III CZ 4/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie D. S. na postanowienie Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 13 maja 2024 r., które odrzuciło skargę uczestniczki o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia z dnia 1 sierpnia 2023 r. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie skargi brakiem należytego zastępstwa procesowego, wskazując, że uczestniczka nie posiadała profesjonalnego pełnomocnika, co jest wymogiem w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zgodnie z art. 87¹ § 1 k.p.c. Uczestniczka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 87¹ § 2 k.p.c. i powołując się na to, że działała jako prokurator. Sąd Najwyższy przypomniał, że obowiązek zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego dotyczy również czynności przed sądem niższej instancji, a wyjątki od tej reguły (wymienione w art. 87¹ § 2 k.p.c.) dotyczą m.in. prokuratora, który jednak musi powołać się na swoją funkcję i wykazać jej zastosowanie. Ponieważ ze skargi nie wynikało, aby uczestniczka powołała się na zajmowane stanowisko prokuratora, Sąd Najwyższy uznał środek zaskarżenia za niedopuszczalny i nieusuwalny. W konsekwencji, na podstawie art. 398¹⁴ w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie rygorystycznego stosowania przepisów o zastępstwie procesowym przed Sądem Najwyższym oraz konieczności powoływania się na wyjątki od tej reguły.
Dotyczy specyficznej sytuacji skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i wymogów formalnych jej wniesienia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, w sytuacji gdy skarżący powołuje się na wyłączenie z obowiązku zastępstwa (np. jako prokurator), stanowi podstawę do odrzucenia skargi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak profesjonalnego pełnomocnika, gdy nie wykazano podstaw do zastosowania wyjątku, jest podstawą do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że obowiązek zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu przed SN jest regułą, a wyjątki muszą być wyraźnie powołane i udowodnione przez stronę.
Czy uczestniczka postępowania, działając jako prokurator, była zwolniona z obowiązku posiadania profesjonalnego pełnomocnika w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ uczestniczka nie powołała się na zajmowane stanowisko prokuratora w samej skardze.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że samo zajmowanie stanowiska prokuratora nie zwalnia z obowiązku profesjonalnego zastępstwa, jeśli strona nie powoła się na tę okoliczność i nie wykaże jej w postępowaniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. S. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| K. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Rzecznik Praw Dziecka | organ_państwowy | udział |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 87¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek zastępstwa stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, także w czynnościach przed sądem niższej instancji.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia zażalenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 87¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłączenia podmiotowe od obowiązku występowania przed Sądem Najwyższym przez zawodowego pełnomocnika, odnoszące się m.in. do prokuratora.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek profesjonalnego zastępstwa w postępowaniu przed SN. • Niedopuszczalność środka zaskarżenia wniesionego z naruszeniem art. 87¹ § 1 k.p.c. • Niepowołanie się przez uczestniczkę na wyłączenie z obowiązku zastępstwa jako prokurator.
Odrzucone argumenty
Zażalenie uczestniczki oparte na naruszeniu art. 87¹ § 2 k.p.c. i powołaniu się na rolę prokuratora.
Godne uwagi sformułowania
środek zaskarżenia wniesiony z naruszeniem art. 87¹ § 1 k.p.c., należy kwalifikować jako niedopuszczalny • uchybienie leżące u podstaw tej oceny ma charakter nieusuwalny
Skład orzekający
Ewa Stefańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego stosowania przepisów o zastępstwie procesowym przed Sądem Najwyższym oraz konieczności powoływania się na wyjątki od tej reguły."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i wymogów formalnych jej wniesienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z formalnymi wymogami wnoszenia skargi do Sądu Najwyższego, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera elementów zaskakujących czy szeroko interesujących.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.