III CZ 36/11

Sąd Najwyższy2011-07-13
SNnieruchomościprawa rzeczoweWysokanajwyższy
księgi wieczysteprawa rzeczowesłużebnośćskarga kasacyjnawartość przedmiotu sporuprawa majątkowenieruchomości

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na odrzucenie skargi kasacyjnej, potwierdzając, że sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym są sprawami o prawa majątkowe.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną pozwanego R. W. od wyroku dotyczącego uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, uznając, że wartość przedmiotu zaskarżenia (1000 zł) jest niższa niż wymagane 50 000 zł dla spraw majątkowych. Pozwany w zażaleniu argumentował, że sprawa nie ma charakteru majątkowego. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając, że sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej są sprawami o prawa majątkowe, co potwierdzają przepisy k.p.c. oraz rozporządzenia dotyczące opłat.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego R. W. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 2 marca 2011 r., którym odrzucono skargę kasacyjną pozwanego od wyroku z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie skargi tym, że w sprawach o prawa majątkowe skarga kasacyjna jest dopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi co najmniej 50 000 zł, a w tej sprawie wynosiła ona jedynie 1000 zł. Pozwany w zażaleniu zarzucił, że sprawa nie ma charakteru majątkowego, gdyż dotyczy jedynie wykreślenia wpisu prawa służebności drogowej i prowadzenia rur. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, wyjaśnił, że sprawami o prawa majątkowe są sprawy, w których przedmiot ma wartość majątkową lub żądanie zmierza do realizacji prawa mającego wpływ na stosunki majątkowe powoda. Podkreślono, że prawa majątkowe obejmują prawa rzeczowe, wierzytelności, małżeńskie prawa majątkowe oraz roszczenia pieniężne. W judykaturze jednoznacznie przyjęto, że sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym są sprawami o prawa majątkowe. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w art. 17 pkt 4 k.p.c., który zalicza te sprawy do kategorii spraw o prawa majątkowe, niezależnie od rodzaju wpisu. Dodatkowo, przepisy rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości dotyczące opłat za czynności adwokackie i radcowskie, przewidujące opłaty obliczone od wartości przedmiotu sporu w sprawach o uzgodnienie treści księgi wieczystej, również wskazują na majątkowy charakter tych spraw. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał zarzut naruszenia przepisów k.p.c. przez pozwanego za nietrafny i oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym są sprawami o prawa majątkowe.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, definicję praw majątkowych oraz przepisy k.p.c. (art. 17 pkt 4) i rozporządzeń o opłatach, które traktują te sprawy jako majątkowe, niezależnie od rodzaju wpisu czy wartości przedmiotu sporu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

pozwani

Strony

NazwaTypRola
H. D.osoba_fizycznapowód
A. D.osoba_fizycznapowód
B. M.osoba_fizycznapowód
D. Z.osoba_fizycznapowód
R. W.osoba_fizycznapozwany
E. L.osoba_fizycznapozwany
J. G.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 17 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym są sprawami o prawa majątkowe.

Pomocnicze

k.p.c. art. 19

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga określenia wartości przedmiotu sporu w sprawach o prawa majątkowe.

k.p.c. art. 398 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia w przedmiocie zażalenia.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 8 § pkt 8

Przewiduje opłaty obliczone od wartości przedmiotu sporu w sprawach o uzgodnienie treści księgi wieczystej.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 7 § pkt 8

Przewiduje opłaty obliczone od wartości przedmiotu sporu w sprawach o uzgodnienie treści księgi wieczystej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym są sprawami o prawa majątkowe.

Odrzucone argumenty

Sprawa o uzgodnienie treści księgi wieczystej nie ma charakteru sprawy o prawa majątkowe, gdyż dotyczy wyłącznie wykreślenia wpisu prawa służebności drogowej i prowadzenia rur.

Godne uwagi sformułowania

przez prawa majątkowe rozumie się w szczególności prawa rzeczowe, a także wierzytelności opiewające na świadczenia majątkowe, małżeńskie prawa majątkowe, większą część praw zaliczanych do tzw. własności intelektualnej oraz roszczenia pieniężne, choćby służyły do ochrony dóbr niemajątkowych w judykaturze jednoznacznie przyjęto, że sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym są sprawami o prawa majątkowe

Skład orzekający

Jacek Gudowski

przewodniczący-sprawozdawca

Teresa Bielska-Sobkowicz

członek

Krzysztof Strzelczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym są sprawami o prawa majątkowe, co ma znaczenie dla dopuszczalności skargi kasacyjnej i ustalania wartości przedmiotu sporu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii spraw związanych z księgami wieczystymi i dopuszczalnością skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o uzgodnienie treści księgi wieczystej, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i cywilnego.

Kiedy skarga kasacyjna w sprawach o księgi wieczyste? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 1000 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 36/11 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 13 lipca 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz 
SSN Krzysztof Strzelczyk 
 
 
w sprawie z powództwa H. D., A. D., B. M. i D. Z. 
przeciwko R. W., E. L. i J. G. 
o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 13 lipca 2011 r., 
zażalenia pozwanego R. W.  
na postanowienie Sądu Okręgowego  
z dnia 2 marca 2011 r.,  
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Postanowieniem z dnia 2 marca 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę 
kasacyjną pozwanego R. W., wniesioną od wyroku tego Sądu z dnia 9 listopada 
2010 r., wydanego w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym 
stanem prawnym. Sąd Okręgowy stwierdził, że w sprawach o prawa majątkowe 
skarga kasacyjna jest dopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 
co najmniej 50 000 zł; w rozpoznanie sprawie wartość ta została oznaczona na 
kwotę 1000 zł, zatem skarga podlegała odrzuceniu. 
W zażaleniu pozwany zarzucił, że niniejsza sprawa nie ma charakteru 
sprawy o prawa majątkowe, gdyż dotyczy „wyłącznie wykreślenia wpisu prawa 
służebności drogowej i prowadzenia rur”. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że sprawami o prawa majątkowe są 
sprawy, w których przedmiot ma wartość majątkową, a więc sprawy obejmujące 
żądanie zmierzające do realizacji prawa mającego bezpośredni lub pośredni wpływ 
na stosunki majątkowe powoda (por. np. uzasadnienie orzeczenia Sądu 
Najwyższego z dnia 25 stycznia 1961 r., 2 CR 909/59, OSPiKA 1962, nr 1, poz. 8). 
Podkreśla się, że przez prawa majątkowe rozumie się w szczególności prawa 
rzeczowe, a także wierzytelności opiewające na świadczenia majątkowe, 
małżeńskie prawa majątkowe, większą część praw zaliczanych do tzw. własności 
intelektualnej oraz roszczenia pieniężne, choćby służyły do ochrony dóbr 
niemajątkowych (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 
2006 r., I CZ 95/06, nie publ.). Z tych względów w judykaturze jednoznacznie 
przyjęto, że sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem 
prawnym są sprawami o prawa majątkowe (por. np. postanowienia Sądu 
Najwyższego z dnia 30 października 2002 r., II CZ 125/02, nie publ., z dnia 
24 stycznia 2003 r., V CK 8/03, „Izba Cywilna” 2003, nr 11, s. 53, z dnia 7 lutego 
2003 r., III CZ 5/03, „Izba Cywilna” 2004, nr 3, s. 47, z dnia 12 maja 2006 r., 
V CZ 27/06, nie publ., z dnia 15 grudnia 2006 r., III CZ 85/06, nie publ. i z dnia 
16 stycznia 2008 r., IV CZ 115/07 nie publ.).  

 
3 
Stanowisko to znajduje wsparcie w art. 17 pkt 4 k.p.c., który dotyczy spraw 
o prawa majątkowe i do tej kategorii spraw zalicza wprost sprawy o uzgodnienie 
treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, niezależnie od rodzaju 
prawa podlegającego wpisowi. Konkluzja ta wynika także z § 8 pkt 8 
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie 
opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów 
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) 
oraz § 7 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. 
w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb 
Państwa 
kosztów 
pomocy 
prawnej 
udzielonej 
przez 
radcę 
prawnego 
ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), które w sprawach 
o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym przewidują 
opłaty za czynności adwokackie i radców prawnych obliczone od wartości 
przedmiotu sporu, co – stosownie do art. 19 k.p.c. – jest wymagane wyłącznie 
w sprawach o prawa majątkowe.  
Sformułowany przez pozwanego zarzut naruszenia art. 3982 § 1 k.p.c. i art. 
19 k.p.c. jest zatem nietrafny. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak 
w sentencji (art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI