III Cz 396/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania spadkowego, uznając, że brak dowodu zgonu nie jest podstawą do zawieszenia, a sąd powinien z urzędu podjąć czynności w celu jego uzyskania.
Sąd Rejonowy zawiesił postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku, ponieważ wnioskodawca nie przedstawił aktu zgonu żony spadkodawcy ani danych jej spadkobierców. Sąd Okręgowy uchylił to postanowienie, stwierdzając, że brak dowodu nie jest przyczyną uniemożliwiającą nadanie sprawie biegu. Sąd powinien z urzędu podjąć czynności w celu ustalenia i uzyskania aktu zgonu, a w razie potrzeby wezwać spadkobierców przez ogłoszenie.
Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w Rybniku, które zawiesiło postępowanie w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po M. K. (1). Sąd Rejonowy zawiesił postępowanie, ponieważ wnioskodawca, kurator spadku, nie dołączył do akt aktu zgonu H. K. (żony spadkodawcy) ani nie przedstawił danych osobowo-adresowych jej spadkobierców, mimo upływu miesięcznego terminu. Sąd Okręgowy uznał, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa. Wskazał, że wymagany dokument, jakim jest odpis aktu stanu cywilnego, stanowi dowód w sprawie, a jego nieprzedstawienie nie jest podstawą do zawieszenia postępowania w rozumieniu art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. Sąd Okręgowy podkreślił, że sąd z urzędu bada krąg spadkobierców (art. 670 k.p.c.) i w związku z tym powinien podjąć czynności zmierzające do ustalenia miejsca zgonu H. K. i zwrócenia się o jej akt zgonu do właściwego Urzędu Stanu Cywilnego. Brak możliwości ustalenia adresu spadkobierców H. K. nie stanowi przeszkody do nadania sprawie biegu, a w takiej sytuacji należy rozważyć wezwanie ich przez ogłoszenie zgodnie z art. 672 k.p.c. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w związku z art. 397 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 13 § 2 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, brak dowodu zgonu nie jest podstawą do zawieszenia postępowania, jeśli sąd nie podjął z urzędu czynności zmierzających do uzyskania tego dowodu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji powinien z urzędu podjąć czynności w celu uzyskania aktu zgonu, a jego brak nie uniemożliwia nadania sprawie biegu. Sąd powinien aktywnie dążyć do zebrania dowodów, a nie zawieszać postępowanie z powodu ich braku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
wnioskodawca
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca (kurator spadku) |
| M. K. (1) | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| R. K. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| K. K. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| L. F. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| T. G. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| I. N. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| W. T. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| L. N. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| J. N. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| A. N. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| H. K. | osoba_fizyczna | zmarła żona spadkodawcy (potencjalny spadkobierca) |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania cywilnego
Brak dowodu nie jest przyczyną uniemożliwiającą nadanie sprawie biegu w rozumieniu tego przepisu.
k.p.c. art. 670
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd z urzędu bada kto jest spadkobiercą.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 672
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku niemożliwości ustalenia wszystkich spadkobierców, należy wezwać ich przez ogłoszenie.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
u.p.a.s.c. art. 3
Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego
Akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodu zgonu nie jest podstawą do zawieszenia postępowania, jeśli sąd nie podjął z urzędu czynności w celu jego uzyskania. Sąd powinien z urzędu podjąć czynności w celu ustalenia spadkobierców i uzyskania niezbędnych dokumentów. Niemożność ustalenia adresów spadkobierców nie stanowi przeszkody do nadania sprawie biegu, a może skutkować wezwaniem przez ogłoszenie.
Godne uwagi sformułowania
brak dowodu nie jest przyczyną uniemożliwiającą nadanie sprawie biegu sąd z urzędu bada kto jest spadkobiercą akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych
Skład orzekający
Roman Troll
przewodniczący-sprawozdawca
Leszek Dąbek
członek
Barbara Braziewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszania postępowania w sprawach spadkowych oraz obowiązków sądu w zakresie ustalania kręgu spadkobierców i gromadzenia dowodów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku aktu zgonu i danych spadkobierców w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące aktywności sądu w postępowaniu spadkowym i prawidłowego stosowania instytucji zawieszenia postępowania.
“Czy brak aktu zgonu może zatrzymać postępowanie spadkowe? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Cz 396/18 POSTANOWIENIE Dnia 3 lipca 2018 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący-Sędzia SO Roman Troll (spr.) Sędziowie: SO Leszek Dąbek SO Barbara Braziewicz po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2018 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. W. - kuratora spadku nieobjętego po M. K. (1) ( K. ) z udziałem R. K. ( K. ), K. K. (2) ( K. ), L. F. , T. G. , I. N. , W. T. , L. N. , J. N. i A. N. o stwierdzenie nabycia spadku po M. K. (1) ( K. ) na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt I Ns 771/16 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. SSO Barbara Braziewicz SSO Roman Troll SSO Leszek Dąbek Sygn. akt III Cz 396/18 UZASADNIENIE Postanowieniem z 5 grudnia 2017 r. Sąd Rejonowy w Rybniku zawiesił postępowanie w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, albowiem pomimo upływu miesięcznego terminu wnioskodawca nie dołączył do akt asc zgonu H. K. – żony zmarłego M. K. (2) ani nie przedstawił danych osobowo-adresowych jej spadkobierców. Orzeczenie to zapadło na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. Zażalenie na to postanowienie złożył wnioskodawca wskazując, że brak jest możliwości ustalenia potencjalnych spadkobierców po zmarłej M. K. (1) , dlatego sąd z urzędu powinien dokonać ogłoszenia. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażądany dokument w postaci odpisu aktu stanu cywilnego stanowi dowód w sprawie, a jego nieprzedstawienie nie stanowi podstawy zawieszenia postępowania, o której mowa w art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 28 listopada 1968 r., sygn. akt II CZ 185/68, OSNCP 1969/7-8/144, z 3 lipca 1969 r., sygn. akt II CZ 69/69, OSNCP 1970/4/68 i z 4 maja 1973 r., sygn. akt II CZ 53/73, OSNCP 1974/2/35), gdyż brak dowodu nie jest przyczyną uniemożliwiającą nadanie sprawie biegu w rozumieniu tego przepisu (por. uchwałę Sądu Najwyższego z 24 października 2001 r., sygn. akt III CZP 64/01, OSNC 2002/5/61). Sąd Rejonowy zawieszając podstępowanie naruszył tym samym art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. , gdyż powinien z urzędu podjąć czynności zmierzające do ustalenia miejsca zgonu H. K. ( nota bene podała je R. K. na rozprawie 27 czerwca 2017 r. /k. 35v./), aby zwrócić się o jej akt zgonu. W braku możliwości ustalenia właściwego Urzędu Stanu Cywilnego można rozważyć możliwość zawieszenia postępowania, ale tylko wówczas, gdyby potrzeba uzyskania odpisów aktów stanu cywilnego uniemożliwiła nadanie sprawie prawidłowego biegu. W chwili obecnej brak jest aktu stanu cywilnego zgonu H. K. , a także danych osobowych jej następców prawnych, ale nie stanowi to podstawy do zawieszania postępowania, gdyż Sąd Rejonowy nie przeprowadził żadnych czynności umożliwiających z urzędu otrzymanie tego aktu stanu cywilnego (nie zwrócił się o to do właściwego USC). Sąd Rejonowy z urzędu bada bowiem kto jest spadkobiercą ( art. 670 k.p.c. ) i dlatego powinien zwrócić się do właściwego USC o akt zgonu H. K. , jeżeli uważa go za konieczny do rozpoznania sprawy. Trzeba bowiem zaznaczyć, że akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych [por. art. 3 ustawy z 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 2064 ze zm.) oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 16 listopada 2016 r., sygn. akt I CSK 807/15, Lex 2174065]. Nie można więc ustalić zgonu oznaczonej osoby, w postępowaniu o stwierdzenia nabycia spadku, inaczej niż przez uzyskanie aktu jej zgonu. Jeżeli zaś osoba ta żyje to powinna być uczestnikiem postępowania, a w braku możliwości ustalenia jej adresu trzeba z urzędu prowadzić czynności opisane w art. 510 § 2 k.p.c. Poza tym ewentualna niemożliwość ustalenia wszystkich spadkobierców (wiadomo bowiem, że rodzeństwo H. K. nie jest znane), po podjęciu czynności z urzędu, spowoduje potrzebę wezwania ich przez ogłoszenie ( art. 672 k.p.c. ), co następnie umożliwi merytoryczne rozpoznanie sprawy. O takie procedowanie wnosił też wnioskodawca 27 lipca 2017 r. /k. 39/. Z powyższych względów zarzuty zażalenia okazały się zasadne. Mając powyższe na uwadze, z uwagi na zasadność zażalenia, w oparciu o art. 386 § 1 k.p.c. w związku z art. 397 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 13 § 2 k.p.c. , należało orzec jak w sentencji. SSO Barbara Braziewicz SSO Roman Troll SSO Leszek Dąbek
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI