III CZ 4/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie spółki "D." na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, uznając, że zażalenie do SN przysługuje tylko na postanowienia sądu drugiej instancji dotyczące kosztów, o których ten sąd orzekał po raz pierwszy.
Spółka "D." złożyła zażalenie na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego, domagając się zmiany rozliczenia kosztów procesu z uwzględnieniem proporcjonalnego podziału zgodnie z art. 100 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wskazując, że zgodnie z art. 394(1) § 1 pkt 2 k.p.c., zażalenie do SN przysługuje jedynie na postanowienia sądu drugiej instancji co do kosztów, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. W tej sprawie Sąd Okręgowy orzekał o kosztach postępowania apelacyjnego po raz pierwszy, a rozstrzygnięcie to było prawidłowe.
Sprawa dotyczyła zażalenia strony powodowej, „D.” Spółki Akcyjnej w K., na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego z dnia 4 marca 2011 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki i zasądził od niej na rzecz pozwanego Skarbu Państwa kwotę 1 800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Powódka w zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 100 oraz art. 328 § 2 w zw. z art. 361 k.p.c., twierdząc, że sprawę wygrała w 42% i koszty powinny być stosunkowo rozdzielone. Domagała się zasądzenia od pozwanego kwoty 2 472,66 zł lub uchylenia postanowienia. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, przypomniał, że zgodnie z art. 394(1) § 1 pkt 2 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy orzekał o kosztach postępowania apelacyjnego po raz pierwszy, a rozstrzygnięcie to było prawidłowe, gdyż powódka przegrała apelację. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje jedynie na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 394(1) § 1 pkt 2 k.p.c., wskazując, że celem przepisu jest kontrola postanowień sądu drugiej instancji, o których ten sąd orzeka po raz pierwszy. Jeśli sąd drugiej instancji orzeka o kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego, nie orzeka o nich po raz pierwszy, a zatem zażalenie do SN nie przysługuje.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa – Prezydent Miasta K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| „D.” Spółka Akcyjna w K. | spółka | powódka |
| Skarb Państwa – Prezydent Miasta K. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 394(1) § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Stosunkowe rozdzielenie kosztów procesu.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 361
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Odpowiedzialność za wynik postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 398(14)
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie zażalenia.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 6 pkt 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 12 § ust. 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje tylko na postanowienia sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy powinien rozdzielić koszty procesu poniesione przez strony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym stosunkowo, zgodnie z wynikiem sprawy (42% uwzględnienia żądania).
Godne uwagi sformułowania
W przytoczonym przepisie chodzi więc tylko o te koszty procesu, o których sąd drugiej instancji orzekał po raz pierwszy. Dlatego też na postanowienie tego sądu w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach poniesionych przez strony w postępowaniu w pierwszej instancji nie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego.
Skład orzekający
Barbara Myszka
przewodniczący, sprawozdawca
Krzysztof Strzelczyk
członek
Anna Owczarek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Określenie zakresu dopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienia dotyczące kosztów procesu, zwłaszcza w kontekście orzekania przez sąd drugiej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z zażaleniem na postanowienie o kosztach, gdzie sąd drugiej instancji orzeka po raz pierwszy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienia o kosztach. Jest to istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Kiedy zażalenie na koszty procesu trafia do Sądu Najwyższego? Wyjaśniamy granice dopuszczalności.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 1800 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CZ 4/12 POSTANOWIENIE Dnia 30 marca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk SSN Anna Owczarek w sprawie z powództwa „D.” Spółki Akcyjnej w K. przeciwko Skarbowi Państwa – Prezydentowi Miasta K. o ustalenie wysokości opłat, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 marca 2012 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego z dnia 4 marca 2011 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 30 lipca 2010 r. Sąd Rejonowy ustalił, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w K., pozostającej w użytkowaniu wieczystym „D.” Spółki Akcyjnej w K. – w 1/2 części, dokonana przez Prezydenta Miasta K. w piśmie z dnia 17 października 2005 r., jest uzasadniona do kwoty 109 140,45 zł, nakazał pobrać od powodowej spółki na rzecz Skarbu Państwa kwotę 2 973 zł tytułem nieuiszczonej opłaty sądowej od pozwu i zasądził od powódki na rzecz pozwanego Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta K. kwotę 3 600 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Po rozpoznaniu sprawy na skutek apelacji powódki, Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 4 marca 2011 r. oddalił apelację i zasądził od powódki na rzecz pozwanego kwotę 1 800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach procesu Sąd Okręgowy stwierdził, że o kosztach tych orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w związku z § 6 pkt 6 i § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). W zażaleniu na zawarte w wyroku z dnia 4 marca 2011 r. postanowienie o kosztach procesu powódka zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 100 oraz art. 328 § 2 w związku z art. 361 k.p.c. Podniosła, że w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji wygrała sprawę w 42 %, w związku z czym Sąd Okręgowy powinien – stosownie do wyniku tego postępowania – rozdzielić wszystkie koszty procesu poniesione przez strony. Powódka powinna ponieść koszty w kwocie 12 007,34 zł, a pozwany – w kwocie 4 272,66 zł, natomiast w ostatecznym wyniku Sąd Okręgowy powinien zasądzić od pozwanego na rzecz powódki z tytułu kosztów kwotę 2 472,66 zł. W konkluzji żaląca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia przez zasądzenie od pozwanego kwoty 2 472,66 zł 3 ewentualnie o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy w odnośnym zakresie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Żaląca we własnym zakresie rozliczyła koszty procesu poniesione przez strony i – nie precyzując, co zaliczyła w ich skład – stwierdziła, że powinna ponieść koszty w kwocie 12 007,34 zł, natomiast pozwany – w kwocie 4 272,66 zł. W rezultacie Sąd Okręgowy – zdaniem żalącej – powinien zasądzić od pozwanego na jej rzecz z tytułu kosztów kwotę 2 472,66 zł. Uzasadniając swoje stanowisko żaląca podniosła, że jej żądanie zostało przez Sąd Rejonowy uwzględnione w 42%, wobec czego, zgodnie z art. 100 k.p.c., koszty procesu powinny być stosunkowo rozdzielone. Pomijając niedostatki dokonanego rozliczenia, polegające przede wszystkim na zaniechaniu wskazania, co wchodzi w skład kwot 12 007,34 zł i 4 272,66 zł, trzeba zauważyć, że w postępowaniu zażaleniowym żaląca domaga się objęcia kontrolą także orzeczenia o kosztach procesu poniesionych przez strony w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji i sumarycznego rozliczenia kosztów poniesionych w obu instancjach z uwzględnieniem wyrażonej w art. 100 k.p.c. zasady kompensaty. Wypada w związku z tym przypomnieć, że, zgodnie z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. W przytoczonym przepisie chodzi więc tylko o te koszty procesu, o których sąd drugiej instancji orzekał po raz pierwszy. Jeżeli sąd drugiej instancji, zmieniając wyrok sądu pierwszej instancji, orzekł także o kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego, należy przyjąć, że nie orzekał o nich po raz pierwszy. Dlatego też na postanowienie tego sądu w części dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach poniesionych przez strony w postępowaniu w pierwszej instancji nie przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2010 r., I CZ 30/10, nie publ., z dnia 23 czerwca 2010 r., II CZ 7/10, nie publ., z dnia 23 czerwca 2010 r., II CZ 45/10, nie publ., 4 z dnia 24 września 2010 r., IV CZ 60/10, nie publ. i z dnia 15 grudnia 2010 r., II CZ 140/10, nie publ.). W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego. W tym stanie rzeczy, na skutek wniesionego zażalenia, kontroli Sądu Najwyższego podlegać może jedynie prawidłowość rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego w kwocie 1 800 zł, o których Sąd Okręgowy rozstrzygnął zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, wyrażoną w art. 98 § 1 k.p.c. Rozstrzygnięcie to trzeba uznać za prawidłowe, trafnie bowiem Sąd Okręgowy uznał żalącą za przegrywającą sprawę w rozumieniu art. 98 § 1 w związku z art. 391 § 1 k.p.c., skoro wniesiona przez nią apelacja okazała się bezzasadna i została przez Sąd Okręgowy oddalona (art. 385 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI