III CZ 34/11

Sąd Najwyższy2011-07-13
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniazasiedzenieskargazażalenieSąd NajwyższySąd Okręgowyk.p.c.prawomocnośćniedopuszczalność

Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, wskazując na niewłaściwy sąd, do którego skierowano środek odwoławczy.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania w sprawie o zasiedzenie. Skarga ta dotyczyła rzekomego podrobienia podpisu na umowie z 1973 r. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne, ponieważ zostało ono skierowane do niewłaściwego sądu (Sądu Apelacyjnego zamiast do Sądu Najwyższego), mimo że sporządził je profesjonalny pełnomocnik.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestniczki A. K. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 23 lutego 2011 r., którym odrzucono jej skargę o wznowienie postępowania. Postępowanie pierwotne dotyczyło stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, a zakończyło się prawomocnymi postanowieniami Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy odrzucił skargę o wznowienie, uznając, że powołana przez uczestniczkę okoliczność podrobienia podpisu na umowie z 1973 r. nie stanowi podstawy wznowienia z art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż była już podnoszona w toku postępowania i nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia. W zażaleniu skierowanym do Sądu Apelacyjnego pełnomocnik uczestniczki zarzucił naruszenie art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zażalenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 405 zd. 2 k.p.c., właściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania jest sąd, który ostatnio orzekał co do istoty sprawy, czyli w tym przypadku Sąd Okręgowy. Zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie odrzucenia skargi o wznowienie przysługuje do Sądu Najwyższego (art. 3941 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.), jeśli sprawa, której dotyczy skarga, jest zaskarżalna kasacyjnie, co miało miejsce w sprawie o zasiedzenie. Ponieważ zażalenie zostało sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego) i skierowane do niewłaściwego sądu (Sądu Apelacyjnego), Sąd Najwyższy uznał je za niedopuszczalne, powołując się na utrwaloną judykaturę. W związku z tym, na podstawie art. 373 zd. pierwsze i art. 370 w zw. z art. 397 § 2 i art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił odrzucić zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o wznowienie postępowania, w sprawie w której przysługuje skarga kasacyjna, powinno być skierowane do Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 3941 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., który stanowi, że zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania przysługuje do Sądu Najwyższego, jeśli sprawa, której dotyczy skarga, jest zaskarżalna kasacyjnie. Sprawa o zasiedzenie spełnia te kryteria.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie zażalenia

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznaskarżąca
M. P.osoba_fizycznawnioskodawca
B. P.-P.osoba_fizycznawnioskodawca
A. K.osoba_fizycznauczestniczka

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 405

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd wskazał, że do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania właściwy jest sąd, który ostatnio orzekał co do istoty sprawy.

k.p.c. art. 3941 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten reguluje prawo do zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o wznowienie postępowania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 410 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd przyjął jako podstawę prawną odrzucenia skargi, wskazując, że nie została ona oparta na ustawowej podstawie wznowienia.

k.p.c. art. 403 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd uznał, że powołana przez uczestniczkę okoliczność podrobienia podpisu nie stanowi podstawy wznowienia z tego przepisu, gdyż była już podnoszona w toku postępowania i nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia.

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten stanowi o odpowiednim zastosowaniu przepisów o postępowaniu procesowym w postępowaniu nieprocesowym.

k.p.c. art. 5191 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten określa, że sprawa o stwierdzenie zasiedzenia własności podlega rozpoznaniu w postępowaniu nieprocesowym.

k.p.c. art. 3941 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten określa, kiedy przysługuje zażalenie do sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 373 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten stanowi podstawę do odrzucenia zażalenia.

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten stanowi podstawę do odrzucenia zażalenia.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten stanowi o stosowaniu przepisów o zażaleniu do postanowień sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 130 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania do niedopuszczalności środka odwoławczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie zostało skierowane do niewłaściwego sądu (Sądu Apelacyjnego zamiast do Sądu Najwyższego), mimo że zostało sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika. Właściwość Sądu Najwyższego do rozpoznania zażalenia wynika z przepisów k.p.c. dotyczących skargi kasacyjnej i zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej zawarta w zażaleniu, dotycząca spełnienia wymagań z art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Zażalenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. W judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się, że środek odwoławczy sporządzony przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym i skierowany do niewłaściwego sądu jest niedopuszczalny. Wadliwość wyboru sądu właściwego do rozpoznania środka odwoławczego nie jest równoznaczna z błędnym oznaczeniem pisma. Jest to kwestia wniesienia dopuszczalnego lub niedopuszczalnego środka odwoławczego.

Skład orzekający

Jacek Gudowski

przewodniczący

Teresa Bielska-Sobkowicz

członek

Krzysztof Strzelczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność środków odwoławczych skierowanych do niewłaściwego sądu przez profesjonalnych pełnomocników oraz właściwość Sądu Najwyższego do rozpoznawania zażaleń na postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania w sprawach zaskarżalnych kasacyjnie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z zażaleniem na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z niedopuszczalnością środka odwoławczego z powodu skierowania go do niewłaściwego sądu przez profesjonalnego pełnomocnika, co jest częstym problemem w praktyce.

Błąd pełnomocnika kosztował klienta: Sąd Najwyższy odrzuca zażalenie z powodu niewłaściwego sądu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III CZ 34/11 POSTANOWIENIE Dnia 13 lipca 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) w sprawie ze skargi A. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 21 maja 2009 r., i postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 24 września 2009 r., z wniosku M. P. i B. P.-P. przy uczestnictwie A. K. o zasiedzenie nieruchomości, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 lipca 2011 r., zażalenia uczestniczki na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 23 lutego 2011 r., odrzuca zażalenie. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 23 lutego 2011 r., Sąd Okręgowy odrzucił skargę uczestniczki A. K. o wznowienie postępowania o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, zakończonego postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 21 maja 2009 r., i postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 24 września 2009 r. Za podstawę prawną tego rozstrzygnięcia Sąd przyjął art. 410 § 1 k.p.c. wskazując, że skarga uczestniczki nie została oparta na podstawie wznowienia przewidzianej w ustawie. Sąd uznał bowiem, że powołana przez uczestniczkę okoliczność podrobienia podpisu J. P., widniejącego na umowie z dnia 10 kwietnia 1973 r., nie stanowi podstawy wznowienia przewidzianej w art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. albowiem uczestniczka powoływała się już w toku postępowania na tę okoliczność i nie zgłaszała żadnych dowodów celem jej wykazania. Ponadto Sąd uznał, że podrobienie podpisu J. P. na wspomnianym dokumencie nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia, skoro uczestniczka potwierdziła, że J. P. objął w posiadanie sporną nieruchomość w dniu 10 kwietnia 1973 r. W zażaleniu sporządzonym przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, które zostało skierowane do Sądu Apelacyjnego, podniesiono, że wymagania przewidziane w art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. zostały spełnione. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wobec tego, że uczestniczka powołała w skardze podstawę wznowienia przewidzianą w art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c., do jej rozpoznania, według art. 405 zd. 2 k.p.c., właściwy jest sąd, który ostatnio orzekał co do istoty sprawy. Ponieważ postępowanie objęte żądaniem wznowienia zakończyło się postanowieniem Sądu Okręgowego, którym została oddalona apelacja uczestniczki postępowania nieprocesowego, Sąd ten działający jako sąd drugiej instancji był właściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania (zob. uchwałę składu siedmiu Sądu Najwyższego z dnia 3 kwietnia 2007 r., III CZP 137/06, OSNC 2007/9/125). Kwestie związane z zaskarżeniem postanowienia tego sądu w przedmiocie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania reguluje art. 3941 § 2 k.p.c., który z mocy art. 13 § 2 k.p.c. ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu nieprocesowym. Wynika z niego, że zażalenie na tej treści postanowienie sądu drugiej instancji przysługuje 3 w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna. Kryteria te spełnia sprawa o stwierdzenie zasiedzenia własności (art. 5191 § 1 k.p.c.). Według treści art. 3941 § 1 i 2 k.p.c. sądem właściwym funkcjonalnie do rozpoznania zażalenia jest wyłącznie Sąd Najwyższy i do tego sądu powinno być skierowane zażalenie uczestniczki postępowania. Tymczasem przedstawione do rozpoznania przez Sąd Najwyższy zażalenie sporządzone przez radcę prawnego zostało skierowane do Sądu Apelacyjnego. W judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się, że środek odwoławczy sporządzony przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym i skierowany do niewłaściwego sądu jest niedopuszczalny (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2007 r. III CZ 17/07, nie publ.; z dnia 7 listopada 2006 r., I CZ 76/06, nie publ.; z dnia 12 lutego 2003 r., I CZ 197/02). Wadliwość wyboru sądu właściwego do rozpoznania środka odwoławczego nie jest równoznaczna z błędnym oznaczeniem pisma. Jest to kwestia wniesienia dopuszczalnego lub niedopuszczalnego środka odwoławczego. Dlatego nie można wadliwości tej kwalifikować jako niezachowania warunków formalnych, mylnego oznaczenia, ani oczywistej niedokładności, o których mowa w art. 130 § 1 k.p.c. Nie znajdują zatem odpowiedniego zastosowania art. 130 § 1 zd. pierwsze k.p.c., przewidujący wezwania do poprawienia wniesionego środka odwoławczego, ani art. 130 § 1 zd. drugie k.p.c., nakazujący jego rozpoznanie, mimo dostrzeżonych uchybień (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 2 kwietnia 2003 r., I CKN 151/01, niepubl.; z dnia 24 lipca 2006 r., IV CNP 57/06, nie publ.; z dnia 30 maja 2006 r., I CZ 35/06; z dnia 18 lutego 2010 r., II CZ 97/09, nie publ.) Z tych przyczyn, na podstawie art. 373 zd. pierwsze i art. 370 w zw. z art. 397 § 2 i art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI