III CZ 34/06

Sygn. akt III CZ 34/06 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 28 czerwca 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz 
SSN Zbigniew Strus (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie ze skargi Z.W. i J.W. o wznowienie postępowania zakończonego 
prawomocnymi wyrokami: Sądu Okręgowego w K.  
z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt [...] i Sądu Apelacyjnego  
z dnia 8 listopada 2005 r., sygn. akt  [...],  
w sprawie z powództwa M.G., R.Z. i B.J.  
przeciwko Z.W. i J.W.  
o ustalenie, 
po rozpoznaniu  w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym  
w dniu 28 czerwca 2006 r., 
zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 8 lutego 2006 r., sygn. akt [...], 
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 

 
 
2 
Uzasadnienie 
 
Sąd Apelacyjny zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę pozwanych 
Z.W. i J.W. o wznowienie postępowania zakończonego  wyrokiem tego sądu z 8 
listopada 2005 r. sygn. [...]. W skardze wskazali jako podstawę, wykrycie 
okoliczności faktycznych i dowodów mających wpływ na wynik sprawy. Nowości te 
polegały na ujawnieniu się, że powodowie w dniu podpisywania umowy najmu  
lokalu z 1 kwietnia 1998 r., na tle której doszło do sporu, nie byli wpisani jako 
przedsiębiorcy w ewidencji działalności gospodarczej Urzędu Miasta, gdyż z 
uzyskanego przez nich zaświadczenia wynika, że wspólnicy spółki cywilnej „A.”, 
występujący po stronie powodowej M.G. i R.Z., rozpoczęli działalność gospodarczą 
dopiero 5 maja 1998 r., a ponadto wynika, że występujący w charakterze powoda 
B.J. nie był w ogóle wspólnikiem tej spółki. 
Podstawą rozstrzygnięcia było ustalenie, że wskazana przez skarżących 
podstawa nie istniała, ponieważ ewidencja działalności gospodarczej jest jawna, 
a  wpis dotyczący działalności gospodarczej dwóch wymienionych powodów, na 
który powołują się pozwani, był dokonany 28 marca 2001 r., tj. przed zakończeniem 
postępowania w sprawie [...]. 
 
W zażaleniu na wymienione postanowienie pozwani wnoszą o jego 
uchylenie i zasądzenie kosztów procesu postępowania zażaleniowego, zarzucając 
niewłaściwe zastosowanie art. 403 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że powołane 
w  skardze nowe fakty i dowody strona pozwana powinna znać a tym samym  nie 
mogą stanowić ustawowej podstawy wznowienia postępowania. Skarżący twierdzą, 
że umowa spółki cywilnej „A.” była niedostępna, ponieważ urzędy odmówiły jej 
wydania, dlatego pozwani nie mogli skorzystać z tego dowodu. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Jawność ewidencji regulują przepisy ustawy  z dnia 2 lipca 2004 r. 
o  swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807), która weszła 
w  życie w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji zakończonego 
prawomocnym wyrokiem (por. art. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy 
wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2004 r. 
nr 173 poz. 1808). Zgodnie z art. 24 ust. 1 i 2, art. 25 ust. 1 i 2 oraz 27 ust. 2 pkt 6 

 
 
3 
ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, ewidencja jest jawna i każdy ma 
prawo dostępu do danych zawartych w ewidencji i do przeglądania akt 
ewidencyjnych przedsiębiorcy wpisanego do ewidencji.  Dla przedsiębiorcy 
wpisanego do ewidencji prowadzi się akta obejmujące w  szczególności dokumenty 
stanowiące podstawę wpisu. Jeżeli przepis szczególny nakazuje zgłoszenie 
określonych danych organowi ewidencyjnemu lub wpisanie ich do ewidencji, a dane 
te nie podlegają według przepisów ustawy wpisowi, dokumenty zawierające te dane 
składa się do akt ewidencyjnych. Wniosek o dokonanie wpisu do ewidencji zawiera 
m. in. informacje o umowie spółki cywilnej, jeżeli taka została zawarta. 
 
Przedstawiony stan prawny nie pozostawia wątpliwości co do istnienia 
okoliczności i dowodów, do których pozwani przywiązują znaczenie w skardze 
o  wznowienie  jeszcze w toku postępowania pierwszoinstancyjnego właściwego do 
prowadzenia postępowania dowodowego.  Skarżący prezentują stanowisko oparte 
na rozszerzającej wykładni językowej art. 403 § 2 k.p.c. według której wykrycie 
oznacza  każde zapoznanie się z dowodem (jeżeli jest to dokument) bez względu 
na obiektywne możliwości dokonania tego wcześniej. Wykładnia taka nie może być 
akceptowana. Przepisy art. 3 k.p.c., art. 217 § 2 k.p.c. oraz art. 381 k.p.c. wskazują, 
że stronę procesu obciążają skutki jej opieszałości. Jeżeli nowości zgłaszane 
wskutek niedbalstwa   mogą być pominięte przez sąd drugiej instancji, tym bardziej 
niedopuszczalne byłoby uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania 
prawomocnie zakończonego, jeżeli skarżący składa dowód w postaci wypisu 
z  jawnego rejestru publicznego. Należy zauważyć, że przeszkodą w powołaniu się 
na ten dowód miała być odmowa wydania odpisu umowy spółki cywilnej, 
tymczasem zaświadczenia wydane w dniu 9 grudnia 2005 r. stwierdzają dzień 
rozpoczęcia działalności gospodarczej przez powodów (pod nazwą „A.”) i dane te 
stanowiły treść wpisu. Dlatego Sąd Apelacyjny trafnie i odrzucił skargę 
o  wznowienia postępowania, jako nie opartą na ustawowej podstawie (art. 410 § 1 
k.p.c.).  
W tym stanie zażalenie  podlegało oddaleniu na podstawie art. 3941 § 2 i 3 
k.p.c.  w  związku z art. 39814 k.p.c.