III CZ 38/24

Sąd NajwyższyWarszawa2024-03-29
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
sąd najwyższyzażalenieskarga kasacyjnazdolność postulacyjnareprezentacjaadwokatradca prawnyniedopuszczalnośćodrzucenie

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie uczestnika postępowania na postanowienie o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej, wskazując na brak zdolności postulacyjnej strony oraz niedopuszczalność zaskarżenia takiego postanowienia.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie D.S. na postanowienie z 24 stycznia 2024 r., którym odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej. Uczestnik D.S. samodzielnie sporządził zażalenie, nie będąc reprezentowanym przez adwokata lub radcę prawnego, co stanowiło wadę uniemożliwiającą jego rozpoznanie. Ponadto, postanowienie o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej nie podlega zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, rozpoznając na posiedzeniu niejawnym zażalenie D.S. na postanowienie z 24 stycznia 2024 r. (sygn. I CSK 882/23) w sprawie o zniesienie współwłasności, odrzucił to zażalenie. Postanowieniem z 24 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej D.S. od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie. Uczestnik D.S. złożył osobiście zażalenie na to postanowienie. Sąd Najwyższy stwierdził, że zażalenie podlega odrzuceniu z dwóch powodów. Po pierwsze, zgodnie z art. 87¹ § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo przez adwokatów lub radców prawnych, a D.S. nie wykazał, aby należał do kręgu osób zwolnionych z tego obowiązku. Brak zdolności postulacyjnej stanowi nieusuwalną wadę skutkującą odrzuceniem zażalenia. Po drugie, katalog postanowień zaskarżalnych zażaleniem do Sądu Najwyższego, określony w art. 394¹ § 1 i 1¹ k.p.c., ma charakter wyczerpujący i nie obejmuje postanowień Sądu Najwyższego wydawanych w przedmiocie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej. Takie postanowienie jest niedopuszczalne, niezależnie od podniesionych zarzutów, w tym dotyczących nieważności postępowania związanego z powołaniem sędziów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest dopuszczalne.

Uzasadnienie

Katalog postanowień zaskarżalnych zażaleniem do Sądu Najwyższego jest wyczerpujący i nie obejmuje postanowień o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej. Takie postanowienie jest niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
D.S.inneuczestnik
J.D.S.innewnioskodawca
K.S.inneuczestnik

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 87¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych.

k.p.c. art. 394¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa katalog postanowień zaskarżalnych zażaleniem do Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 394¹ § § 1¹

Kodeks postępowania cywilnego

Określa katalog postanowień zaskarżalnych zażaleniem do Sądu Najwyższego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 87¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa krąg osób zwolnionych z obowiązku reprezentacji.

k.p.c. art. 398⁶ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 394 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie wniesione przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej. Postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej nie podlega zaskarżeniu zażaleniem.

Godne uwagi sformułowania

Nieusuwalna wada zażalenia, polegająca na jego wniesieniu przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej skutkuje koniecznością jego odrzucenia, bez możliwości jej sanowania. Katalog postanowień, które podlegają zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego, jest zawarty w art. 394¹ § 1 i 1¹ k.p.c. Wyliczenie to ma charakter wyczerpujący. Żadne postanowienie Sądu Najwyższego nie jest zaskarżalne, co wynika z ustrojowej pozycji Sądu Najwyższego.

Skład orzekający

Monika Koba

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie SN o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej oraz wymogu reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika przed SN."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej przed Sądem Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie dotyczy kluczowych kwestii formalnych postępowania przed Sądem Najwyższym, w tym wymogu reprezentacji przez adwokata/radcę prawnego i niedopuszczalności zażalenia na pewne rodzaje postanowień. Jest to istotne dla praktyków prawa.

Brak adwokata przed Sądem Najwyższym? Zażalenie odrzucone!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III CZ 38/24
POSTANOWIENIE
29 marca 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Monika Koba
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 29 marca 2024 r. w Warszawie
‎
zażalenia D.S.
‎
na postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna
‎
z 24 stycznia 2024 r., I CSK 882/23,
‎
w sprawie z wniosku J.D.S.
‎
z udziałem D.S. i K.S.
‎
o zniesienie współwłasności,
odrzuca zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem
z 24 stycznia 2024 r.
Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku J. D.S. z udziałem D.S. i K.S. o zniesienie współwłasności, odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej D.S. od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z 7 września 2022 r. (IV Ca 373/21) i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.
Uczestnik D.S.
,
złożył osobiście zażalenie na powyższe postanowienie, a pismem z 8 marca 2024 r. uzupełnił zażalenie, przedstawiając dokumenty wymienione w zestawieniu załączników do wzmiankowanego pisma.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 87
1
§ 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych i dotyczy ono także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym podejmowanych przed sądem niższej instancji.
Skarżący
D.S.,
samodzielnie sporządził zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego
z 24 stycznia 2024 r.,
przy czym z okoliczności sprawy nie wynikało, aby należał do kręgu osób zwolnionych z obowiązku reprezentacji przez adwokatów lub radców prawnych, stosownie do art. 87
1
§ 2 k.p.c.
Nieusuwalna wada zażalenia, polegająca na jego wniesieniu przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej skutkuje koniecznością jego odrzucenia, bez możliwości jej sanowania (zob. m.in. niepublikowane postanowienia Sądu Najwyższego z 12 grudnia 2013 r., V CZ 70/13; z 3 czerwca 2015 r., V CZ 25/15;
‎
z 9 maja 2014 r., I PZ 9/14; z 7 maja 2014 r., II CZ 19/14; z 15 maja 2015 r., III PZ 7/15; z 16 września 2015 r., III CZ 40/15; i z 29 stycznia 2016 r., II CZ 97/15).
Ponadto, katalog postanowień, które podlegają zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego, jest zawarty w art. 394
1
§ 1 i 1
1
k.p.c. Wyliczenie to ma charakter wyczerpujący.
Postanowienie, które zostało zaskarżone przez uczestnika, nie zostało wymienione w powyżej przytoczonych przepisach, co skutkuje jego niedopuszczalnością, niezależnie od tego, jakie zarzuty skarżący w nim sformułował. Przypomnieć należy, że zarówno art. 394
1
§ 1 k.p.c., jak i art. 394
1
‎
§ 1
1
k.p.c., dotyczą postanowień sądów pierwszej i drugiej instancji; żadne postanowienie Sądu Najwyższego nie jest zaskarżalne, co wynika z ustrojowej pozycji Sądu Najwyższego
(zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego
‎
z 2 września 2020 r., V CO 96/20, niepubl.).
Nie można zatem skutecznie złożyć zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego wydane w przedmiocie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Jest ono postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie kasacyjnej, brak zaś szczegółowej regulacji prawnej, która pozwalałaby na zmianę takiego postanowienia na wniosek lub z urzędu (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 22 listopada 2017 r., II UO 16/17, niepubl.; z 30 września 2020 r., I CZ 37/20, niepubl.; z 15 kwietnia 2021 r., V CSK 431/19, niepubl.; z 23 kwietnia 2021 r., I CSK 318/20; z 7 grudnia 2021 r., II CZ 55/21, niepubl.; z 22 czerwca 2022 r., III CZ 170/22, niepubl.; i z 24 stycznia 2023 r., III CZ 331/22, niepubl.).
Niedopuszczalność zażalenia powoduje, że Sąd Najwyższy nie może objąć kontrolą zarzutów skarżącego dotyczących mającej mieć miejsce nieważności postępowania przed Sądem Najwyższym związanej z orzekaniem przez Sędziego
powołanego na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia
‎
8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3);
(zob. także
uchwała składu połączonych Izb Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego – zasada prawna - z 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, OSNC 2020, nr 4, poz. 34; postanowienia Sądu Najwyższego z 26 maja 2020 r., III KK 75/20 i IV KK 110/20; z 22 grudnia 2020 r., IV KK 516/20; z 21 maja 2020 r., III KO 15/20; z 16 września 2021 r., I KZ 29/21, OSNK 2021, nr 10, poz. 41; z 29 września 2021 r., V KZ 47/21 i II KO 30/21; z 18 stycznia 2022 r., I KZ 61/21; z 21 stycznia 2022 r., III CO 6/22 i III CO 37/22; z 30 grudnia 2021 r., I CSK 197/20; wyrok Sądu Najwyższego z 26 lipca 2022 r., III KK 404/21; uchwała Sądu Najwyższego z 5 kwietnia 2022 r., III PZP 1/22, OSNP 2022, nr 10, poz. 95; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 22 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, OSNKW 2022, nr 6, poz. 22; wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 22 lipca 2021 r., skarga nr 43447/19, Reczkowicz przeciwko Polsce; z 8 listopada 2021 r., skarga nr 49868/19 i 57511/19, Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce; z 3 lutego 2022 r., skarga nr 1469/20, Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce; i
z 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21 oraz
wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 6 października 2021 r., C-487/19, W.Ż.).
Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji
(art. 398
6
§ 3 w zw. z art. 394
1
§ 3 oraz w zw. z art. 87
1
k.p.c.).
[A.T.]
(r.g.)
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI