IV CZ 102/08

Sąd Najwyższy2008-12-11
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
przywrócenie terminuapelacjapełnomocnikstan zdrowiachorobaSąd Najwyższypostępowanie apelacyjnek.p.c.

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej, potwierdzając prawidłowość odrzucenia apelacji jako spóźnionej z powodu braku podstaw do przywrócenia terminu z uwagi na stan zdrowia pełnomocnika.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanej B. I. od wyroku Sądu Okręgowego, uznając za bezpodstawne przywrócenie terminu do jej wniesienia. Pełnomocnik pozwanej wniósł apelację po terminie, powołując się na problemy zdrowotne (udar, zawał serca, zaburzenia orientacji), które miały uniemożliwić mu sporządzenie pisma. Sąd Apelacyjny, opierając się na orzecznictwie SN, stwierdził, że ogólnie zły stan zdrowia nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu, jeśli nie uniemożliwia podjęcia działania nawet przy pomocy innych osób. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej, podzielając stanowisko Sądu Apelacyjnego.

Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanej B. I. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, który odrzucił jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 2 kwietnia 2008 r. Sąd Apelacyjny uznał za bezpodstawne przywrócenie terminu do wniesienia apelacji, która została złożona po terminie. Pełnomocnik pozwanej, reprezentowany przez adwokata, złożył wniosek o przywrócenie terminu, dołączając zaświadczenie lekarskie wskazujące na udar mózgu, zawał serca i zaburzenia orientacji, a także historię choroby z dolegliwościami takimi jak bóle i zawroty głowy oraz problemy z pamięcią. Sąd Apelacyjny, powołując się na utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego, podkreślił, że brak winy w uchybieniu terminu występuje tylko wtedy, gdy choroba strony lub pełnomocnika uniemożliwia podjęcie działania osobiście lub przy pomocy innych osób. Stwierdzono, że ogólnie zły stan zdrowia nie jest wystarczającą podstawą do przywrócenia terminu. Sąd Apelacyjny wskazał, że pełnomocnik przeszedł udar kilka miesięcy przed otwarciem terminu, a w okresie biegu terminu nie wystąpiło schorzenie uniemożliwiające mu kontakt z innymi osobami, a lekarz nie stwierdził niezdolności do pracy. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał stanowisko Sądu Apelacyjnego za prawidłowe i oparte na wyczerpującej analizie okoliczności faktycznych i prawnych. Podkreślono, że nie wykazano, aby pełnomocnik był niezdolny do pracy w terminie, a ogólnie niezadowalający stan zdrowia nie stanowi podstawy do uznania braku winy. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli stan zdrowia nie uniemożliwia podjęcia działania nawet przy pomocy osób trzecich.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy potwierdził stanowisko Sądu Apelacyjnego, że ogólnie zły stan zdrowia pełnomocnika, który nie uniemożliwia mu podjęcia czynności procesowej osobiście lub przy pomocy innych osób, nie uzasadnia przywrócenia terminu. W tej sprawie nie wykazano, aby pełnomocnik był niezdolny do pracy w terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

B. I.

Strony

NazwaTypRola
Z. I.innepowód
B. I.innepozwana

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 168 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Definiuje przesłanki przywrócenia terminu procesowego, wskazując na brak winy strony lub jej pełnomocnika.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § 1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje postępowanie w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje postępowanie w przedmiocie kasacji, ale w kontekście tego przepisu SN rozpoznał zażalenie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stan zdrowia pełnomocnika nie uniemożliwiał mu podjęcia czynności procesowej osobiście ani przy pomocy innych osób. Ogólnie zły stan zdrowia pełnomocnika nie stanowi podstawy do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Pełnomocnik miał możliwość skorzystania z zastępstwa procesowego (substytucyjnego).

Odrzucone argumenty

Choroba pełnomocnika (udar, zawał, zaburzenia orientacji) uniemożliwiła mu sporządzenie apelacji. Dane z dokumentów lekarskich świadczą o okolicznościach rzutujących na zdolność adwokata do sporządzenia apelacji.

Godne uwagi sformułowania

brak winy w rozumieniu art. 168 § 1 k.p.c. występuje tylko w razie choroby strony lub pełnomocnika, która uniemożliwia podjęcie działania nie tylko osobiście, ale i skorzystanie z pomocy innych osób ogólnie zły stan zdrowia nie stanowi podstawy przywrócenia uchybionego terminu Zdecydowawszy się na wykonywanie pracy adwokat musi przestrzegać standardów staranności związanych z reprezentowaniem stron w postępowaniu sądowym.

Skład orzekający

Mirosława Wysocka

przewodniczący-sprawozdawca

Barbara Myszka

członek

Dariusz Zawistowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przywrócenia terminu procesowego w przypadku choroby pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji art. 168 k.p.c. w kontekście stanu zdrowia pełnomocnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady dotyczące odpowiedzialności pełnomocnika procesowego i jego obowiązku dbałości o terminy, nawet w obliczu problemów zdrowotnych.

Choroba pełnomocnika nie zawsze usprawiedliwia uchybienie terminowi procesowemu.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CZ 102/08 POSTANOWIENIE Dnia 11 grudnia 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Barbara Myszka SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z powództwa Z. I. przeciwko B. I. o pozbawienie wykonalności tytułów wykonawczych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 grudnia 2008 r., zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 17 września 2008 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 17 września 2008 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanej B. I. od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 2 kwietnia 2008 r. Badając dopuszczalność apelacji Sąd Apelacyjny za bezpodstawne uznał przywrócenie terminu do jej wniesienia przez Sąd Okręgowy. Apelacja została wniesiona w dniu 21 maja 2008 r., podczas gdy odpis zaskarżonego nią orzeczenia został doręczony pełnomocnikowi pozwanej w dniu 15 kwietnia 2008 r. Na uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu zostało złożone zaświadczenie lekarskie z dnia 21 maja 2008 r., z którego wynika że reprezentujący pozwaną adwokat przebył udar mózgu i zawał serca oraz że występuje u niego niedokrwienie części mózgowia powodujące zaburzenia poczucia orientacji, a także historia choroby, z której wynika, że w dniu 17 kwietnia 2008 r. adwokat ten zgłosił się do lekarza z dolegliwościami w postaci bólów i zawrotów głowy 2 oraz podał, że „często zapomina”, a w dniu 21 maja 2008 r. skarżył się na trudności z zapamiętywaniem. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, Sąd Apelacyjny stwierdził, że brak winy w rozumieniu art. 168 § 1 k.p.c. występuje tylko w razie choroby strony lub pełnomocnika, która uniemożliwia podjęcie działania nie tylko osobiście, ale i skorzystanie z pomocy innych osób oraz że ogólnie zły stan zdrowia nie stanowi podstawy przywrócenia uchybionego terminu. Sąd Apelacyjny wskazał, że pełnomocnik powódki przeszedł udar mózgu kilka miesięcy przed otwarciem terminu do wniesienia apelacji, a w okresie, gdy biegł ten termin nie wystąpiło żadne schorzenie uniemożliwiające mu poruszanie się lub kontaktowanie z innymi osobami; podczas wizyty lekarskiej w dniu 17 kwietnia 2008 r. lekarz nie stwierdził jego niezdolności do pracy. Zdecydowawszy się na wykonywanie pracy adwokat musi przestrzegać standardów staranności związanych z reprezentowaniem stron w postępowaniu sądowym. Z tych względów, nie dopatrzywszy się podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia apelacji, Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanej jako spóźnioną. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie, kwestionując ocenę Sądu co do zawinienia pełnomocnika procesowego w uchybieniu terminu oraz twierdząc, że dane wynikające ze złożonych dokumentów lekarskich świadczą o istnieniu okoliczności, które „rzutowały na zdolność tego adwokata do sporządzenia apelacji, choćby przy pomocy innej osoby”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Brak jest podstaw do podważenia stanowiska Sądu Apelacyjnego, które zostało oparte na wyczerpującej analizie okoliczności faktycznych i prawidłowej ich ocenie prawnej. Stanowisko to jest zgodne z utrwalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem (por. m.in. postanowienia z dnia 27 października 2005 r., III CZ 79/05 i z dnia 11 stycznia 2007 r., II CZ 116/06, niepubl.), że choroba strony lub jej pełnomocnika, która nie uniemożliwia podjęcia działania choćby przy pomocy osób trzecich, nie uzasadnia przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. W niniejszej sprawie zresztą w ogóle nie zostało wykazane, aby w terminie otwartym do wniesienia apelacji pełnomocnik pozwanej był niezdolny do pracy, a ogólnie niezadowalający stan zdrowia pełnomocnika nie stanowi podstawy do uznania, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Pełnomocnik pozwanej korzystał w tej sprawie z zastępstwa 3 substytucyjnego, i miał możliwość podjęcia właściwego działania przy pomocy innego adwokata. Wobec tego, że żalący się nie przytoczył argumentów mogących świadczyć o wadliwości oceny Sądu Apelacyjnego, według którego stan zdrowia pełnomocnika pozwanej nie uniemożliwiał mu dokonania czynności w terminie, stanowisko tego Sądu o braku podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia apelacji trzeba uznać za zasadne, co w konsekwencji oznacza, że postanowienie o odrzuceniu wniesionej po upływie terminu apelacji było prawidłowe. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. zażalenie oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI