III CZ 34/11

Sąd Najwyższy2011-07-13
SNCywilneprawo rzeczoweWysokanajwyższy
zasiedzeniewznowienie postępowanianieruchomościskargazażaleniepostępowanie cywilneSąd Najwyższyk.p.c.

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając je za niedopuszczalne z powodu skierowania do niewłaściwego sądu.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania w sprawie o zasiedzenie nieruchomości. Sąd Okręgowy uznał, że podstawa wznowienia wskazana przez uczestniczkę nie była uzasadniona. Sąd Najwyższy odrzucił jednak samo zażalenie, stwierdzając, że zostało ono skierowane do niewłaściwego sądu (Sądu Apelacyjnego zamiast Sądu Najwyższego), co czyni je niedopuszczalnym.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestniczki A. K. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 23 lutego 2011 r., którym odrzucono jej skargę o wznowienie postępowania w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie skargi tym, że powołana przez uczestniczkę okoliczność podrobienia podpisu nie stanowiła podstawy wznowienia z art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż była już podnoszona w toku postępowania i nie zgłaszano na nią dowodów, a ponadto nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia. Sąd Najwyższy zważył, że zażalenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 405 zd. 2 k.p.c., właściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania jest sąd, który ostatnio orzekał co do istoty sprawy, czyli w tym przypadku Sąd Okręgowy jako sąd drugiej instancji. Kwestie zaskarżenia postanowienia tego sądu reguluje art. 3941 § 2 k.p.c., zgodnie z którym zażalenie przysługuje do Sądu Najwyższego w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, co ma miejsce w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia. Tymczasem zażalenie zostało sporządzone przez radcę prawnego i skierowane do Sądu Apelacyjnego, a nie do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy podkreślił, że środek odwoławczy sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika i skierowany do niewłaściwego sądu jest niedopuszczalny i nie podlega konwalidacji na podstawie art. 130 § 1 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie takie jest niedopuszczalne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania przysługuje do Sądu Najwyższego. Skierowanie zażalenia do niewłaściwego sądu (Sądu Apelacyjnego zamiast Sądu Najwyższego) przez profesjonalnego pełnomocnika czyni je niedopuszczalnym i nie podlega konwalidacji na podstawie przepisów o poprawianiu braków formalnych pisma.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strona wygrywająca

A. K. (w zakresie odrzucenia zażalenia)

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznaskarżąca/uczestniczka
M. P.osoba_fizycznawnioskodawca
B. P.-P.osoba_fizycznawnioskodawca
J. P.osoba_fizycznastrona w umowie

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 405

Kodeks postępowania cywilnego

Określa sąd właściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania.

k.p.c. art. 3941 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zaskarżenie postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 410 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Okręgowy przyjął jako podstawę prawną odrzucenia skargi.

k.p.c. art. 403 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wznowienia postępowania, której dotyczyła ocena Sądu Okręgowego.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zgodnie z którym art. 3941 § 2 k.p.c. ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu nieprocesowym.

k.p.c. art. 5191 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Potwierdza, że sprawa o stwierdzenie zasiedzenia własności spełnia kryteria do wniesienia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 3941 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazuje, że zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji przysługuje do Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 3941 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 373 § zd. pierwsze

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 130 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący poprawiania braków formalnych pisma, który nie znalazł zastosowania w tej sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie zostało skierowane do niewłaściwego sądu (Sądu Apelacyjnego zamiast Sądu Najwyższego). Środek odwoławczy sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika i skierowany do niewłaściwego sądu jest niedopuszczalny.

Odrzucone argumenty

Wymagania przewidziane w art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. zostały spełnione (argumentacja skarżącej w zażaleniu).

Godne uwagi sformułowania

Zażalenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Środek odwoławczy sporządzony przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym i skierowany do niewłaściwego sądu jest niedopuszczalny. Wadliwość wyboru sądu właściwego do rozpoznania środka odwoławczego nie jest równoznaczna z błędnym oznaczeniem pisma.

Skład orzekający

Jacek Gudowski

przewodniczący

Teresa Bielska-Sobkowicz

członek

Krzysztof Strzelczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność środków odwoławczych skierowanych do niewłaściwego sądu przez profesjonalnych pełnomocników, stosowanie przepisów o wznowieniu postępowania i zażaleniach w postępowaniu nieprocesowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skierowania zażalenia do niewłaściwego sądu przez profesjonalnego pełnomocnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne dotyczące niedopuszczalności środków odwoławczych, co jest istotne dla praktyków prawa, choć samo rozstrzygnięcie jest formalne.

Błąd formalny, który kosztował prawo do rozpoznania sprawy: Sąd Najwyższy odrzuca zażalenie z powodu niewłaściwego sądu.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 34/11 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
 
Dnia 13 lipca 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz 
SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie ze skargi A. K. o wznowienie postępowania zakończonego 
prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 21 maja 2009 r., i 
postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 24 września 2009 r.,  
z wniosku M. P. i B. P.-P. 
przy uczestnictwie A. K. 
o zasiedzenie nieruchomości, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 13 lipca 2011 r., 
zażalenia uczestniczki na postanowienie Sądu Okręgowego  
z dnia 23 lutego 2011 r.,  
 
 
odrzuca zażalenie. 
 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
 
Postanowieniem z dnia 23 lutego 2011 r., Sąd Okręgowy odrzucił skargę 
uczestniczki A. K. o wznowienie postępowania o stwierdzenie nabycia własności 
nieruchomości 
przez 
zasiedzenie, 
zakończonego 
postanowieniem 
Sądu 
Rejonowego z dnia 21 maja 2009 r., i postanowieniem Sądu Okręgowego z  dnia 
24 września 2009 r. Za podstawę prawną tego rozstrzygnięcia Sąd przyjął art. 410 
§ 1 k.p.c. wskazując, że skarga uczestniczki nie została oparta na podstawie 
wznowienia przewidzianej w ustawie. Sąd uznał bowiem, że powołana przez 
uczestniczkę okoliczność podrobienia podpisu J. P., widniejącego na umowie z 
dnia 10 kwietnia 1973 r., nie stanowi podstawy wznowienia przewidzianej w art. 403 
§ 1 pkt 1 k.p.c. albowiem uczestniczka powoływała się już w toku postępowania na 
tę okoliczność i nie zgłaszała żadnych dowodów celem jej wykazania. Ponadto Sąd 
uznał, że podrobienie podpisu J. P. na wspomnianym dokumencie nie miało 
znaczenia dla rozstrzygnięcia, skoro uczestniczka potwierdziła, że J. P. objął w 
posiadanie sporną nieruchomość w  dniu 10 kwietnia 1973 r. 
W zażaleniu sporządzonym przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, 
które zostało skierowane do Sądu Apelacyjnego, podniesiono, że wymagania 
przewidziane w art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. zostały spełnione. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. 
Wobec tego, że uczestniczka powołała w skardze podstawę wznowienia 
przewidzianą w art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c., do jej rozpoznania, według art. 405 zd. 2 
k.p.c., właściwy jest sąd, który ostatnio orzekał co do istoty sprawy. Ponieważ 
postępowanie objęte żądaniem wznowienia zakończyło się postanowieniem Sądu 
Okręgowego, którym została oddalona apelacja uczestniczki postępowania 
nieprocesowego, Sąd ten działający jako sąd drugiej instancji był właściwy do 
rozpoznania skargi o wznowienie postępowania (zob. uchwałę składu siedmiu Sądu 
Najwyższego z dnia 3 kwietnia 2007 r., III CZP 137/06, OSNC 2007/9/125). Kwestie 
związane z zaskarżeniem postanowienia tego sądu w  przedmiocie odrzucenia 
skargi o wznowienie postępowania reguluje art. 3941 § 2 k.p.c., który z mocy art. 13 
§ 2 k.p.c. ma odpowiednie zastosowanie w  postępowaniu nieprocesowym. Wynika 
z niego, że zażalenie na tej treści postanowienie sądu drugiej instancji przysługuje 

 
3 
w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna. Kryteria te spełnia sprawa o 
stwierdzenie zasiedzenia własności (art. 5191 § 1 k.p.c.). Według treści art. 3941 § 
1 i 2 k.p.c. sądem właściwym funkcjonalnie do rozpoznania zażalenia jest wyłącznie 
Sąd Najwyższy i do tego sądu powinno być skierowane zażalenie uczestniczki 
postępowania. Tymczasem przedstawione do rozpoznania przez Sąd Najwyższy 
zażalenie sporządzone przez radcę prawnego zostało skierowane do Sądu 
Apelacyjnego. 
W judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się, że środek odwoławczy 
sporządzony przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym 
i  skierowany 
do 
niewłaściwego 
sądu 
jest 
niedopuszczalny 
(zob. 
m.in. 
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2007 r. III CZ 17/07, nie publ.; 
z  dnia 7 listopada 2006 r., I CZ 76/06, nie publ.; z dnia 12 lutego 2003 r., I CZ 
197/02). 
Wadliwość 
wyboru 
sądu 
właściwego 
do 
rozpoznania 
środka 
odwoławczego nie jest równoznaczna z błędnym oznaczeniem pisma. Jest to 
kwestia wniesienia dopuszczalnego lub niedopuszczalnego środka odwoławczego. 
Dlatego nie można wadliwości tej kwalifikować jako niezachowania warunków 
formalnych, mylnego oznaczenia, ani oczywistej niedokładności, o których mowa 
w  art. 130 § 1 k.p.c. Nie znajdują zatem odpowiedniego zastosowania art. 130 § 1 
zd. pierwsze k.p.c., przewidujący wezwania do poprawienia wniesionego środka 
odwoławczego, ani art. 130 § 1 zd. drugie k.p.c., nakazujący jego rozpoznanie, 
mimo dostrzeżonych uchybień (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 
2  kwietnia 2003 r., I CKN 151/01, niepubl.; z dnia 24 lipca 2006 r., IV CNP 57/06, 
nie publ.; z dnia 30 maja 2006 r., I CZ 35/06; z dnia 18 lutego 2010 r., II CZ 97/09, 
nie publ.) 
Z tych przyczyn, na podstawie art. 373 zd. pierwsze i art. 370 w zw. z art. 
397 § 2 i art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI