III CZ 40/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie o kosztach, uwzględniając trudną sytuację majątkową pozwanej i stosując art. 102 k.p.c.
Pozwana zaskarżyła postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, domagając się zastosowania art. 102 k.p.c. ze względu na swoją trudną sytuację majątkową. Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności wskazane przez pozwaną uzasadniają zastosowanie tego przepisu i zmienił zaskarżone postanowienie, nie obciążając jej kosztami postępowania apelacyjnego, a zasądzając od powoda zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację pozwanej S. T. od wyroku Sądu Rejonowego w K. i zasądził od pozwanej na rzecz powodowej Spółdzielni Mieszkaniowej koszty postępowania apelacyjnego w kwocie 600 zł. Pozwana zaskarżyła to rozstrzygnięcie o kosztach zażaleniem do Sądu Najwyższego, zarzucając naruszenie art. 102 w zw. z art. 391 k.p.c. Podnosiła, że z uwagi na trudną sytuację majątkową (utrzymywanie się z renty w kwocie 518,47 zł po potrąceniach) powinna zostać zwolniona z kosztów postępowania odwoławczego. Sąd Najwyższy, analizując przepis art. 102 k.p.c., który stanowi wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu, uznał, że pozwala on w szczególnie uzasadnionych wypadkach na zasądzenie od strony przegrywającej tylko części kosztów lub nieobciążanie jej w ogóle kosztami. Podstawę do jego zastosowania stanowią konkretne okoliczności sprawy, które czynią obciążenie strony przegrywającej kosztami niesłusznym lub niesprawiedliwym, w tym sytuacja życiowa i majątkowa stron, oceniana z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego. Sąd Najwyższy stwierdził, że wskazane przez pozwaną okoliczności uzasadniają zastosowanie art. 102 k.p.c. w niniejszej sprawie, w związku z czym zmienił zaskarżone postanowienie w pkt II w ten sposób, że nie obciążył pozwanej kosztami postępowania apelacyjnego, a zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powinien zastosować art. 102 k.p.c. w szczególnie uzasadnionych wypadkach, gdy obciążenie strony przegrywającej kosztami byłoby rażąco niezgodne z zasadami współżycia społecznego, biorąc pod uwagę jej sytuację życiową i majątkową.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 102 k.p.c. stanowi wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu i pozwala na odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami, jeśli jej sytuacja życiowa i majątkowa uzasadnia takie rozwiązanie z uwagi na zasady współżycia społecznego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia
Strona wygrywająca
S. T.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Spółdzielnia Mieszkaniowa „P.(...)” w K. | spółka | powód |
| S. T. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala na odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach, gdy obciążenie byłoby rażąco niezgodne z zasadami współżycia społecznego, uwzględniając sytuację życiową i majątkową strony.
Pomocnicze
k.p.c. art. 391
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Statutuje zasadę odpowiedzialności za wynik procesu.
k.p.c. art. 394 § 1 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39816 § § 1 zd. 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trudna sytuacja majątkowa pozwanej uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Ustanowiony w art. 102 k.p.c. wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu pozwala w szczególnie uzasadnionych wypadkach na zasądzenie od strony przegrywającej tylko części kosztów lub nieobciążanie jej w ogóle kosztami obciążenie strony przegrywającej kosztami procesu na rzecz przeciwnika byłoby niesłuszne, niesprawiedliwe obciążenie strony przegrywającej kosztami procesu przeciwnika byłoby rażąco niezgodne z zasadami współżycia
Skład orzekający
Iwona Koper
przewodniczący, sprawozdawca
Hubert Wrzeszcz
członek
Dariusz Zawistowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 102 k.p.c. w sprawach o zwrot kosztów postępowania, zwłaszcza w kontekście trudnej sytuacji majątkowej strony."
Ograniczenia: Stosowanie art. 102 k.p.c. jest wyjątkiem i wymaga indywidualnej oceny konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia praktyczne zastosowanie art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów sądowych, co jest istotne dla wielu stron postępowań sądowych.
“Czy trudna sytuacja finansowa zwalnia z kosztów sądowych? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 120 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CZ 40/10 POSTANOWIENIE Dnia 20 października 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej „P.(...)” w K. przeciwko S. T. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 października 2010 r., zażalenia pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt II Ca (…), zmienia pkt II zaskarżonego wyroku w ten sposób, że nie obciąża pozwanej kosztami postępowania apelacyjnego; zasądza od powodowej Spółdzielni Mieszkaniowej „P.(...)” w K. na rzecz pozwanej kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację pozwanej S. T. od wyroku Sądu Rejonowego w K. i zasądził od pozwanej na rzecz powodowej Spółdzielni Mieszkaniowej koszty postępowania apelacyjnego w kwocie 600 zł. 2 Przytoczone rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zaskarżyła zażaleniem pozwana zarzucając, że narusza ono art. 102 w zw. z art. 391 k.p.c. Wnosiła o uchylenie orzeczenia i jego zmianę przez nieobciążanie jej kosztami postępowania odwoławczego na rzecz strony powodowej i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. Skarżąca podnosiła, że z uwagi na pozostawanie przez nią w trudnej sytuacji majątkowej i osobistej zachodziły przesłanki do zastosowania przez sąd apelacyjny przy orzekaniu o kosztach postępowania, art. 102 k.p.c. Podała, że utrzymuje się z renty po zmarłym mężu w kwocie 847,68 zł, którą w związku z prowadzonemu egzekucjami otrzymuje w kwocie 518,47 zł. Okoliczności te były znane sądowi i stanowiły podstawę do zwolnienia jej od opłaty od apelacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Ustanowiony w art. 102 k.p.c. wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu, którą statuuje art. 98 § 1 k.p.c., pozwala w szczególnie uzasadnionych wypadkach na zasądzenie od strony przegrywającej tylko części kosztów lub nieobciążanie jej w ogóle kosztami. Podstawę do jego zastosowania stanowią konkretne okoliczności danej sprawy, przekonujące o tym, że w danym przypadku obciążenie strony przegrywającej kosztami procesu na rzecz przeciwnika byłoby niesłuszne, niesprawiedliwe. Stanowią je zarówno fakty związane z samym procesem jak i leżące poza nim, a dotyczące sytuacji życiowej, stanu majątkowego stron, które powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego. Przepis art. 102 k.p.c. powinien być zastosowany wówczas, gdy w okolicznościach danej sprawy obciążenie strony przegrywającej kosztami procesu przeciwnika byłoby rażąco niezgodne z zasadami współżycia. Zasadnie podnosi skarżąca, że sytuacja taka, ze względu na wskazane przez nią w zażaleniu okoliczności, sytuujące się pośród wymienionych przesłanek zastosowania art. 102 k.p.c., zachodzi w niniejszej sprawie. Z tych względów orzeczono jak w sentencji (art. 39816 § 1 zd. 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz art. 98 § 1, art. 391 § 1, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI