III CZ 337/22

Sąd Najwyższy2022-12-20
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
najemskarga kasacyjnawartość przedmiotu zaskarżeniadopuszczalnośćSąd Najwyższylokal mieszkalnypowództwo o ustalenie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając sprawę o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu za majątkową, a wartość przedmiotu zaskarżenia poniżej progu dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku sądu okręgowego, określając wartość przedmiotu zaskarżenia na 60 000 zł. Sąd okręgowy odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Powódka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania. Sąd Najwyższy, opierając się na ugruntowanym orzecznictwie, uznał sprawę o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu za majątkową, choć niepieniężną. Stwierdził, że wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej nie może przekraczać wartości przedmiotu sporu ustalonej w pozwie (8 400 zł), która jest niższa niż próg 50 000 zł wymagany do dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki M. J. na postanowienie Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z dnia 23 marca 2022 r., które odrzuciło skargę kasacyjną powódki jako niedopuszczalną. Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku sądu okręgowego, określając wartość przedmiotu zaskarżenia na 60 000 zł. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo, podkreślił, że sprawa o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu ma charakter majątkowy, ponieważ żądanie dochodzone w postępowaniu bezpośrednio oddziałuje na sytuację majątkową stron, np. poprzez obowiązek uiszczenia czynszu czy możliwość dalszego wynajmu lokalu. Choć sprawa ma charakter majątkowy, jest niepieniężna, a jej wartość przedmiotu sporu i zaskarżenia określa się zazwyczaj wartością trzymiesięcznego czynszu. Sąd wskazał, że wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej nie może przekraczać wartości przedmiotu sporu ani wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu apelacyjnym. W niniejszej sprawie powódka pierwotnie wskazała wartość przedmiotu sporu w pozwie na 8 400 zł, a następnie w skardze kasacyjnej na 60 000 zł. Sąd Okręgowy słusznie uznał, że wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej nie może być większa niż wartość przedmiotu sporu (8 700 zł, co jest błędnie podane w uzasadnieniu, powinno być 8 400 zł zgodnie z tekstem), a tym samym jest niższa niż wymagane 50 000 zł dla dopuszczalności skargi kasacyjnej. W konsekwencji, zażalenie powódki na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sprawa o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu ma zasadniczo charakter sprawy o prawa majątkowe.

Uzasadnienie

Charakter majątkowy wynika z faktu, że żądanie zmierza do realizacji prawa bezpośrednio oddziałującego na sytuację majątkową stron, np. poprzez obowiązek uiszczenia czynszu czy możliwość dalszego wynajmu lokalu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddala zażalenie

Strona wygrywająca

miasto stołeczne Warszawa

Strony

NazwaTypRola
M. J.osoba_fizycznapowódka
miasto stołeczne Warszawaorgan_państwowypozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa minimalną wartość przedmiotu zaskarżenia dla dopuszczalności skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje podstawę prawną oddalenia zażalenia.

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o zażaleniu do skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 19-24

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oznaczania wartości przedmiotu sporu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu ma charakter majątkowy. Wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej nie może przekraczać wartości przedmiotu sporu. Wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej była niższa niż wymagany próg dopuszczalności.

Odrzucone argumenty

Zażalenie powódki na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że sprawa o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu ma zasadniczo charakter sprawy o prawa majątkowe. Majątkowy charakter sprawy wynika z faktu, że żądanie dochodzone w konkretnym postępowaniu zmierza do realizacji prawa, które w sposób bezpośredni oddziałuje na sytuację majątkową stron. Sprawa o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu ma charakter majątkowy choć niepieniężny, a więc wartość przedmiotu sporu i zaskarżenia jest określona w takich sprawach wartością trzymiesięcznego czynszu.

Skład orzekający

Małgorzata Manowska

przewodniczący

Leszek Bosek

członek

Maciej Kowalski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru majątkowego spraw o wstąpienie w stosunek najmu oraz kryteriów dopuszczalności skargi kasacyjnej w kontekście wartości przedmiotu zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z najmem lokali mieszkalnych i dopuszczalnością skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, zwłaszcza zajmujących się sprawami najmu i postępowaniem kasacyjnym, ze względu na precyzyjne określenie charakteru sprawy i kryteriów dopuszczalności skargi.

Kiedy skarga kasacyjna jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia w sprawie najmu.

Dane finansowe

WPS: 8400 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
PAGE   \* MERGEFORMAT 2
Sygn. akt III CZ 337/22
POSTANOWIENIE
Dnia 20 grudnia 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Pierwszy Prezes SN Małgorzata Manowska (przewodniczący)
‎
SSN Leszek Bosek
‎
SSN Maciej Kowalski (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa M. J.
‎
przeciwko miastu stołecznemu Warszawa
‎
o ustalenie,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 20 grudnia 2022 r.,
‎
zażalenia powódki
na postanowienie Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie
‎
z dnia 23 marca 2022 r., sygn. akt IV Ca 152/19,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie wyrokiem
‎
z 16 października 2018 r. oddalił powództwo główne i ustalił, że powódka M. J. wstąpiła w dniu 6 sierpnia 2006 r. w stosunek lokalu mieszkalnego nr […] położonego w budynku przy ul. […] w W. w miejsce najemcy A. K..
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie wyrokiem z 6 października 2021 r. zmienił zaskarżony wyrok, w ten sposób, że oddalił powództwo ewentualne.
Skargę kasacyjną od wyroku
Sądu
Okręgowego Warszawa – Praga
‎
w Warszawie
wniosła powódka zaskarżając go w całości. Jako wartość przedmiotu zaskarżenia podała kwotę 60 000 zł.
Postanowieniem z 23 marca 2022 r. Sąd Okręgowy Warszawa – Praga
‎
w Warszawie skargę kasacyjną odrzucił jako niedopuszczalną.
Zażalenie na to postanowienie wniosła powódka zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 398
2
§ 1 k.p.c. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że sprawa
‎
o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu ma zasadniczo charakter sprawy o prawa majątkowe (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 25 maja 2016 r., V CZ 20/16, z 8 sierpnia 2012 r., III CZ 59/12, z 17 maja 2012 r., I CZ 49/12, z 19 grudnia 2012 r., II CZ 148/12, z 25 maja 2016 r., V CZ 20/16). Majątkowy charakter sprawy wynika z faktu, że żądanie dochodzone w konkretnym postępowaniu zmierza do realizacji prawa, które w sposób bezpośredni oddziałuje na sytuację majątkową stron. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu. Rozstrzygnięcie o żądaniu ustalenia wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego ma bowiem bezpośredni wpływ na stosunki majątkowe stron sporu (np. aktualizacja obowiązku uiszczenia czynszu, możliwość oddania lokalu w najem osobom trzecim w przypadku oddalenia powództwa o ustalenie wstąpienia
‎
w stosunek najmu itp.) - zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 23 maja 2001 r., V CZ 32/01, z 5 stycznia 2001 r., I CKN 1188/00, z 21 marca 2003 r., II CZ 18/03). Sprawa o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu ma charakter majątkowy choć niepieniężny, a więc wartość przedmiotu sporu i zaskarżenia jest określona
‎
w takich sprawach wartością trzymiesięcznego czynszu (postanowienie Sądu Najwyższego z 11 maja 2022 r.,
III CZ 116/22
).
Odpowiednie stosowanie art. 19-24 k.p.c. do oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej nie może uzasadniać jej aktualizacji przez podwyższenie ponad wartość dotychczasową, a tożsamość zakresu rozstrzygnięcia kwestionowanego w apelacji i w skardze kasacyjnej wyłącza dopuszczalność oznaczenia w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia w innej kwocie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 22 czerwca 2018 r., II CZ 30/18). Nie może budzić wątpliwości, że wartość przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego nie może przekraczać wartości przedmiotu sporu ani wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu apelacyjnym. Przedmiot zaskarżenia nie jest bowiem samodzielny i nie może być większy od przedmiotu sporu, chyba że nastąpiło rozszerzenie powództwa albo orzeczenie ponad żądanie (postanowienia Sądu Najwyższego z 18 grudnia 1996 r., I CKN 21/96, OSNC 1997/4/42; z 19 czerwca 1997 r., III CZ 25/97, OSNC 1997/10/162; z 22 grudnia 2002 r., II UZ 11/02, OSNP (wkładka) 2002/17/7).
Swoboda określenia przez stronę skarżącą wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej aktywuje obowiązek sądu drugiej instancji sprawdzenia tej wartości. Sąd drugiej instancji może stwierdzić, a następnie ustalić i przyjąć
‎
w sposób wiążący, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest w rzeczywistości inna niż podana przez skarżącego. Nie jest to formalne sprawdzanie wartości przedmiotu zaskarżenia na podstawie art. 25 k.p.c., lecz kontrola dopuszczalności skargi kasacyjnej (postanowienia Sądu Najwyższego: z 6 czerwca 1997 r., II CKN 47/97, i z 11 lipca 2019 r., V CZ 42/19).
W pozwie powódka wskazała wartość przedmiotu sporu w kwocie 8.400 zł, natomiast w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia wskazała
‎
w kwocie 60 000 zł. Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie słusznie zatem przyjął, że skoro sprawa o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu jest sprawą o charakterze majątkowym, należy dokonać oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej powoda przez pryzmat kryterium wartości przedmiotu zaskarżenia. Wartość ta nie może być większa niż wskazana w pozwie wartość przedmiotu sporu, tj. 8700 zł. W konsekwencji wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie jest niższa niż wskazana w art. 398
2
§ 1 k.p.c. kwota 50 000 zł.
Z tych względów zażalenie, na podstawie art. 398
14
w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c.,    podlegało oddaleniu.
[SOP]
[ł.n]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI