III CZ 4/12

Sąd Najwyższy2012-03-30
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty procesuzażalenieSąd NajwyższySąd Okręgowyrozliczenie kosztówapelacjakodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie spółki "D." na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, uznając, że zażalenie do SN przysługuje tylko na postanowienia sądu drugiej instancji dotyczące kosztów, o których ten sąd orzekał po raz pierwszy.

Spółka "D." złożyła zażalenie na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego, domagając się zmiany rozliczenia kosztów procesu z uwzględnieniem proporcjonalnego podziału zgodnie z art. 100 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że zgodnie z art. 394(1) § 1 pkt 2 k.p.c., zażalenie do SN przysługuje jedynie na postanowienia sądu drugiej instancji co do kosztów, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. W tej sprawie Sąd Okręgowy orzekał o kosztach postępowania apelacyjnego po raz pierwszy, a rozstrzygnięcie to było prawidłowe.

Sprawa dotyczyła zażalenia strony powodowej, „D.” Spółki Akcyjnej w K., na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego z dnia 4 marca 2011 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki i zasądził od niej na rzecz pozwanego Skarbu Państwa kwotę 1 800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Powódka w zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 100 oraz art. 328 § 2 w zw. z art. 361 k.p.c., twierdząc, że sprawę wygrała w 42% i koszty powinny być stosunkowo rozdzielone. Domagała się zasądzenia od pozwanego kwoty 2 472,66 zł lub uchylenia postanowienia. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, przypomniał, że zgodnie z art. 394(1) § 1 pkt 2 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy orzekał o kosztach postępowania apelacyjnego po raz pierwszy, a rozstrzygnięcie to było prawidłowe, gdyż powódka przegrała apelację. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje jedynie na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 394(1) § 1 pkt 2 k.p.c., wskazując, że celem przepisu jest kontrola postanowień sądu drugiej instancji, o których ten sąd orzeka po raz pierwszy. Jeśli sąd drugiej instancji orzeka o kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego, nie orzeka o nich po raz pierwszy, a zatem zażalenie do SN nie przysługuje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa – Prezydent Miasta K.

Strony

NazwaTypRola
„D.” Spółka Akcyjna w K.spółkapowódka
Skarb Państwa – Prezydent Miasta K.organ_państwowypozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 394(1) § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Stosunkowe rozdzielenie kosztów procesu.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 361

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Odpowiedzialność za wynik postępowania apelacyjnego.

k.p.c. art. 398(14)

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie zażalenia.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 6 pkt 6

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 12 § ust. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje tylko na postanowienia sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Sąd Okręgowy powinien rozdzielić koszty procesu poniesione przez strony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym stosunkowo, zgodnie z wynikiem sprawy (42% uwzględnienia żądania).

Godne uwagi sformułowania

W przytoczonym przepisie chodzi więc tylko o te koszty procesu, o których sąd drugiej instancji orzekał po raz pierwszy. Dlatego też na postanowienie tego sądu w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach poniesionych przez strony w postępowaniu w pierwszej instancji nie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego.

Skład orzekający

Barbara Myszka

przewodniczący, sprawozdawca

Krzysztof Strzelczyk

członek

Anna Owczarek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Określenie zakresu dopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienia dotyczące kosztów procesu, zwłaszcza w kontekście orzekania przez sąd drugiej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z zażaleniem na postanowienie o kosztach, gdzie sąd drugiej instancji orzeka po raz pierwszy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienia o kosztach. Jest to istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy zażalenie na koszty procesu trafia do Sądu Najwyższego? Wyjaśniamy granice dopuszczalności.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 1800 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 4/12 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
 
Dnia 30 marca 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Krzysztof Strzelczyk 
SSN Anna Owczarek 
 
 
w sprawie z powództwa „D.” Spółki Akcyjnej w K. 
przeciwko Skarbowi Państwa – Prezydentowi Miasta K. 
o ustalenie wysokości opłat, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 30 marca 2012 r., 
zażalenia strony powodowej na postanowienie o kosztach zawarte  
w wyroku Sądu Okręgowego  
z dnia 4 marca 2011 r.,  
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Wyrokiem z dnia 30 lipca 2010 r. Sąd Rejonowy ustalił, że aktualizacja opłaty 
rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w K., pozostającej w 
użytkowaniu wieczystym „D.” Spółki Akcyjnej w K. – w 1/2 części, dokonana przez 
Prezydenta Miasta K. w piśmie z dnia 17 października 2005 r., jest uzasadniona do 
kwoty 109 140,45 zł, nakazał pobrać od powodowej spółki na rzecz Skarbu 
Państwa kwotę 2 973 zł tytułem nieuiszczonej opłaty sądowej od pozwu i  zasądził 
od powódki na rzecz pozwanego Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta K. kwotę 3 
600 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. 
Po rozpoznaniu sprawy na skutek apelacji powódki, Sąd Okręgowy 
wyrokiem z dnia 4 marca 2011 r. oddalił apelację i zasądził od powódki na rzecz 
pozwanego kwotę 1 800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. 
Uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach procesu Sąd Okręgowy stwierdził, 
że o kosztach tych orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w związku z § 6 pkt 6 i § 12 
ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. 
w  sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb 
Państwa 
kosztów 
pomocy 
prawnej 
udzielonej 
przez 
radcę 
prawnego 
ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). 
W zażaleniu na zawarte w wyroku z dnia 4 marca 2011 r. postanowienie 
o  kosztach procesu powódka zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 100 
oraz art. 328 § 2 w związku z art. 361 k.p.c. Podniosła, że w postępowaniu przed 
Sądem pierwszej instancji wygrała sprawę w 42 %, w związku z czym Sąd 
Okręgowy powinien – stosownie do wyniku tego postępowania – rozdzielić 
wszystkie koszty procesu poniesione przez strony. Powódka powinna ponieść 
koszty w kwocie 12 007,34 zł, a pozwany – w kwocie 4 272,66 zł, natomiast 
w  ostatecznym wyniku Sąd Okręgowy powinien zasądzić od pozwanego na rzecz 
powódki z tytułu kosztów kwotę 2 472,66 zł. W konkluzji żaląca wniosła o zmianę 
zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie od pozwanego kwoty 2 472,66 zł 

 
3 
ewentualnie o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy w odnośnym 
zakresie do ponownego rozpoznania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Żaląca we własnym zakresie rozliczyła koszty procesu poniesione przez 
strony i – nie precyzując, co zaliczyła w ich skład – stwierdziła, że powinna ponieść 
koszty w kwocie 12 007,34 zł, natomiast pozwany – w kwocie 4 272,66 zł. 
W  rezultacie Sąd Okręgowy – zdaniem żalącej – powinien zasądzić od pozwanego 
na jej rzecz z tytułu kosztów kwotę 2 472,66 zł. Uzasadniając swoje stanowisko 
żaląca podniosła, że jej żądanie zostało przez Sąd Rejonowy uwzględnione w 42%, 
wobec czego, zgodnie z art. 100 k.p.c., koszty procesu powinny być stosunkowo 
rozdzielone. 
Pomijając niedostatki dokonanego rozliczenia, polegające przede wszystkim 
na zaniechaniu wskazania, co wchodzi w skład kwot 12 007,34 zł i 4 272,66 zł, 
trzeba zauważyć, że w postępowaniu zażaleniowym żaląca domaga się objęcia 
kontrolą także orzeczenia o kosztach procesu poniesionych przez strony 
w  postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji i sumarycznego rozliczenia 
kosztów poniesionych w obu instancjach z uwzględnieniem wyrażonej w art. 100 
k.p.c. zasady kompensaty. 
Wypada w związku z tym przypomnieć, że, zgodnie z art. 3941 § 1 pkt 2 
k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej 
instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu 
pierwszej instancji. W przytoczonym przepisie chodzi więc tylko o te koszty 
procesu, o których sąd drugiej instancji orzekał po raz pierwszy. Jeżeli sąd drugiej 
instancji, zmieniając wyrok sądu pierwszej instancji, orzekł także o kosztach 
postępowania pierwszoinstancyjnego, należy przyjąć, że nie orzekał o nich po raz 
pierwszy. Dlatego też na postanowienie tego sądu w części dotyczącej 
rozstrzygnięcia o kosztach poniesionych przez strony w postępowaniu w pierwszej 
instancji nie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego (zob. postanowienia Sądu 
Najwyższego z dnia 16 czerwca 2010 r., I CZ 30/10, nie publ., z dnia 23 czerwca 
2010 r., II CZ 7/10, nie publ., z dnia 23 czerwca 2010 r., II CZ 45/10, nie publ., 

 
4 
z  dnia 24 września 2010 r., IV CZ 60/10, nie publ. i z dnia 15 grudnia 2010 r., II CZ 
140/10, nie publ.). 
W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki i orzekł 
o  kosztach postępowania apelacyjnego. W tym stanie rzeczy, na skutek 
wniesionego zażalenia, kontroli Sądu Najwyższego podlegać może jedynie 
prawidłowość rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego w kwocie 
1 800 zł, o których Sąd Okręgowy rozstrzygnął zgodnie z zasadą odpowiedzialności 
za wynik procesu, wyrażoną w art. 98 § 1 k.p.c. Rozstrzygnięcie to trzeba uznać za 
prawidłowe, trafnie bowiem Sąd Okręgowy uznał żalącą za przegrywającą sprawę 
w rozumieniu art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1 k.p.c., skoro wniesiona przez nią 
apelacja okazała się bezzasadna i została przez Sąd Okręgowy oddalona (art. 385 
k.p.c.). 
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w związku z art. 
3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI