III CZ 37/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, uznając, że potrącenie wierzytelności z kosztów nie było możliwe w momencie orzekania przez sąd drugiej instancji.
Powód złożył zażalenie na postanowienie o kosztach postępowania apelacyjnego, domagając się zmiany poprzez oddalenie wniosku o zasądzenie kosztów z uwagi na dokonanie potrącenia. Powód wskazał, że w innej sprawie zasądzono od pozwanej na jego rzecz kwotę, która nie została jeszcze uiszczona, i chciał ją potrącić z kosztów zasądzonych przez Sąd Apelacyjny. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, wyjaśniając, że potrącenie wierzytelności jest możliwe tylko gdy obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem, a w momencie orzekania o kosztach przez Sąd Apelacyjny, stosunek obligacyjny z tytułu tych kosztów jeszcze nie powstał.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda R. W. na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I ACa (...). Sąd Apelacyjny zasądził od powoda na rzecz pozwanej E. W. kwotę 1.200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Powód zaskarżył to postanowienie, domagając się jego zmiany poprzez oddalenie wniosku o zasądzenie kosztów z uwagi na dokonanie potrącenia. Wskazał, że w innym postępowaniu Sąd Rejonowy w W. zasądził od pozwanej na jego rzecz kwotę 3.146 zł, która nie została jeszcze uiszczona, i chciał ją potrącić z kwotą zasądzoną przez Sąd Apelacyjny. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, odwołując się do art. 498 § 1 k.c. dotyczącego potrącenia wierzytelności. Sąd wyjaśnił, że potrącenie jest możliwe, gdy obie osoby są jednocześnie dłużnikami i wierzycielami, przedmiotem wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem. W momencie zasądzania przez Sąd Apelacyjny kosztów postępowania apelacyjnego, stron nie łączył stosunek obligacyjny z tytułu tych kosztów, który powstał dopiero w wyniku ich zasądzenia. Dlatego potrącenie mogło nastąpić dopiero po zasądzeniu kosztów, przy założeniu spełnienia pozostałych warunków. Sąd Najwyższy podkreślił również, że potrącenia dokonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie (art. 499 zdanie pierwsze k.c.), a nie w zażaleniu kierowanym do sądu. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy orzekł o oddaleniu zażalenia na podstawie art. 398^14 k.p.c. w zw. z art. 394^1 § 3 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, potrącenie nie jest dopuszczalne w momencie orzekania przez sąd drugiej instancji, ponieważ stosunek obligacyjny z tytułu kosztów powstaje dopiero w wyniku ich zasądzenia, a potrącenia dokonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 498 § 1 k.c., wskazując, że potrącenie wymaga, aby obie wierzytelności były wymagalne w momencie dokonywania potrącenia. W przypadku kosztów postępowania apelacyjnego, wierzytelność ta powstaje dopiero z chwilą zasądzenia jej przez sąd, co uniemożliwia jej potrącenie w momencie orzekania o tych kosztach. Ponadto, potrącenie wymaga oświadczenia złożonego drugiej stronie, a nie w piśmie procesowym kierowanym do sądu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala zażalenie
Strona wygrywająca
E. W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. W. | osoba_fizyczna | powód |
| E. W. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 498 § § 1
Kodeks cywilny
Potrącenie wierzytelności jest dopuszczalne, gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a ponadto obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.
k.p.c. art. 398^14
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 394^1 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 499 § zdanie pierwsze
Kodeks cywilny
Potrącenia dokonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Potrącenie wierzytelności z kosztów postępowania apelacyjnego nie było możliwe w momencie orzekania przez Sąd Apelacyjny, ponieważ stosunek obligacyjny z tytułu tych kosztów powstał dopiero w wyniku ich zasądzenia. Potrącenia dokonuje się przez oświadczenie złożone drugiej stronie, a nie w zażaleniu kierowanym do sądu.
Odrzucone argumenty
Możliwość potrącenia wierzytelności z kwotą zasądzoną przez Sąd Apelacyjny z tytułu kosztów postępowania apelacyjnego, z uwagi na istnienie innej, wymagalnej wierzytelności powoda wobec pozwanej.
Godne uwagi sformułowania
Stosunek ten powstał dopiero po zasądzeniu kosztów postępowania przez Sąd Apelacyjny, właśnie w wyniku ich zasądzenia. Potrącenia dokonywa się przez oświadczenie złożone drugiej stronie, a więc nie w zażaleniu kierowanym do sądu.
Skład orzekający
Krzysztof Strzelczyk
przewodniczący
Mirosław Bączyk
członek
Teresa Bielska-Sobkowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących potrącenia wierzytelności w kontekście kosztów postępowania sądowego oraz wymogów formalnych oświadczenia o potrąceniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wierzytelność z tytułu kosztów postępowania dopiero powstaje w momencie orzekania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego związanego z potrąceniem wierzytelności, które może mieć praktyczne zastosowanie w wielu postępowaniach sądowych.
“Czy można potrącić koszty sądowe z inną wierzytelnością? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 1200 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III CZ 37/10 POSTANOWIENIE Dnia 14 października 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) w sprawie z powództwa R. W. przeciwko E. W. o ochronę dóbr osobistych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 października 2010 r., zażalenia powoda na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem zawartym w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 23 kwietnia 2010 r. zasądzono od powoda R. W. na rzecz pozwanej E. W. kwotę 1.200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Pozwany zaskarżył wyżej wskazane postanowienie o kosztach zażaleniem, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego zmianę poprzez oddalenie wniosku o zasądzenie kosztów postępowania z uwagi na dokonanie potrącenia. Podniósł, że w innym postępowaniu Sąd Rejonowy w W. w dniu 12 marca 2008 r. zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 3.146 zł, zaś do dnia złożenia zażalenia zasądzona kwota nie 2 została uiszczona przez pozwaną. W związku z tym powód przedstawił w zażaleniu kwotę zasądzoną przez Sąd Rejonowy w W. do potrącenia z kwotą zasądzoną zaskarżonym postanowieniem Sądu Apelacyjnego, co zdaniem pozwanego powoduje umorzenie wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej i uzasadnia zażalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 498 § 1 k.c. potrącenie wierzytelności z wierzytelnością drugiej strony może być dokonane, gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a ponadto obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. W momencie zasądzania przez Sąd Apelacyjny kosztów postępowania apelacyjnego od powoda na rzecz pozwanej stron nie łączył stosunek obligacyjny z tytułu zasądzanych kosztów. Stosunek ten powstał dopiero po zasądzeniu kosztów postępowania przez Sąd Apelacyjny, właśnie w wyniku ich zasądzenia. Wobec tego dopiero po zasądzeniu kosztów postępowania można dokonywać potrącenia, przy założeniu spełnienia pozostałych warunków potrącenia wierzytelności. Oczywiste jest, że Sąd Apelacyjny w momencie orzekania o kosztach nie mógł brać pod uwagę przyszłego potrącenia wierzytelności mającej za przedmiot zasądzane koszty z inną wierzytelnością. Należy również zauważyć, że na postawie art. 499 zdanie pierwsze k.c. potrącenia dokonywa się przez oświadczenie złożone drugiej stronie, a więc nie w zażaleniu kierowanym do sądu. Wobec powyższego, na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.