III CZ 38/10

Sąd Najwyższy2010-10-14
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
koszty postępowaniazażaleniepostępowanie nieprocesoweSąd Najwyższyprawo własnościrozstrzygnięcie o kosztach

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestniczki postępowania na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, uznając je za nieuzasadnione.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestniczki W. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. dotyczące kosztów postępowania apelacyjnego w sprawie o uwłaszczenie. Sąd Okręgowy uchylił wcześniejsze postanowienie i zasądził od uczestniczki na rzecz wnioskodawczyni G. S. kwotę 1800 zł tytułem zwrotu kosztów. Uczestniczka zarzuciła naruszenie przepisów k.p.c. dotyczących uzasadnienia i rozkładu kosztów, sugerując zastosowanie innej reguły. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy miał podstawy do zastosowania art. 520 § 2 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym i prawidłowo określił wysokość kosztów zastępstwa procesowego.

Przedmiotem postępowania przed Sądem Najwyższym było rozpoznanie zażalenia uczestniczki postępowania W. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 kwietnia 2010 r., które dotyczyło kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy, działając na podstawie art. 395 § 2 k.p.c., uchylił swoje wcześniejsze postanowienie z dnia 5 lutego 2010 r. i na nowo rozstrzygnął o kosztach, zasądzając od uczestniczki W. K. na rzecz wnioskodawczyni G. S. kwotę 1800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Uzasadnienie tego rozstrzygnięcia oparto na zasadzie wyrażonej w art. 520 § 2 k.p.c., dotyczącej kosztów w sprawach, w których interesy stron są sprzeczne, oraz na przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Uczestniczka w swoim zażaleniu podniosła zarzuty naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. (dotyczącego uzasadnienia postanowienia) oraz art. 520 § 2 k.p.c., kwestionując zasadność obciążenia jej kosztami i sugerując zastosowanie reguły z art. 520 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo skorzystał z uprawnienia do uchylenia zaskarżonego postanowienia i ponownego rozstrzygnięcia o kosztach, a od takiego postanowienia przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy miał podstawy do zastosowania art. 520 § 2 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym, zwłaszcza w sytuacji ujawnienia się sprzeczności interesów stron w toku postępowania odwoławczego. Ponadto, Sąd Najwyższy potwierdził, że wysokość kosztów zastępstwa procesowego została prawidłowo obliczona zgodnie z przepisami rozporządzenia, przyjmując za podstawę rodzajowe podobieństwo sprawy o uwłaszczenie do spraw o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości. Sąd Najwyższy nie stwierdził również, aby zasądzona kwota była nieproporcjonalna do nakładu pracy pełnomocnika. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestniczki jako nieuzasadnione na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd ma podstawy do zastosowania art. 520 § 2 k.p.c. w postępowaniu apelacyjnym w sprawie nieprocesowej, gdy ujawniła się sprzeczność interesów stron.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 520 § 2 k.p.c. w sytuacji, gdy w postępowaniu apelacyjnym ujawniła się sprzeczność interesów między stronami, co uzasadnia obciążenie jednej ze stron kosztami postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

G. S. (wnioskodawczyni)

Strony

NazwaTypRola
G. S.osoba_fizycznawnioskodawczyni
M. Ś.osoba_fizycznawnioskodawca
W. K.osoba_fizycznauczestniczka
S. K.osoba_fizycznauczestnik
M. K.osoba_fizycznauczestnik
J. P.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 395 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Umożliwia sądowi okręgowemu uchylenie zaskarżonego postanowienia i ponowne rozstrzygnięcie o kosztach.

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje rozkład kosztów w postępowaniu nieprocesowym, gdy interesy stron są sprzeczne.

k.p.c. art. 3941 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, że od postanowienia sądu okręgowego uchylającego postanowienie i rozstrzygającego o kosztach przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje rozstrzygnięcie o zażaleniu.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia zażalenia.

Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. art. 5

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Określa sposób ustalania stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu.

Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. art. 8 § pkt 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Wskazuje na sprawy o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości jako rodzajowo zbliżone do spraw o uwłaszczenie.

Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. art. 6 § pkt 7

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Podstawa do obliczenia kosztów zastępstwa procesowego w zależności od wartości przedmiotu sporu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wymogów formalnych uzasadnienia orzeczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy miał podstawy do zastosowania art. 520 § 2 k.p.c. w postępowaniu nieprocesowym z uwagi na sprzeczność interesów stron. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego została prawidłowo obliczona na podstawie przepisów rozporządzenia, uwzględniając rodzajowe podobieństwo sprawy o uwłaszczenie do sprawy o zasiedzenie. Postanowienie sądu okręgowego wydane na podstawie art. 395 § 2 k.p.c. jest zaskarżalne zażaleniem do Sądu Najwyższego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. (brak uzasadnienia). Zarzut naruszenia art. 520 § 2 k.p.c. i sugerowanie zastosowania art. 520 § 1 k.p.c. Brak podstaw do zastosowania reguły obciążania kosztami postępowania wyrażonej w art. 520 § 2 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Okręgowy skorzystał z uprawnienia przewidzianego w art. 395 § 2 k.p.c. i uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 5 lutego 2010 r. oraz rozstrzygnął kwestię kosztów na nowo. Od tak wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych (art. 395 § 2 k.p.c.), w tym także – zażalenie do Sądu Najwyższego (art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c.). Wbrew stanowisku skarżącej, Sąd Okręgowy miał podstawy do zastosowania reguły rozkładu kosztów w postępowaniu nieprocesowym (apelacyjnym), przewidzianej w art. 520 § 2 k.p.c. [sprzeczność interesów ujawniona w toku postępowania odwoławczego...]. Decyduje zatem kryterium rodzajowego podobieństwa spraw, a nie kwestia wysokości stawki. Jeżeli zatem w § 8 pkt 1 rozporządzenia wymienia się m.in. sprawy o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, to Sąd Okręgowy trafnie przyjął, że jest to na pewno kategoria spraw najbardziej rodzajowo zbliżona do spraw o uwłaszczenie (kwestia nabycia prawa własności nieruchomości).

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

przewodniczący

Mirosław Bączyk

sprawozdawca

Teresa Bielska-Sobkowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów postępowania w sprawach nieprocesowych, w szczególności w sprawach o uwłaszczenie i zasiedzenie, oraz zasady ustalania stawek opłat adwokackich w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i rodzaju sprawy (nieprocesowa, o uwłaszczenie).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć ani nietypowych faktów.

Jak prawidłowo rozliczyć koszty w sprawach o uwłaszczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 217 315 PLN

zwrot kosztów postępowania odwoławczego: 1800 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 38/10 POSTANOWIENIE Dnia 14 października 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z wniosku G. S. i M. Ś. przy uczestnictwie W. K., S. K., M. K. i J. P. o uwłaszczenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 października 2010 r., zażalenia uczestniczki W. K. na postanowienie o kosztach zawarte w postanowieniu Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 kwietnia 2010 r., sygn. akt II Ca (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy uchylił postanowienie tego Sądu z dnia 5 lutego 2010 r. (pkt 1) oraz zasądził od uczestniczki postępowania W. K. na rzecz wnioskodawczyni G. S. kwotę 1800 zł tytuł zwrotu kosztów postępowania odwoławczego (pkt 2). Sąd ten uznał, że zażalenie uczestniczki postępowania na postanowienie z dnia 5 lutego 2010 r. okazało się uzasadnione w świetle postanowień art. 395 § 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego (pkt 2 postanowienia z dnia 26 kwietnia 2010 r.) zostało szerzej uzasadnione w wyniku odwołania się do zasady wyrażonej w art. 520 § 2 k.p.c. i odpowiednich postanowień 2 rozporządzenia MS z dnia 28 września 2020 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). W zażaleniu na zawarte w postanowieniu z dnia 26 kwietnia 2010 r. rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego (pkt 2 tego postanowienia), uczestniczka postępowania W. K. podniosła naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. i art. 520 § 2 k.p.c. Skarżąca podniosła także, że nie było podstaw do zastosowania reguły obciążania jej kosztami postępowania wyrażonej w art. 520 § 2 k.p.c. i § 8 pkt 1 rozporządzenia MS z dnia 28 września 2002 r. Sugerowała zastosowanie reguły wyrażonej w art. 520 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zaważył, co następuje: Wydając postanowienie z dnia 26 kwietnia 2010 r. [k. (…) akt sprawy], Sąd Okręgowy skorzystał z uprawnienia przewidzianego w art. 395 § 2 k.p.c. i uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 5 lutego 2010 r. oraz rozstrzygnął kwestię kosztów na nowo. Od tak wydanego postanowienie przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych (art. 395 § 2 k.p.c.), w tym także – zażalenie do Sądu Najwyższego (art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c.). Wbrew stanowisku skarżącej, Sąd Okręgowy miał podstawy do zastosowania reguły rozkładu kosztów w postępowaniu nieprocesowym (apelacyjnym), przewidzianej w art. 520 § 2 k.p.c. [sprzeczność interesów ujawniona w toku postępowania odwoławczego; por. także uzasadnienie postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 5 lutego 2010 r., k. (…) akt sprawy]. Pozostała jedynie kwestia określenia wysokości takich kosztów. Zgodnie z § 5 rozporządzenia MS z dnia 28 września 2002 r., wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach „o najbardziej zbliżonym rodzaju”. Decyduje zatem kryterium rodzajowego podobieństwa spraw, a nie kwestia wysokości stawki. Jeżeli zatem w § 8 pkt 1 rozporządzenia wymienia się m.in. sprawy o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, to Sąd Okręgowy trafnie przyjął, że jest to na pewno kategoria spraw najbardziej rodzajowo zbliżona do spraw o uwłaszczenie (kwestia nabycia prawa własności nieruchomości). Wartość przedmiotu sporu w postępowaniu apelacyjnym została określona w wysokości 217.315 zł, toteż należało obliczyć koszty zastępstwa procesowego wnioskodawczyni na podstawie § 6 pkt 7 rozporządzenia w zw. z § 8 pkt 1 tego rozporządzenia. Zastosowanie odpowiednio określonych stawek miało zatem wystarczające podstawy prawne w powołanych przez Sąd przepisach dotyczących 3 kosztów postępowania. Należy też zaznaczyć, że skarżąca nie wykazała eksponowanego w zażaleniu „dysonansu” zasądzonej tytułem zwrotu kosztów kwoty i nakładu pracy oraz charakteru czynności podjętych przez pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym. Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestniczki postępowania jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.).