III Cz 383/14

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2014-04-10
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
podział majątkunieruchomośćksięga wieczystazabezpieczenie roszczeniawspółwłasnośćzażaleniepostanowienie

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie sądu niższej instancji, zabezpieczając roszczenie wnioskodawczyni w sprawie o podział majątku poprzez zakaz zbywania nieruchomości i wpisanie ostrzeżenia do księgi wieczystej.

Wnioskodawczyni złożyła zażalenie na postanowienie sądu rejonowego, który oddalił jej wniosek o zabezpieczenie roszczenia w sprawie o podział majątku dorobkowego. Sąd rejonowy uznał, że żądane zabezpieczenie (zakaz zbywania nieruchomości) nie jest możliwe w przypadku roszczeń pieniężnych. Sąd Okręgowy uwzględnił zażalenie, stwierdzając, że wniosek o podział majątku obejmuje również żądanie zniesienia współwłasności nieruchomości, co ma charakter niepieniężny. Sąd Okręgowy zabezpieczył roszczenie poprzez ustanowienie zakazu zbywania nieruchomości i wpisanie ostrzeżenia do księgi wieczystej.

Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Rejonowego w Raciborzu, który oddalił jej wniosek o zabezpieczenie roszczenia w postępowaniu o podział majątku dorobkowego. Wnioskodawczyni domagała się zabezpieczenia poprzez zakazanie uczestnikowi sprzedaży wspólnej nieruchomości i wpisanie stosownego ostrzeżenia do księgi wieczystej, argumentując, że uczestnik zamierza sprzedać nieruchomość na podstawie odwołanego pełnomocnictwa. Sąd Rejonowy uznał, że żądane zabezpieczenie jest możliwe tylko w przypadku roszczeń niepieniężnych, a nie pieniężnych, zgodnie z art. 747 k.p.c. Wnioskodawczyni zaskarżyła to postanowienie, podnosząc, że wniosek o podział majątku obejmuje także żądanie zniesienia współwłasności nieruchomości, a zabezpieczenie z art. 755 k.p.c. obejmuje również roszczenia związane z podziałem majątku wspólnego. Sąd Okręgowy w Gliwicach uznał zażalenie za zasadne. Zgodnie z art. 730¹ § 1 k.p.c., udzielenia zabezpieczenia można żądać, gdy uprawdopodobnione zostanie roszczenie oraz interes prawny. Sąd podkreślił, że celem postępowania zabezpieczającego jest tymczasowa ochrona prawna i umożliwienie wykonania przyszłego orzeczenia. Zgodnie z art. 755 § 1 pkt 5 k.p.c., w przypadku roszczeń niepieniężnych, sąd może udzielić zabezpieczenia w sposób uznany za odpowiedni, w tym nakazać wpisanie ostrzeżenia do księgi wieczystej. Sąd Okręgowy stwierdził, że żądanie podziału nieruchomości ma charakter niepieniężny, a wnioskodawczyni uprawdopodobniła zarówno roszczenie (nieruchomość wchodzi w skład majątku wspólnego), jak i interes prawny (nieruchomość została wystawiona do sprzedaży przez uczestnika na podstawie odwołanego pełnomocnictwa). Zabezpieczenie zostało udzielone poprzez zakaz zbywania nieruchomości i wpisanie ostrzeżenia do księgi wieczystej, z uwzględnieniem interesów obu stron.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o podział majątku wspólnego, który obejmuje żądanie zniesienia współwłasności nieruchomości, ma charakter niepieniężny i może być zabezpieczony środkami przewidzianymi dla roszczeń niepieniężnych, w tym zakazem zbywania nieruchomości i wpisem ostrzeżenia do księgi wieczystej.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że żądanie podziału fizycznego nieruchomości w ramach postępowania o podział majątku wspólnego ma charakter niepieniężny. W związku z tym, zastosowanie znajdują przepisy dotyczące zabezpieczenia roszczeń niepieniężnych (art. 755 k.p.c.), które dopuszczają m.in. zakaz zbywania praw objętych postępowaniem oraz nakazanie wpisania ostrzeżenia do księgi wieczystej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnienie zażalenia

Strona wygrywająca

T. W.

Strony

NazwaTypRola
T. W.osoba_fizycznawnioskodawczyni
F. W.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.

k.p.c. art. 755 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne, sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, nie wyłączając sposobów przewidzianych do zabezpieczenia roszczeń pieniężnych, w szczególności sąd może nakazać wpisanie stosownego ostrzeżenia w księdze wieczystej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przy udzielaniu zabezpieczenia należy brać pod uwagę to, aby powodowi zapewnić należytą ochronę, a pozwanego nie obciążać ponad potrzebę.

k.p.c. art. 755 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sposobem zabezpieczenie może być także zakazu zbywania praw objętych postępowaniem.

k.p.c. art. 397 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o podział majątku wspólnego obejmujący żądanie zniesienia współwłasności nieruchomości ma charakter niepieniężny. Zabezpieczenie roszczeń niepieniężnych dopuszcza zakaz zbywania praw objętych postępowaniem oraz wpis ostrzeżenia do księgi wieczystej. Wnioskodawczyni uprawdopodobniła roszczenie i interes prawny w zabezpieczeniu, wskazując na zamiar sprzedaży nieruchomości przez uczestnika na podstawie odwołanego pełnomocnictwa.

Odrzucone argumenty

Sąd Rejonowy błędnie uznał, że żądane zabezpieczenie jest możliwe tylko w przypadku roszczeń pieniężnych, a niepieniężnych.

Godne uwagi sformułowania

Celem postępowania zabezpieczającego jest udzielenie tymczasowej ochrony prawnej osobom tej pomocy potrzebującym oraz w szerszej perspektywie umożliwienie wykonania zapadłego w sprawie orzeczenia. Zabezpieczenia udziela się wówczas, gdy podmiot żądający takiej ochrony uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, istniejący wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie.

Skład orzekający

Leszek Dąbek

przewodniczący

Roman Troll

sprawozdawca

Magdalena Balion - Hajduk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zabezpieczenia roszczeń w sprawach o podział majątku wspólnego, w szczególności gdy przedmiotem jest nieruchomość."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy istnieje ryzyko sprzedaży nieruchomości przez jednego ze współwłaścicieli na podstawie odwołanego pełnomocnictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o zabezpieczeniu roszczeń w kontekście podziału majątku, co jest częstym problemem w sprawach rodzinnych i cywilnych. Pokazuje, jak sąd może interweniować, aby zapobiec szkodzie.

Jak zabezpieczyć nieruchomość w trakcie podziału majątku? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Cz 383/14 POSTANOWIENIE Dnia 10 kwietnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący-Sędzia: SO Leszek Dąbek Sędziowie: SO Magdalena Balion - Hajduk SR (del.) Roman Troll (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2014 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. W. z udziałem F. W. o podział majątku na skutek zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 15 stycznia 2014r., sygn. akt I Ns 739/12 postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zabezpieczyć roszczenie wnioskodawczyni poprzez: a) ustanowienie zakazu zbywania nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Raciborzu prowadzi księgę wieczystą nr (...) , b) wpisanie do księgi wieczystej nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Raciborzu ostrzeżenia o ustanowionym zakazie zbywania. SSR (del.) Roman Troll SSO Leszek Dąbek SSO Magdalena Balion – Hajduk Sygn. akt III Cz 383/14 UZASADNIENIE Dnia 20 grudnia 2013 r. wnioskodawczyni wniosła o zabezpieczenie wniosku o podział majątku dorobkowego poprzez zakazanie uczestnikowi sprzedaży nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Raciborzu prowadzi księgę wieczystą nr (...) i umieszczenie stosownego ostrzeżenia w księdze wieczystej podając, że uczestnik zamiesza sprzedać ich wspólną nieruchomość opierając się na pełnomocnictwie notarialnym wnioskodawczyni, które zostało odwołane. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r. Sąd Rejonowy w Raciborzu oddalił wniosek wnioskodawczyni o zabezpieczenie w toku postępowania o podział majątku wskazując w uzasadnieniu, że sposób zabezpieczenia roszczeń pieniężnych zawiera zamknięty katalog środków służących zabezpieczeniu ( art. 747 kpc ), a żądane zabezpieczenie byłoby możliwe w przypadku roszczeń niepieniężnych ( art. 755 kpc ). Orzeczenie to zaskarżyła wnioskodawczyni wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o udzielenie zabezpieczenia. W uzasadnieniu podniosła, że wniosek o podział majątku obejmuje także żądanie zniesienia współwłasności nieruchomości poprzez dokonanie jej podziału, a zabezpieczeniu z art. 755 kpc podlegają także roszczenia związane z podziałem majątku wspólnego. Uczestnik wniósł o oddalenie zażalenia wskazując, że jest bezzasadne, gdyż wnioskodawczyni nie kieruje żadnych roszczeń do nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Raciborzu prowadzi księgę wieczystą nr (...) , za wyjątkiem pieniężnych, gdyż nie żąda jej na własność. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne i dlatego należało je uwzględnić. Zgodnie z treścią art. 730 1 § 1 kpc udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Celem postępowania zabezpieczającego jest udzielenie tymczasowej ochrony prawnej osobom tej pomocy potrzebującym oraz w szerszej perspektywie umożliwienie wykonania zapadłego w sprawie orzeczenia. Zabezpieczenia udziela się wówczas, gdy podmiot żądający takiej ochrony uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, istniejący wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie ( art. 730 1 § 2 kpc ). Przy udzielaniu zabezpieczenia należy także brać pod uwagę to, aby powodowi zapewnić należytą ochronę, a pozwanego nie obciążać ponad potrzebę ( art. 730 1 § 3 kpc ). Z kolei zgodnie z art. 755 § 1 pkt 5 kpc jeżeli przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne, sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, nie wyłączając sposobów przewidzianych do zabezpieczenia roszczeń pieniężnych, w szczególności sąd może nakazać wpisanie stosownego ostrzeżenia w księdze wieczystej. Art. 755 § 1 pkt 2 kpc wskazuje także, że sposobem zabezpieczenie może być także zakazu zbywania praw objętych postępowaniem. Wnioskiem z dnia 18 września 2012 r. wnioskodawczyni zażądała dokonania podziału majątku wspólnego także przez podział nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Raciborzu prowadzi księgę wieczystą nr (...) . Jej roszczenie w tym zakresie ma więc charakter niepieniężny, gdyż żądanie dotyczy podziału fizycznego tej nieruchomości, a co za tym idzie mogą być w tej części stosowane przepisy dotyczące zabezpieczenia roszczeń niepieniężnych. Wnioskodawczyni uprawdopodobniła swoje roszczenie, ponieważ nieruchomość objęta wnioskiem wchodzi w skład majątku wspólnego jej i uczestnika, a co za tym idzie jest przedmiotem postępowania o jego podział. Jednocześnie wnioskodawczyni uprawdopodobniła interes prawy w zabezpieczeniu, gdyż nieruchomość ta została wystawiona przez uczestnika jako oferowana do sprzedaży /k. 209 – 211/, a uczestnik z tej nieruchomości już wcześniej sprzedał część działek działając także w imieniu wnioskodawczyni /k. 8 – 41/ pomimo tego, że 29 kwietnia 2011 r. odwołała swoje pełnomocnictwo /k. 43 – 46/. Uczestnik wskazał w aktach notarialnych dnia 11 czerwca 2012 r. /k. 38/ oraz dnia 12 maja 2011 r. /k. 35/, że pełnomocnictwo nie zostało odwołane. Dokonując zabezpieczenia Sąd Okręgowy brał także pod uwagę interesy wnioskodawczyni i uczestnika postępowania tak, aby uprawnionej zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę i przyjmując, że w sprawie o podział majątku wspólnego uczestnik nie byłyby w stanie sprzedać nieruchomości wchodzącej w jego skład bez pełnomocnictwa wnioskodawczyni, gdyż do tego jest potrzebna zgoda drugiego współwłaściciela, a korzystając z odwołanego już pełnomocnictwa może on dokonać sprzedaży nieruchomości wbrew woli wnioskodawczyni. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 397 § 1, 1 1 i 2 kpc w związku z art. 386 § 1 kpc , art. 13 § 2 kpc , art. 730 1 § 1, 2 i 3 kpc oraz 755 § 1 pkt 2 i 5 kpc , Sąd orzekł jak w sentencji. SSR (del.) Roman Troll SSO Leszek Dąbek SSO Magdalena Balion – Hajduk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI