III CZ 361/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej w części dotyczącej uchwał o charakterze niemajątkowym, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powódki i interwenientki w sprawie o uchylenie uchwał spółdzielni, uznając je za majątkowe i nieprzekraczające wartości przedmiotu sporu 50 000 zł. Sąd Najwyższy, opierając się na wcześniejszym orzecznictwie, uznał, że większość zaskarżonych uchwał (dotyczących zatwierdzenia sprawozdań, absolutorium) ma charakter niemajątkowy, a jedynie uchwały dotyczące przeznaczenia środków pieniężnych można uznać za majątkowe. W związku z tym uchylono zaskarżone postanowienie w części dotyczącej uchwał niemajątkowych i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki J. W. i interwenientki ubocznej K. S. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, które odrzuciło ich skargę kasacyjną od wyroku dotyczącego uchylenia uchwał Spółdzielni Mieszkaniowej w S. Sąd Apelacyjny uznał, że zaskarżone uchwały miały charakter majątkowy, a ich wartość nie przekraczała 50 000 zł, co skutkowało niedopuszczalnością skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy nie zgodził się z tą kwalifikacją w odniesieniu do większości uchwał. Powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów SN z 10 maja 2011 r. (III CZP 126/10), Sąd Najwyższy wskazał, że sprawy o uchylenie uchwał organów spółdzielni są co do zasady sprawami o prawa niemajątkowe, chyba że przedmiotem uchwały są prawa lub obowiązki o charakterze majątkowym. Sąd Najwyższy rozróżnił uchwały dotyczące zatwierdzenia sprawozdań z działalności, sprawozdania finansowego, udzielenia absolutorium czy regulaminów od uchwał bezpośrednio dotyczących przeznaczenia środków pieniężnych. Tylko te ostatnie (uchwały nr […]4 i […]5) zostały uznane za majątkowe, w stosunku do których skarga kasacyjna mogła być odrzucona. Pozostałe uchwały, w tym te dotyczące zatwierdzenia sprawozdania z działalności, zatwierdzenia sprawozdania finansowego, udzielenia absolutorium, uznano za niemajątkowe, wpływające na uprawnienia korporacyjne członka spółdzielni. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej uchwał nr […]1, […]2 i […]3 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu, a w pozostałym zakresie zażalenie oddalił.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Uchwały dotyczące zatwierdzenia sprawozdań z działalności, sprawozdania finansowego, udzielenia absolutorium oraz uchwalenia regulaminów mają charakter niemajątkowy, podczas gdy uchwały dotyczące bezpośredniego przeznaczenia lub zgody na przeznaczenie kwot pieniężnych mają charakter majątkowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na uchwale składu siedmiu sędziów SN z 2011 r., zgodnie z którą sprawy o uchylenie uchwał spółdzielni są sprawami o prawa niemajątkowe, chyba że przedmiotem uchwały są prawa lub obowiązki o charakterze majątkowym. Wskazano, że uchwały dotyczące absolutorium czy zatwierdzenia sprawozdań obejmują szeroko pojęte uprawnienia korporacyjne członka spółdzielni, a nie tylko bezpośrednie rozliczenia finansowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia w części i przekazanie do ponownego rozpoznania, oddalenie w pozostałym zakresie.
Strona wygrywająca
Powódka i interwenientka uboczna (w części)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. W. | osoba_fizyczna | powódka |
| Spółdzielnia Mieszkaniowa w S. | spółka | pozwana |
| K. S. | osoba_fizyczna | interwenient uboczny po stronie powódki |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 398^1 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o prawa niemajątkowe.
k.p.c. art. 398^2 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wartość przedmiotu sporu jako kryterium dopuszczalności skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398^15
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia.
k.p.c. art. 394^1 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 398^14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia zażalenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^6 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie polegające na nieprawidłowym przyjęciu charakteru majątkowego uchwał.
k.p.c. art. 398^2 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie polegające na nieprawidłowym przyjęciu charakteru majątkowego uchwał oraz dowolnym i nieuzasadnionym przyjęciu wartości przedmiotu zaskarżenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwały dotyczące zatwierdzenia sprawozdań, absolutorium i regulaminów mają charakter niemajątkowy, co uzasadnia dopuszczalność skargi kasacyjnej. Sąd Apelacyjny naruszył przepisy k.p.c. poprzez błędną kwalifikację charakteru prawnego zaskarżonych uchwał.
Odrzucone argumenty
Uchwały nr […]4 i […]5 mają charakter majątkowy, a ich wartość przedmiotu sporu nie przekracza 50 000 zł, co skutkuje niedopuszczalnością skargi kasacyjnej w tym zakresie.
Godne uwagi sformułowania
sprawa o uchylenie, ustalenie nieistnienia oraz o stwierdzenie nieważności uchwały organów spółdzielni jest sprawą o prawa niemajątkowe wyrażenie aprobaty dla ich działań w postaci absolutorium obejmuje również wyrażenie akceptacji dla kierunków rozwoju spółdzielni, zaufania do działań podejmowanych przez jej organy i ich piastunów, czyli szeroko pojęte uprawnienia korporacyjne członka spółdzielni
Skład orzekający
Mariusz Załucki
przewodniczący-sprawozdawca
Paweł Czubik
członek
Grzegorz Żmij
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru prawnego uchwał spółdzielni (majątkowy vs. niemajątkowy) w kontekście dopuszczalności skargi kasacyjnej oraz rozróżnienie uchwał dotyczących rozliczeń finansowych od uchwał korporacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwał spółdzielni mieszkaniowych i interpretacji przepisów k.p.c. dotyczących skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach spółdzielczych, co jest istotne dla wielu członków spółdzielni i prawników zajmujących się tą materią. Rozróżnienie charakteru uchwał jest kluczowe.
“Czy uchwały spółdzielni o absolutorium dla zarządu to sprawy majątkowe? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 50 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt III CZ 361/22 POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mariusz Załucki (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Czubik SSN Grzegorz Żmij w sprawie z powództwa J. W. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej w S. z udziałem interwenienta ubocznego po stronie powódki K. S. o uchylenie uchwał, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2022 r., zażalenia powódki i interwenienta ubocznego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 23 czerwca 2022 r., sygn. akt I WSC 126/21, 1. uchyla zaskarżone postanowienie co do uchwał o numerach […]1, […]2 i […]3 i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Szczecinie, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego; 2. oddala zażalenie w pozostałym zakresie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 23 czerwca 2022 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie odrzucił skargę kasacyjną powódki J. W. oraz interwenientki ubocznej K. S. od wyroku tegoż Sądu z 25 czerwca 2021 r., wydanego w sprawie przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej w S. o uchylenie uchwał. Zażalenie od tego postanowienia wywiodły skarżące, zarzucając naruszenie art. 398 6 § 2 k.p.c. w zw. z art. 398 2 § 1 k.p.c., polegające na nieprawidłowym przyjęciu, ze uchwały […]1, […]4, […]2, […]5 i […]3 mają charakter majątkowy, podczas gdy uchwały te nie zmierzają do realizacji prawa mającego bezpośredni wpływ na sytuację materialną stron, a w razie przyjęcia, że niniejsza sprawa ma charakter majątkowy, naruszenie art. 398 6 § 2 k.p.c. w zw. z art. 398 2 § 1 k.p.c. polegające na dowolnym i nieuzasadnionym przyjęciu przez Sąd Apelacyjny w Szczecinie, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych dla uchwał o numerach […]1, […]4, […]2, […]5 i […]3 , co skutkowało odrzuceniem w części skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjną zaskarżono następujące uchwały: - nr […]1 w sprawie zatwierdzenia sprawozdania Zarządu z działalności SM za 2007 r. Rady Nadzorczej za rok 2007; - nr […]4 w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego spółdzielni za rok 2007; - nr […]2 w sprawie zatwierdzenia sprawozdania z działalności Rady Nadzorczej SM za rok 2007; - nr […]6 w sprawie uchwalenia regulaminu obrad Walnego Zgromadzenia Członków SM w S.; - nr […] w sprawie uchwalenia regulaminu Rady Nadzorczej SM w S.; - nr […]5 w sprawie wykorzystania nadwyżki bilansowej za rok 2007; - nr […]3 w sprawie udzielenia absolutorium członkom Zarządu w osobach T.M.. B. D., I. B.; - nr […]7 w sprawie wyboru delegata i jego zastępcy na V Krajowy Zjazd Związku Rewizyjnego SM RP; - nr […]9 w sprawie wyboru przedstawicieli na zjazd przedkongresowy. Sąd Apelacyjny dokonał zbadania wartości przedmiotu sporu i ustalił, że uchwały o numerach […]1, […]4, […]2, […]5 i […]3 mają charakter majątkowy, a wartość przedmiotu sporu żadnej z nich nie osiąga ani nie przewyższa kwoty 50 000 zł przewidzianej w art. 398 2 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy nie podziela stanowiska Sądu Apelacyjnego. Zgodnie bowiem z uchwałą składu siedmiu sędziów SN z 10 maja 2011 r., III CZP 126/10 sprawa o uchylenie, ustalenie nieistnienia oraz o stwierdzenie nieważności uchwały organów spółdzielni jest sprawą o prawa niemajątkowe, w której skarga kasacyjna jest dopuszczalna (art. 398 1 § 1 w związku z art. 398 2 § 1 k.p.c.), jeżeli przedmiotem zaskarżonej uchwały są prawa lub obowiązki o charakterze niemajątkowym. Wskazuje się, że majątkowy charakter mają np. sprawy dotyczące uchwał w przedmiocie wyrażenia zgody na poniesienie przez spółdzielnię jakiegoś wydatku (zob. np. postanowienie SN z 12 września 2019 r., IV CZ 70/19), w przedmiocie powołania określonych osób do zadań mających na celu dokonanie rozliczeń majątkowych, takich jak np. rozliczenie udziałów i określenie sposobów ich rozliczenia (zob. np. postanowienie SN z 23 marca 2018 r., II CZ 8/18) czy też w przedmiocie zatwierdzenia sprawozdania finansowego spółdzielni (zob. postanowienie SN z 10 stycznia 2018 r., I CSK 528/17). W niniejszej sprawie ocenie podlegały uchwały w sprawie zatwierdzenia sprawozdania z działalności zarządu i rady nadzorczej, w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego, w sprawie udzielenia absolutorium określonym członkom zarządu oraz w sprawie wykorzystania nadwyżki bilansowej. Jedynie dwie z tych uchwał odnosiły się bezpośrednio do przeznaczenia lub wyrażenia aprobaty na dokonane już przeznaczenie kwot pieniężnych – tj. uchwała nr […]4 i nr […]5. W przypadku tych uchwał skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu. Natomiast pozostałe uchwały dotyczyły generalnej akceptacji działań organów spółdzielni oraz poszczególnych osób wchodzących w ich skład. Choć nie ulega wątpliwości, że organy spółdzielni podejmują również decyzje o charakterze czysto ekonomicznym, to nie powinno ujść z pola widzenia, że wyrażenie aprobaty dla ich działań w postaci absolutorium obejmuje również wyrażenie akceptacji dla kierunków rozwoju spółdzielni, zaufania do działań podejmowanych przez jej organy i ich piastunów, czyli szeroko pojęte uprawnienia korporacyjne członka spółdzielni, mające na celu wywieranie wpływu na sposoby i kierunki jej działań. Z tej przyczyny zażalenie podlegało uwzględnieniu w odniesieniu do uchwał nr […]1, […]2 i […]3. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w zakresie odnoszącym się do uchwał […]1, […]2 i […]3 na podstawie art. 398 15 w zw. z art. 394 1 § 3 k.p.c. i oddalił zażalenie w pozostałym zakresie na podstawie art. 398 14 w zw. z art. 394 1 § 3 k.p.c. [as] l.n
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI