III CZ 4/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które uchyliło orzeczenie sądu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie odniósł się do wniosku wnioskodawczyni o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym, który miał być zgłoszony ustnie na rozprawie. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zażalenie uczestnika postępowania było zasadne. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, zmiana powództwa lub zgłoszenie nowych żądań w postępowaniu nieprocesowym może nastąpić jedynie w formie pisemnej, z wyjątkiem spraw alimentacyjnych. Sąd Najwyższy podkreślił, że ustne zgłoszenie wniosku o ustalenie nierównych udziałów na rozprawie nie było skuteczne. Analiza protokołu posiedzenia wykazała, że wnioskodawczyni jedynie sygnalizowała krzywdę wynikającą z podziału "pół na pół", ale nie złożyła formalnego pisma modyfikującego dotychczasowe stanowisko. Ponadto, pierwotny wniosek o podział majątku wspólnego nie zawierał wyraźnego żądania ustalenia nierównych udziałów, a jedynie propozycję sposobu podziału. Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku udzielania pouczeń co do pisemnego zgłoszenia żądania, ponieważ wnioskodawczyni korzystała z pomocy profesjonalnego pełnomocnika z urzędu przez znaczną część postępowania. W związku z tym, brak orzeczenia o ustaleniu nierównych udziałów nie mógł być poczytany za nierozpoznanie istoty sprawy. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWymogi formalne dotyczące zgłaszania żądań w postępowaniu nieprocesowym, w szczególności w sprawach o podział majątku wspólnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku pisemnego zgłoszenia żądania przez stronę reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ustne zgłoszenie wniosku o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym na rozprawie, bez złożenia pisma procesowego, jest skuteczne w postępowaniu nieprocesowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustne zgłoszenie wniosku o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym na rozprawie, bez złożenia pisma procesowego, nie jest skuteczne w postępowaniu nieprocesowym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 193 § 2(1) k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., który stanowi, że zmiana powództwa (a także zgłoszenie żądań w postępowaniu nieprocesowym) może być dokonana jedynie w piśmie procesowym. Analiza protokołu posiedzenia nie wykazała skutecznego zgłoszenia takiego żądania.
Czy sąd pierwszej instancji dopuścił się nierozpoznania istoty sprawy, jeśli nie orzekł o żądaniu, które nie zostało skutecznie zgłoszone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie dopuścił się nierozpoznania istoty sprawy, jeśli żądanie nie zostało skutecznie zgłoszone.
Uzasadnienie
Skoro żądanie ustalenia nierównych udziałów nie zostało skutecznie zgłoszone, to brak orzeczenia w tym przedmiocie nie mógł być poczytany za nierozpoznanie istoty sprawy.
Czy sąd pierwszej instancji miał obowiązek udzielać pouczeń co do pisemnego zgłoszenia żądania, jeśli strona korzystała z pomocy profesjonalnego pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku udzielania pouczeń co do pisemnego zgłoszenia żądania, jeśli strona korzystała z pomocy profesjonalnego pełnomocnika z urzędu.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 5 k.p.c., sąd zobowiązany jest do udzielenia pouczeń tylko gdy strona występuje bez profesjonalnego pełnomocnika. Wnioskodawczyni korzystała z pomocy adwokata z urzędu przez długi czas, co dawało jej możliwość precyzyjnego sformułowania żądań.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| W. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 193 § § 2(1)
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana powództwa lub zgłoszenie żądań w postępowaniu nieprocesowym może być dokonana jedynie w piśmie procesowym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowany odpowiednio w postępowaniu nieprocesowym.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nierozpoznanie istoty sprawy jako podstawa uchylenia orzeczenia.
k.p.c. art. 567 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zgłaszania żądań w sprawach o podział majątku.
k.p.c. art. 187 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 5
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek udzielania pouczeń przez sąd.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądanie ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym nie zostało skutecznie zgłoszone, ponieważ powinno być złożone na piśmie, a nie ustnie na rozprawie. • Pierwotny wniosek o podział majątku wspólnego nie zawierał wyraźnego żądania ustalenia nierównych udziałów. • Sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku udzielania pouczeń co do pisemnego zgłoszenia żądania, gdyż wnioskodawczyni korzystała z pomocy profesjonalnego pełnomocnika z urzędu.
Odrzucone argumenty
Sąd pierwszej instancji dopuścił się nierozpoznania istoty sprawy, ponieważ nie odniósł się do wniosku o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym.
Godne uwagi sformułowania
zmiana powództwa może być dokonana jedynie w piśmie procesowym • nierozpoznanie istoty sprawy • nie można było podzielić oceny Sądu Okręgowego co do skuteczności wyłącznie ustnego zgłoszenia na rozprawie wniosku o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym.
Skład orzekający
Beata Janiszewska
przewodniczący, sprawozdawca
Marcin Krajewski
członek
Joanna Misztal-Konecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wymogi formalne dotyczące zgłaszania żądań w postępowaniu nieprocesowym, w szczególności w sprawach o podział majątku wspólnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku pisemnego zgłoszenia żądania przez stronę reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące formy zgłaszania żądań w postępowaniu nieprocesowym, co jest kluczowe dla praktyków.
“Czy ustne żądanie w sądzie jest wiążące? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe wymogi formalne.”
Sektor
rodzinne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.