III CZ 42/12

Sąd Najwyższy2012-07-18
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
przywrócenie terminuapelacjapełnomocnikbrak winytermin procesowySąd Najwyższyzażaleniekoszty postępowania

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji, uznając, że niedyspozycja pełnomocnika nie usprawiedliwiała przywrócenia terminu do jej wniesienia.

Powód wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, który odrzucił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny uznał, że okoliczności podane przez pełnomocnika powoda (nagła niedyspozycja zdrowotna) nie usprawiedliwiały przywrócenia terminu do wniesienia apelacji, a dodatkowo opłata od apelacji została wniesiona z jednodniowym opóźnieniem. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podzielając stanowisko Sądu Apelacyjnego co do braku winy w niedochowaniu terminu przez profesjonalnego pełnomocnika.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego, który odrzucił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny ustalił, że wyrok Sądu pierwszej instancji został doręczony powodowi 17 maja 2011 r., a apelacja wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu została wniesiona 7 czerwca 2011 r. Powód powołał się na nagłe pogorszenie stanu zdrowia swojego pełnomocnika, który musiał skorzystać z pomocy medycznej. Sąd Okręgowy przywrócił powodowi termin do wniesienia apelacji, jednak Sąd Apelacyjny uznał te okoliczności za niewystarczające do przywrócenia terminu. Dodatkowo, Sąd Apelacyjny stwierdził, że opłata od apelacji wpłynęła na rachunek Sądu Okręgowego z jednodniowym opóźnieniem. W konsekwencji, apelacja została odrzucona jako spóźniona. Sąd Najwyższy, analizując zarzuty zażalenia, podzielił ocenę Sądu Apelacyjnego co do braku winy w niedochowaniu terminu przez profesjonalnego pełnomocnika. Podkreślono, że zawodowy pełnomocnik musi uwzględniać możliwość wystąpienia czasowych przeszkód, w tym krótkotrwałych niedyspozycji zdrowotnych, i zaplanować czynności procesowe z odpowiednim wyprzedzeniem. Sąd Najwyższy uznał, że niedyspozycja pełnomocnika ustąpiła na tyle, że mógł on dokończyć sporządzenie apelacji i wnieść ją w terminie. W związku z tym, zażalenie zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli pełnomocnik zawodowy nie dochował należytej staranności przy planowaniu czynności procesowej i nie uwzględnił możliwości wystąpienia czasowych przeszkód.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zawodowy pełnomocnik musi uwzględniać możliwość wystąpienia czasowych przeszkód, w tym krótkotrwałych niedyspozycji zdrowotnych, i zaplanować czynności procesowe z odpowiednim wyprzedzeniem. Niedyspozycja pełnomocnika, która ustąpiła na kilka godzin przed upływem terminu, nie była wystarczającą przeszkodą do przywrócenia terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

interwenient uboczny

Strony

NazwaTypRola
J. D.osoba_fizycznapowód
J. sp. z o.o.spółkapozwany
Z. W.inneinterwenient uboczny

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 168 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej czynności procesowej może nastąpić wówczas, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swojej winy. Brak winy zachodzi, gdy dokonaniu czynności w terminie przeszkodziła okoliczność, której nie można było przezwyciężyć przy zachowaniu zwykłej staranności.

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Apelacja wniesiona po terminie podlega odrzuceniu.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddala zażalenie, jeśli jest bezzasadne.

Pomocnicze

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odwoławczy bada zasadność postanowienia sądu pierwszej instancji o przywróceniu terminu.

k.p.c. art. 169 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Strona wnosząca o przywrócenie terminu powinna dopełnić czynności procesowej jednocześnie z wnioskiem.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje postępowanie zażaleniowe w sprawach rozpoznawanych przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Szczegółowe zasady dotyczące kosztów postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzyganie o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzyganie o kosztach w postępowaniu kasacyjnym.

Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm. § § 10 ust. 1 pkt 21 w zw. z § 12 ust. 2 pkt 2 i § 2 ust. 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedyspozycja zdrowotna pełnomocnika nie usprawiedliwia przywrócenia terminu do wniesienia apelacji, gdy zawodowy pełnomocnik nie dochował należytej staranności. Opłata od apelacji została uiszczona w terminie, jednak nie miało to wpływu na zasadność odrzucenia apelacji z powodu braku podstaw do przywrócenia terminu.

Odrzucone argumenty

Okoliczności zdrowotne pełnomocnika usprawiedliwiały przywrócenie terminu do wniesienia apelacji. Naruszenie art. 169 § 3 k.p.c. poprzez błędne uznanie, że opłata od apelacji została uiszczona po terminie.

Godne uwagi sformułowania

Profesjonalny pełnomocnik, planując wniesienie apelacji, czy dokonanie innej czynności procesowej, musi bowiem uwzględnić, kierując się zwykłym doświadczeniem życiowym, że w okresie biegu terminu mogą nastąpić czasowe przeszkody... Niezachowanie terminu do wniesienia apelacji nastąpiło z przyczyn zawinionych przez pełnomocnika powoda.

Skład orzekający

Jacek Gudowski

przewodniczący

Dariusz Dończyk

sprawozdawca

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"brak winy\" w kontekście przywrócenia terminu procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niedyspozycji zdrowotnej pełnomocnika i wymaga oceny indywidualnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z przywracaniem terminów procesowych przez profesjonalnych pełnomocników, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy choroba pełnomocnika zawsze usprawiedliwia spóźnienie z apelacją? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 42/12 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 18 lipca 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) 
SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) 
SSN Krzysztof Pietrzykowski 
 
w sprawie z powództwa J. D. 
przeciwko J. sp. z o.o.  
przy udziale interwenienta ubocznego po stronie pozwanej Z. W. 
o uchylenie uchwał wspólników, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 18 lipca 2012 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 4 października 2011 r.,  
 
 
1) oddala zażalenie; 
2) zasądza od powoda na rzecz interwenienta ubocznego 
kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów 
postępowania zażaleniowego. 
 
 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
 
Postanowieniem z 4 października 2011 r., Sąd Apelacyjny odrzucił apelację 
powoda wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Gospodarczego w K. z 6 
kwietnia 2011 r. (pkt 1 postanowienia) oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania 
apelacyjnego (pkt 2 i 3 postanowienia). 
Sąd Apelacyjny ustalił, że wyrok Sądu pierwszej instancji z uzasadnieniem 
został doręczony powodowi 17 maja 2011 r. Powód wniósł apelację wraz 
z  wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia 7 czerwca 2011 r., 
podnosząc, że z uwagi na nagłe pogorszenie stanu zdrowia jego pełnomocnik 
zmuszony był skorzystać z pomocy lekarskiej w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym 
Szpitala Powiatowego w L., gdzie pozostał na obserwacji w godzinach od 10.31 do 
14.30. Zły stan psychofizyczny pełnomocnika uniemożliwił mu normalne 
funkcjonowanie i wykonywanie pracy zawodowej w tym dniu. Doznane przez niego 
dolegliwości zdrowotne wymagały pozostawania pod szczególną kontrolą, bowiem 
od kilku lat cierpi na powtarzające się dolegliwości nerek oraz wątroby, co wiąże się 
z koniecznością przestrzegania diety. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2011 r., 
Sąd Okręgowy – Sąd Gospodarczy przywrócił powodowi termin do wniesienia 
apelacji. Sąd Apelacyjny, badając w ramach art. 380 k.p.c. zachowanie terminu do 
wniesienia apelacji, uznał, że powołane przez pełnomocnika powoda okoliczności 
nie uzasadniały przywrócenia powodowi terminu do wniesienia apelacji. Ponadto 
sam wniosek o przywrócenie terminu wraz z apelacją pełnomocnik powoda złożył w 
urzędzie pocztowym w dniu 7 czerwca 2011 r., natomiast opłata od apelacji 
wpłynęła na rachunek Sądu Okręgowego w K. w dniu 8 czerwca 2011 r., zatem z 
jednodniowym opóźnieniem. Z tych względów apelacja jako spóźniona została 
odrzucona na podstawie art. 373 k.p.c. 
Od postanowienia Sądu Apelacyjnego zażalenie wniósł powód, zarzucając 
naruszenie: 
- art. 380 w zw. z art. 168 § 1 k.p.c. poprzez uznanie, iż wskazane we 
wniosku o przywrócenie terminu do złożenia apelacji okoliczności nie 
usprawiedliwiały przywrócenia terminu do wniesienia apelacji wobec czego 
apelację należało odrzucić;  

 
3 
- art. 169 § 3 k.p.c. poprzez uznanie, iż strona wraz z wnioskiem 
o przywrócenie terminu nie dokonała czynności procesowej, co skutkowało 
odrzuceniem apelacji powoda. 
Powód wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 168 § 1 k.p.c., przywrócenie terminu do dokonania spóźnionej 
czynności procesowej może nastąpić wówczas, jeżeli strona nie dokonała 
w terminie czynności procesowej bez swojej winy. Brak winy w dokonaniu 
czynności procesowej w terminie będzie zachodził wówczas, gdy jej dokonaniu 
w terminie przeszkodziła okoliczność, której, w danych okolicznościach, nie można 
było przezwyciężyć przy zachowaniu zwykłej staranności wymaganej od strony 
należycie dbającej o swoje sprawy bądź jej pełnomocnika przy dokonywaniu tego 
rodzaju czynności (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 stycznia 
1972 r., III CRN 448/71, OSP 1972, nr 7, poz. 14, z dnia 10 stycznia 2007 r., I CZ 
108/06, Lex nr 258547). Obiektywna niezgodność zachowania z obowiązkiem 
starannego działania połączona z negatywną oceną takiego postępowania, 
oznacza zawinienie w uchybieniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego 
z dnia 5 października 2011 r., IV CZ 64/11, nie publ.). Wina może przybrać postać 
chociażby niedbalstwa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 
1974 r., II CZ 149/74, OSPiKA 1975, nr 12, poz. 30).  
Uwzględniając wskazany wyżej miernik staranności dokonywania czynności 
procesowych, należy podzielić ocenę Sądu Apelacyjnego, że pełnomocnik powoda 
nie dochował staranności wymaganej od profesjonalnych pełnomocników przy 
sporządzaniu i wnoszeniu apelacji. Nie może bowiem usprawiedliwiać zaniechania 
wniesienia 
apelacji w 
terminie 
przez 
zawodowego 
pełnomocnika 
strony 
okoliczność, że w ostatnim dniu terminu do dokonania tej czynności procesowej 
pełnomocnik powoda musiał korzystać przez klika godzin z pomocy medycznej. 
Profesjonalny pełnomocnik, planując wniesienie apelacji, czy dokonanie innej 
czynności 
procesowej, 
musi 
bowiem 
uwzględnić, 
kierując 
się 
zwykłym 
doświadczeniem życiowym, że w okresie biegu terminu mogą nastąpić czasowe 
przeszkody - związane chociażby z wykonywaniem zastępstwa procesowego na 

 
4 
rzecz innych stron albo wynikające ze zwykłych zdarzeń życiowych, w tym także 
z krótkich niedyspozycji zdrowotnych – utrudniające mu sporządzenie i wniesienie 
apelacji w ostatnim dniu terminu. Konieczność uwzględnienia tych przeszkód 
obciążała pełnomocnika powoda tym bardziej w sytuacji, gdy cierpiał on na 
określone i powtarzające się, krótkotrwałe niedyspozycje zdrowotne, nie mógł więc 
wykluczyć pojawienia się tego rodzaju przeszkody w okresie biegu terminu do 
wniesienia apelacji. Ponadto, jak wynika z ustaleń faktycznych Sądu Apelacyjnego, 
przeszkoda w postaci niedyspozycji żołądkowo-jelitowych pełnomocnika powoda, 
która spowodowała kilkugodzinny pobyt pełnomocnika powoda w szpitalu, ustała na 
kilka godzin przed upływem terminu do wniesienia apelacji. Nie było więc 
obiektywnych przeszkód, aby w tym czasie pełnomocnik mógł dokończyć 
sporządzenia apelacji i wnieść ją do sądu. Prowadzi to wniosku, że niezachowanie 
terminu do wniesienia apelacji nastąpiło z przyczyn zawinionych przez 
pełnomocnika powoda. Zarzut naruszenia art. 380 w zw. z art. 168 § 1 k.p.c. był 
więc bezzasadny. Dodać przy tym należy, iż kontrola przez Sąd odwoławczy 
zasadności postanowienia Sądu pierwszej instancji o przywróceniu terminu do 
wniesienia apelacji nastąpiła na podstawie art. 373 k.p.c., a nie na podstawie  
wskazanego w zażaleniu art. 380 k.p.c.   
Z tego względu, że podane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności 
nie usprawiedliwiały przywrócenia powodowi terminu do wniesienia apelacji bez 
znaczenia dla rozstrzygnięcia o zasadności zażalenia pozostaje zarzut naruszenia 
art. 169 § 3 k.p.c. na skutek błędnego przyjęcia przez Sąd Apelacyjny, że opłata od 
apelacji została uiszczona po terminie. Powód uiścił opłatę przelewem bankowym 
(dowód: kopia przelewu z rachunku bankowego – k. 364). W takim przypadku za 
dzień uiszczenia opłaty sadowej uznaje się dzień przyjęcia polecenia przelewu 
przez bank, w którym zlecający ma swój rachunek, jeżeli przelew w dniu jego 
przyjęcia lub w terminie do uiszczenia opłaty miał pokrycie na rachunku 
zleceniodawcy. Okoliczność, kiedy bank wykonał polecenie przelewu nie ma w tym 
wypadku znaczenia (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1983 r., 
III PZP 47/83, OSNCP 1984, nr 7, poz. 110, postanowienia Sądu Najwyższego: 
z dnia 27 stycznia 1969 r., I PZ 76/68, OSNCP 1969, nr 9, poz. 167 i z dnia 
22 kwietnia 2004 r., II CZ 38/04, OSNC 2005, nr 5, poz. 84, z dnia 26 września 

 
5 
2008 r., V CZ 54/08, OSNC-ZD 2009, nr 4, poz. 91, z dnia 2 lutego 2011 r., II CZ 
199/10, Lex nr 738551). Uwzględniając powyższe, opłata od apelacji została 
uiszczona przez powoda 7 czerwca 2011 r., a więc w tym samym dniu, w którym 
została wniesiona spóźniona apelacja wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do 
jej wniesienia. Uiszczenie przez powoda opłaty od apelacji w terminie 
przewidzianym do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania 
spóźnionej czynności procesowej, nie było jednak okolicznością, która – wobec 
braku podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu – podważała 
zasadność odrzucenia przez Sąd Apelacyjny spóźnionej apelacji. 
Z tych względów zażalenie jako bezzasadne podlegało oddaleniu na 
podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. O kosztach postępowania 
zażaleniowego orzeczono na podstawie 98 § 1 i 3, art. 99, art. 391 § 1, art. 39821 
w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. przy uwzględnieniu przepisów § 10 ust. 1 pkt 21 w zw. 
z § 12 ust. 2 pkt 2 i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 
września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia 
przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego 
ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). 
 
 
 
 
 
 
 
 
db

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI