III CZ 40/12

Sąd Najwyższy2012-07-18

SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy

koszty sądowezastępstwo procesowepełnomocnik z urzęduzażalenieSąd Najwyższyk.p.c.

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych na postanowienie o kosztach procesu, potwierdzając zasadę odpowiedzialności strony przegrywającej za koszty zastępstwa procesowego, nawet jeśli strona wygrywająca była reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu.

Pozwani wnieśli zażalenie na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących kosztów i rozporządzenia w sprawie opłat adwokackich. Podkreślili, że obie strony były zwolnione od kosztów sądowych, a powodowie mieli pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wyjaśniając, że strona przegrywająca jest zobowiązana do zwrotu niezbędnych kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, niezależnie od zwolnienia stron od kosztów sądowych czy reprezentacji z urzędu.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanych na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 16 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w punkcie drugim tego wyroku zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powodów kwotę 1 347 zł tytułem kosztów procesu w postępowaniu odwoławczym. Pozwani zarzucili naruszenie art. 98 § 2, art. 321 i art. 100 k.p.c. oraz przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie, wskazując na zwolnienie obu stron od kosztów sądowych i wyznaczenie pełnomocnika z urzędu dla powodów. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 98 § 1 i § 3 k.p.c., wyjaśnił, że strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi niezbędne koszty procesu, do których zalicza się wynagrodzenie adwokata (nie wyższe niż stawki ustawowe) i wydatki jednego adwokata. Sąd podkreślił, że zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego od pozwanych na rzecz powodów jest zasadne, a okoliczność zwolnienia stron od kosztów sądowych lub reprezentacji powodów przez pełnomocnika z urzędu nie ma wpływu na tę zasadę. Skarb Państwa obciążyłyby koszty jedynie w przypadku przegranej powodów. Sąd uznał również zarzuty naruszenia art. 98 § 2, art. 321 i art. 100 k.p.c. za bezprzedmiotowe. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism

Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, strona przegrywająca jest zobowiązana do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, niezależnie od zwolnienia stron od kosztów sądowych czy reprezentacji z urzędu strony wygrywającej.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 98 § 1 i § 3 k.p.c., strona przegrywająca jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi niezbędne koszty procesu, w tym koszty zastępstwa procesowego. Zwolnienie od kosztów sądowych lub reprezentacja z urzędu nie wpływa na obowiązek zwrotu tych kosztów przez stronę przegrywającą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

powodowie

Strony

Nazwa	Typ	Rola
M. K.	osoba_fizyczna	powód
P. K.	osoba_fizyczna	powód
R. W.	osoba_fizyczna	przedstawiciel ustawowy powodów
K. K.	osoba_fizyczna	pozwany
G. K.	osoba_fizyczna	pozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie niezbędne koszty procesu.

k.p.c. art. 98 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się wynagrodzenie adwokata (nie wyższe niż stawki ustawowe) i wydatki jednego adwokata.

Pomocnicze

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 13 § ust. 1 pkt 1 w związku z § 2 ust. 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Strona przegrywająca jest zobowiązana do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, nawet jeśli strona wygrywająca była reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu i obie strony były zwolnione od kosztów sądowych.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 98 § 2, art. 321 i art. 100 k.p.c. oraz przepisów rozporządzenia w sprawie opłat adwokackich w związku ze zwolnieniem stron od kosztów sądowych i reprezentacją z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

Do zasądzenia od pozwanych na rzecz powodów kosztów procesu nie ma istotnego znaczenia okoliczność, że obie strony były zwolnione od kosztów sądowych. Zasądzone przez Sąd Okręgowy w K. koszty procesu obejmują bowiem koszty zastępstwa procesowego. Bez znaczenia jest tu fakt, że powodowie byli zastępowani przez pełnomocnika z urzędu. Koszty takiego zastępstwa na zasadach ogólnych ponosi strona przegrywająca, czyli pozwani. Skarb Państwa byłby nimi obciążony wtedy, gdyby to powodowie przegrali sprawę.

Skład orzekający

Jacek Gudowski

przewodniczący

Dariusz Dończyk

członek

Krzysztof Pietrzykowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad dotyczących zasądzania kosztów zastępstwa procesowego w przypadku zwolnienia od kosztów sądowych i reprezentacji z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, ale potwierdza ogólne zasady.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważne, choć często niezrozumiałe dla stron, zasady dotyczące kosztów procesu, zwłaszcza w kontekście pełnomocnika z urzędu i zwolnienia od kosztów sądowych. Jest to kluczowe dla praktyki prawniczej.

“Kto płaci za pełnomocnika z urzędu, gdy wygrywasz sprawę?”

Dane finansowe

koszty procesu: 1347 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów

Drafting pism i dokumentów

Odpowiedzi na pytania prawne

Pogłębiona analiza z doktryny

Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

koszty sądowe zastępstwo procesowe pełnomocnik z urzędu zażalenie Sąd Najwyższy k.p.c.

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony

Sygn. akt III CZ 40/12

POSTANOWIENIE

Dnia 18 lipca 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jacek Gudowski (przewodniczący)
SSN Dariusz Dończyk
SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa małoletnich M. K. i P. K. reprezentowanych przez
przedstawiciela ustawowego matkę R. W.
przeciwko K. K. i G. K.
o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 18 lipca 2012 r.,
zażalenia pozwanych na postanowienie o kosztach zawarte
w wyroku Sądu Okręgowego w K.
z dnia 16 lutego 2012 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w K. w punkcie pierwszym wyroku z dnia 16 lutego 2012 r.
oddalił apelację pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w W., a w punkcie
drugim zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powodów kwotę 1 347 zł tytułem
kosztów procesu w postępowaniu odwoławczym.
Pozwani wnieśli zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach zamieszczone
w punkcie drugim wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie art. 98 § 2,
art. 321 i art. 100 k.p.c. oraz § 13 ust. 1 pkt 1 w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności
adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy
prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Podkreślili,
że zarówno powodowie, jak i pozwani byli zwolnieni od kosztów sądowych, a dla
powodów wyznaczono pełnomocnika z urzędu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest
zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie niezbędne koszty procesu, do których
zalicza się – w wypadku strony reprezentowanej przez adwokata – wynagrodzenie,
jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki
jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego
stawiennictwa strony (art. 98 § 3 k.p.c.). Do zasądzenia od pozwanych na rzecz
powodów kosztów procesu nie ma istotnego znaczenia okoliczność, że obie strony
były zwolnione od kosztów sądowych. Zasądzone przez Sąd Okręgowy w K. koszty
procesu obejmują bowiem koszty zastępstwa procesowego. Bez znaczenia jest tu
fakt, że powodowie byli zastępowani przez pełnomocnika z urzędu. Koszty takiego
zastępstwa na zasadach ogólnych ponosi strona przegrywająca, czyli pozwani.
Skarb Państwa byłby nimi obciążony wtedy, gdyby to powodowie przegrali sprawę.
Należy dodać, że podniesione w zażaleniu zarzuty naruszenia art. 98 § 2, art. 321 i
art. 100 k.p.c. są bezprzedmiotowe, gdyż przepisy te nie mają zastosowania w
niniejszej sprawie.
Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 39814
w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI