąd Okręgowy błędnie zastosował art. 386 § 4 k.p.c., ponieważ Sąd Rejonowy rozpoznał sprawę co do istoty, a wszelkie braki dowodowe lub błędna ocena materiału powinny zostać naprawione w postępowaniu apelacyjnym, które ma charakter merytoryczny. Sąd Najwyższy podkreślił, że potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego nie stanowi podstawy do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę co do istoty.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia nierozpoznania istoty sprawy oraz zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z uchyleniem wyroku przez sąd drugiej instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował przepis o nierozpoznaniu istoty sprawy, uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd drugiej instancji błędnie zastosował przepis o nierozpoznaniu istoty sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Rejonowy rozpoznał sprawę co do istoty, a ewentualne braki dowodowe lub błędna ocena materiału powinny zostać naprawione w postępowaniu apelacyjnym, które ma charakter merytoryczny.

Jaki jest zakres kognicji Sądu Najwyższego rozpoznającego zażalenie na wyrok sądu drugiej instancji uchylający wyrok sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kognicja Sądu Najwyższego jest wąska i ogranicza się do ustalenia, czy istniały procesowe podstawy do wydania wyroku kasatoryjnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy weryfikuje jedynie, czy doszło do nierozpoznania istoty sprawy, nieważności postępowania lub konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Nie bada materialnoprawnej podstawy zaskarżonego orzeczenia ani prawidłowości stanowiska prawnego sądu odwoławczego co do meritum.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku
Strona wygrywająca
S.G.

Strony

NazwaTypRola
S.G.osoba_fizycznapozwany
Bank (…) spółki akcyjnej w W.spółkapowód

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Nierozpoznanie istoty sprawy jako podstawa uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy podkreślił wąskie rozumienie tego pojęcia.

p.b. art. 75c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo Bankowe

Procedura wypowiedzenia umowy pożyczki przez bank.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania jako podstawa uchylenia wyroku.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

Postępowanie apelacyjne jako merytoryczne i kontynuacja postępowania pierwszoinstancyjnego.

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pozostawienie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 398 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania Sądu Najwyższego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy błędnie zastosował art. 386 § 4 k.p.c., ponieważ Sąd Rejonowy rozpoznał sprawę co do istoty. • Postępowanie apelacyjne ma charakter merytoryczny i powinno naprawić ewentualne braki postępowania pierwszoinstancyjnego, a nie skutkować uchyleniem wyroku. • Kognicja Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym jest wąska i ogranicza się do kontroli procesowych podstaw orzeczenia kasatoryjnego.

Godne uwagi sformułowania

kognicja Sądu Najwyższego, jako sądu rozpoznającego zażalenie [...] jest wąska, ograniczając się wyłącznie do ustalenia, czy istniały procesowe podstawy do wydania wyroku kasatoryjnego • Pojęcie nierozpoznania istoty sprawy interpretowane jest jako wadliwość rozstrzygnięcia, polegająca na wydaniu przez sąd pierwszej instancji orzeczenia, które nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, bądź na zaniechaniu zbadania przez ten Sąd materialnej podstawy żądania albo oceny merytorycznych zarzutów strony przy bezpodstawnym przyjęciu, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie • Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych i zagadnień materialnoprawnych, które pojawiły się w sprawie, nie jest równoznacznie z nierozpoznaniem jej istoty w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. • W tej sytuacji to w postępowaniu apelacyjnym, które ma charakter merytoryczny – winny zostać zbadane kwestie, które nie zostały zdaniem Sądu Okręgowego w sposób wystarczający rozważone przez Sąd Rejonowy, a Sąd ten jest zobowiązany naprawić dostrzeżone wadliwości i należycie zastosować prawo materialne

Skład orzekający

Monika Koba

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nierozpoznania istoty sprawy oraz zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z uchyleniem wyroku przez sąd drugiej instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie SN wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące granic kognicji sądu kasacyjnego i prawidłowego stosowania instytucji nierozpoznania istoty sprawy, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.

Sąd Najwyższy: Kiedy sąd drugiej instancji nie może uchylić wyroku? Kluczowa interpretacja nierozpoznania istoty sprawy.

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst