III CZ 342/23

Sąd NajwyższyWarszawa2024-04-26
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnazażaleniesąd najwyższysąd okręgowyterminy procesowepełnomocnictwodopuszczalność środka zaskarżenia

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powódki na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając je za niedopuszczalne z powodu niespełnienia wymogów formalnych.

Powódka J. P. wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego we Włocławku, które odrzuciło jej skargę kasacyjną od wyroku oddalającego powództwo o zapłatę. Sąd Okręgowy uznał skargę za niedopuszczalną z powodu braku zdolności postulacyjnej powódki i wadliwości zastępstwa procesowego. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powódki, stwierdzając, że nie złożyła ona skutecznie wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia, a jej późniejsze pisma procesowe były spóźnione lub niedopuszczalne.

Sprawa dotyczy zażalenia wniesionego przez powódkę J. P. na postanowienie Sądu Okręgowego we Włocławku z dnia 18 lipca 2022 r., które odrzuciło jej skargę kasacyjną od wyroku z dnia 27 stycznia 2022 r. Sąd Okręgowy pierwotnie oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Aleksandrowie Kujawskim, który oddalił jej powództwo o zapłatę 70 000 zł zadośćuczynienia. Sąd Okręgowy we Włocławku odrzucił skargę kasacyjną, wskazując na brak zdolności postulacyjnej powódki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym oraz na wadliwość zastępstwa procesowego, która nie podlegała usunięciu. Powódka wniosła zażalenie na to postanowienie, domagając się jego uchylenia. Sąd Najwyższy odrzucił jednak zażalenie, stwierdzając, że powódka nie złożyła skutecznie wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 18 lipca 2022 r. Wniosek ten został odrzucony jako spóźniony postanowieniem z dnia 24 października 2022 r., które stało się prawomocne. Sąd Najwyższy podkreślił, że brak skutecznego wniosku o uzasadnienie uniemożliwia wniesienie zażalenia, a prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego wiąże Sąd Najwyższy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie jest niedopuszczalne, jeśli zostało wniesione bez wcześniejszego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.

Uzasadnienie

Złożenie wniosku o doręczenie uzasadnienia postanowienia jest czynnością otwierającą drogę do wniesienia zażalenia. Wniesienie zażalenia bez takiego wniosku skutkuje jego odrzuceniem jako niedopuszczalnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strona wygrywająca

Z. W.

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznapowódka
Z. W.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 394 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie wniesione bez złożenia wcześniej wniosku o sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu.

k.p.c. art. 394¹ § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 398⁶ § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia Sądu Najwyższego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 365 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Prawomocne postanowienie sądu wiąże inne sądy.

k.p.c. art. 357 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Strona jest zwolniona z obowiązku zgłoszenia wniosku o doręczenie postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym wraz z uzasadnieniem, w sytuacji, gdy sąd z urzędu doręczy stronie takie postanowienie wraz z uzasadnieniem (stan prawny od 1 lipca 2023 r.).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność zażalenia z powodu braku wcześniejszego wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia. Spóźnione złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia. Brak skutecznego zastępstwa procesowego powódki przez pełnomocnika z urzędu po złożeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

wadliwość skargi kasacyjnej polegająca na niezachowaniu wymogu obowiązkowego zastępstwa strony przez adwokata lub radcę prawnego nie podlega usunięciu zażalenie wniesione bez złożenia wcześniej wniosku o sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia jest w świetle art. 394 § 2 k.p.c. niedopuszczalne i podlega odrzuceniu

Skład orzekający

Kamil Zaradkiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania postanowień.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną i zażaleniem, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej jest skazane na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe błędy proceduralne.

Dane finansowe

WPS: 70 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III CZ 342/23
POSTANOWIENIE
26 kwietnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Kamil Zaradkiewicz
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 26 kwietnia 2024 r. w Warszawie
‎
zażalenia J. P.
‎
na postanowienie Sądu Okręgowego we Włocławku
‎
z 18 lipca 2022 r., I 1 Ca 255/21,
‎
w sprawie z powództwa J. P.
‎
przeciwko Z. W.
‎
o zapłatę,
odrzuca zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 18 lipca 2022 r. Sąd Okręgowy we Włocławku, w sprawie z powództwa J. P. przeciwko Z. W. o zapłatę, odrzucił skargę kasacyjną powódki od wyroku Sądu Okręgowego we Włocławku z 27 stycznia 2022 r.
Wyrokiem 27 stycznia 2022 r. Sąd Okręgowy we Włocławku po rozpoznaniu apelacji powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Aleksandrowie Kujawskim
‎
z 30 marca 2021 r., oddalającego jej powództwo przeciwko Z. W. o zapłatę kwoty 70 000 zł tytułem zadośćuczynienia, częściowo zmienił zaskarżone orzeczenie w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania przed Sądem I instancji, zaś w pozostałej części oddalił apelację powódki i rozstrzygnął o kosztach postępowania apelacyjnego.
Postanowieniem z 18 marca 2022 r. ustanowiono dla powódki - celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej - pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata. Pełnomocnik 6 maja 2022 r. złożył sporządzoną przez siebie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, oświadczając, że o powyższym powiadomił powódkę.
13 kwietnia 2022 r. do Sądu Okręgowego we Włocławki wpłynęło - nazwane zażaleniem – osobiście sporządzone przez powódkę J. P. pismo procesowe, w którym dała wyraz swemu niezadowoleniu z treści wyroku z 27 stycznia 2022 r. Jednocześnie, na skutek zobowiązania Sądu, pełnomocnik powódki w piśmie z 5 maja 2022 r. (data nadania) sprecyzował, iż w przeświadczeniu J. P. wniesione przez nią pismo stanowi środek odwoławczy w stosunku do wyroku z 27 stycznia 2022 r. W związku z powyższym Sąd Okręgowy we Włocławku przyjął, iż przedmiotowe pismo stanowi skargę kasacyjną od wyroku tegoż Sądu z 27 stycznia 2022 r.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z 18 lipca 2022 r. Sąd Okręgowy we Włocławku wskazał, że skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna, gdyż powódka nie ma zdolności postulacyjnej w postępowaniu przed Sądem Najwyższym właściwym do rozpoznania skargi kasacyjnej. Ponadto, Sąd Okręgowy podkreślił, że wadliwość skargi kasacyjnej polegająca na niezachowaniu wymogu obowiązkowego zastępstwa strony przez adwokata lub radcę prawnego nie podlega usunięciu.
Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej wniosła powódka, wnosząc o jego uchylenie oraz przyznanie na rzecz adw. H. O., jako pełnomocnika z urzędu ustanowionego dla powódki, wynagrodzenia za świadczoną na jej rzecz pomoc prawną.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie podlega odrzuceniu.
Zaskarżone zażaleniem postanowienie zostało wydane 18 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym i doręczone bezpośrednio powódce 26 lipca 2022 r., wraz
‎
z pouczeniem o jego zaskarżalności do Sądu Najwyższego (w pouczeniu wskazano, że w celu zaskarżenia postanowienia należy w terminie tygodnia od dnia jego doręczenia złożyć wniosek o sporządzenie i doręczenie jego uzasadnienia,
‎
a następnie w ciągu tygodnia od daty doręczenia uzasadnienia wnieść zażalenie do Sądu Najwyższego za pośrednictwem Sądu Okręgowego we Włocławku. Wskazano również, że zażalenie powinno być sporządzone przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym).
Postanowienie z 18 lipca 2022 r. zostało wysłane również do adw. H. O., który odebrał je 29 lipca 2022 r. (w punkcie 2. tego postanowienia oddalono wniosek adw. H. O. o przyznanie honorarium adwokackiego za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Okręgowego we Włocławku z 27 stycznia 2022 r.).
5 sierpnia 2022 r. adw. H. O. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego we Włocławku z 18 lipca 2022 r.,
‎
a w piśmie z 7 września 2022 r. doprecyzował, że wniosek ten złożył w imieniu powódki oraz własnym.
Postanowieniem z 24 października 2022 r. Sąd Okręgowy we Włocławku odrzucił jako spóźniony wniosek powódki o sporządzenie uzasadnienia postanowienia z 18 lipca 2022 r. W zasadniczych motywach rozstrzygnięcia zawartych w postanowieniu z 24 października 2022 r. wskazano, że termin do wniesienia przez powódkę wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia
‎
z 18 lipca 2022 r. upływał 2 sierpnia 2022 r. a adw. H. O., który miał działać w imieniu powódki, złożył wniosek o uzasadnienie tego postanowienia 5 sierpnia 2022 r. a więc już po upływie terminu. Ponadto zwrócono uwagę, że adw. H. O. nie jest uprawniony do reprezentowania powódki, gdyż złożenie przez niego opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z 27 stycznia 2022 r. skutkowało ustaniem stosunku pełnomocnictwa a do akt sprawy nie złożono pełnomocnictwa upoważniającego adw. H. O. do reprezentowania powódki po prawomocnym zakończeniu postępowania i złożeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W konsekwencji Sąd Okręgowy uznał, że wniosek powódki o sporządzenie uzasadnienia postanowienia z 18 lipca 2022 r. jest spóźniony, co uzasadnia jego odrzucenie a tym samym brak było uzasadnienia do wzywania adw. H. O. do przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa upoważniającego go do działania w imieniu powódki.
Adw. H. O. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego we Włocławku z 24 października 2022 r., które zostało odrzucone jako niedopuszczalne postanowieniem tegoż Sądu z 17 stycznia 2023 r. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że na gruncie obowiązujących wówczas przepisów nie przysługuje zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu wniosku o sporządzenie uzasadnienie postanowienia.
W stanie prawnym relewantnym dla niniejszej sprawy złożenie wniosku
‎
o doręczenie uzasadnienia postanowienia jest czynnością otwierającą drogę do wniesienia zażalenia. Zażalenie wniesione bez złożenia wcześniej wniosku
‎
o sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia jest w świetle art.
‎
394 § 2 k.p.c. niedopuszczalne i podlega odrzuceniu (postanowienie Sądu Najwyższego z 11 maja 2022 r., III CZ 159/22).
W świetle przedstawionych powyżej uwag należy stwierdzić, że powódka nie złożyła skutecznie wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego we Włocławku z 18 lipca 2022 r. oraz o doręczenie jej odpisu tego postanowienia wraz z uzasadnieniem. Wniosek złożony przez powódkę został odrzucony postanowieniem tego Sądu z 24 października 2022 r., a postanowienie to jako prawomocne, stosownie do art. 365 § 1 k.p.c., wiąże inne sądy, w tym Sąd Najwyższy. Jedynie ubocznie Sąd Najwyższy zwraca uwagę, że w stanie prawnym obowiązującym od 1 lipca 2023 r. strona jest zwolniona z obowiązku zgłoszenia wniosku o doręczenie postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym wraz
‎
z uzasadnieniem, w sytuacji, w której sądu z urzędu doręczy stronie takie postanowienie wraz z uzasadnieniem (art. 357 § 2
4
k.p.c.).
Z tych względów, na podstawie art. 394
1
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 398
6
§ 3 k.p.c., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
[SOP]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI